Dictionary of Welsh Biography

BLEDDYN ap CYNFYN (d. 1075), tywysog bron a chael ei gymryd yn garcharor. Daeth pen ar ei yrfa yn 1075 pan drefnodd Rhys ab Owain a gwyr mawr Ystrad Tywi iddo farw. Cwynid yn fawr yng nghanolbarth Cymru o achos y trychineb, ac felly pan lwyddodd ei gefnder Trahaearn ap Caradog i drechu Rhys ym mrwydr Gwdig yn 1078 a'i anfon ar ffo yn ffrwst credid bod dial wedi cael ei wneuthur mewn modd arbennig. Rhoddir clod uchel i Fleddyn yn y
CADWALLON ap CARADOG ap IESTYN - see MORGAN ap CARADOG ap IESTYN
CARADOG - see JONES, GRIFFITH RHYS
CARADOG - see JONES, JOSEPH
CARADOG ab IESTYN (fl. 1130), sylfaenydd teulu 'Avene' ym Morgannwg Mab Iestyn ap Gwrgant. Gŵyr haneswyr amdano am fod dau gyfeiriad ato yn ' Llyfr Llandaf.' Yn y cyntaf enwir ef ymysg y gwŷr lleyg mewn siarter sydd yn tystio i Caradog ap Gruffydd (bu farw 1081) roddi tir yn Edlygion i'r esgob Herwald; yn yr ail disgrifir ef yn bennaeth a chanddo lu rhyfel y gwnaeth ef iawn i'r unrhyw esgob oblegid drwgweithredoedd y llu hwn gan roddi iddo faenor yn nyffryn afon
CARADOG ap GRUFFYDD ap RHYDDERCH (d. 1081) Ŵyr Rhydderch ab Iestyn, gŵr o ddylanwad yn Ne Cymru