Dictionary of Welsh Biography

LLWYD, HUMPHREY (1527 - 1568), meddyg a hynafiaethydd , 1603; yn Saesneg, 1606); Commentarioli Descriptionis Britannicae Fragmentum (Cologne, 1572), a gyfieithwyd yn Saesneg gan Thomas Twyne o dan y teitl The Breuiary of Britayne, 1573; cyfieithiad Saesneg o'r hanes yr arferid ei briodoli i Caradog o Lancarfan a fersiwn wedi ei helaethu o lyfryn gan Syr John Price, Aberhonddu, The Description of Cambria, a ddaeth yn sylfaen The Historie of Cambria David
MAREDUDD ap MORGAN ap CARADOG ap IESTYN - see MORGAN ap CARADOG ap IESTYN
MEILYR BRYDYDD (fl. c. 1100-37), pencerdd llys . Dangosodd Syr J. Morris-Jones fod anhawster amseryddol ar ffordd derbyn awduriaeth Meilyr Brydydd ar yr awdl-gywydd marwnad i Drahaearn fab Caradog a Meilyr fab Rhiwallon a laddwyd ym Mynydd Carn (1081). Nid oes ddim arall ar gael o'i waith ond marwnad Gruffudd ap Cynan (1137), a marwysgafn y bardd ei hun. Yn y gyntaf fe geir, fel y gwelodd Syr J. E. Lloyd, y mynegiant cyntaf sydd ar gael mewn
MEREDITH, LEWIS (Lewys Glyn Dyfi; 1826 - 1891), pregethwr a llenor 1891, a chladdwyd ef yn Oak Park, Chicago. Brawd iddo oedd RICHARD MEREDITH (1826 - 1856), awdur erthyglau i'r Traethodydd a'r Winllan, weithiau dan ei enw ei hun a phryd arall dan yr enw ' Caradog.' Bu am gyfnod byr yn bregethwr cynorthwyol gyda'r Wesleaid. Dyn afiach, cloff a fu farw ym mlodau'i ddyddiau, yng Nghwmllinau.
MERFYN FRYCH (d. 844), brenin Gwynedd mab Gwriad, pennaeth yn Ynys Manaw (y mae'n bosibl) ac yn disgyn (meddid) o Lywarch Hen, ac Ethyllt, tywysoges o Wynedd. Pan fu farw Hywel ap Rhodri Molwynog, ewythr ei fam, yn 825, daeth Merfyn Frych yn frenin ym Môn; yn ddiweddarach, pan fu Hywel ap Caradog farw, ymddengys iddo ddyfod yn frenin cantrefi yr ochr arall i afon Menai. Adunwyd felly etifeddiaethau disgynyddion uniongyrchol diwethaf
MEURUG, RHYS (d. 1586-7), yswain, achwr, a hanesydd Roedd yn byw yn y Cotrel ym mhlwyf Sain Nicolas ym Mro Morgannwg. Yn ôl ei gyfoeswr, Dafydd Benwyn, yr oedd yn fab i Feurug ap Hywel ap Phylip ap Dafydd ap Phylip Hir, o hil Caradog Freichfras. Fe'i penodwyd gan iarll Penfro yn glerc yr heddwch yn Sir Forgannwg. Bu farw 1 Mawrth 1586/7, a chladdwyd ef yn eglwys y Bont-faen. Canwyd dwy farwnad iddo, y naill gan Ddafydd Benwyn (Cardiff MS. 2.277
MORGAN ap CARADOG ap IESTYN (d. c. 1208), arglwydd barwniaeth Gymreig Afan Wallia (neu Nedd-Afan) yn arglwyddiaeth ('honour') Morgannwg mab Caradog a Gwladus, ferch Gruffydd ap Rhys ap Tewdwr. Gwas anfodlon a fu ef erioed i arglwyddi Normanaidd Morgannwg ac yr oedd yn glos ei gyswllt â pholisi ei gefnder, yr arglwydd Rhys; ef, y mae'n debygol, oedd arweinydd y gwrthryfel ym Morgannwg yn 1183 (?). Bu'n briod ddwywaith - (1), â Gwenllian, merch Ifor Bach, a (2) â Gwerfil, ferch Idnerth ap Cadwgan. Bu iddo bedwar mab o leiaf; y
MORGAN ap HYWEL (fl. 1210-48), arglwydd Cymreig arglwyddiaeth Gwynllwg neu Gaerlleon-ar-Wysg (deiliad i ieirll Caerloyw) disgynnydd o Rhydderch ap Iestyn (bu farw 1033; y mae taflen o'r tylwyth ar t. 771 o Lloyd, A History of Wales, a hwylus fydd crynhoi ei hanes yma, dan enw Morgan ap Hywel. Lladdwyd Caradog ap Gruffudd, ŵyr Rhydderch, ym mrwydr Mynydd Cam (1081); erbyn 1140 clywir am fab hwnnw, OWAIN ap CARADOG, yng Ngwynllwg; ac yn 1154 cydnabuwyd ei fab yntau, MORGAN ab OWAIN, gan
MORGAN GAM (d. 1241), arglwydd barwniaeth Gymreig Afan Wallia (neu Nedd-Afan) yn arglwyddiaeth ('honour') Morgannwg mab Morgan ap Caradog ap Iestyn, o Gwenllian (y mae'n debygol), merch Ifor Bach. Dilynodd ei frawd hŷn, Lleision, c. 1213, a chan fabwysiadu polisi ei dad, sef polisi o gyfeillgarwch a chyduniad â'r tywysogion cynhenid, bu o gymorth mawr i fwriadau Llywelyn I drwy beri aflonyddwch i arglwyddiaid Clare ym Morgannwg. Yn ôl yr achau priododd (1), Janet, merch Elidyr Ddu, a (2), Ellen, merch Gronw ab
MORGAN, DEWI (Dewi Teifi; 1877 - 1971), bardd a newyddiadurwr Faner. Ymhlith ei 'ddisgyblion' yr oedd D. Gwenallt Jones, T. Ifor Rees, Caradog Prichard, T. Glynne Davies, J. M. Edwards, Iorwerth C. Peate ac Alun Llywelyn-Williams. Bu farw yn 93 oed yn ysbyty Bronglais Aberystwyth 1 Ebrill 1971 a'i gladdu ym mynwent y Garn 6 Ebrill.
OWEN, MORFYDD LLWYN (1891 - 1918), cyfansoddwr, pianydd, a chantores Ganwyd 1 Hydref 1891 yn Nhrefforest, Sir Forgannwg, yn ferch i William a Sarah Jane Owen. Roedd ei rhieni'n gerddorol - ei mam yn gantores a phianydd o allu uwch na'r cyffredin. Cafodd ei haddysg yn ysgol ganolradd Pontypridd a Choleg y Brifysgol, Caerdydd, lle yr oedd yn dal ysgoloriaeth gerddorol 'Caradog,' 1909-12, ac y graddiodd yn Mus. Bac. yn 1912; cafodd yrfa ddisglair yn y Royal Academy
PRICE, PETER (1864 - 1940), gweinidog (A) 1910, sefydlwyd ef ym Methlehem, Rhosllannerchrugog. Treuliodd 10 mlynedd llafurfawr yno, yn cynnal dosbarthiadau amrywiol, ac yn annerch cyfarfodydd gwleidyddol. Un o'i gynorthwywyr selocaf oedd y Dr. Caradog Roberts. Aeth i T.U.A. yn 1913 ac yn fuan wedi hynny derbyniodd radd D.D. er anrhydedd gan Brifysgol Washington. Symudodd i weinidogaethu yn Baker Street, Aberystwyth, yn Nhachwedd 1920, ac ni

Search results

37 - 48 of 56 for "Caradog"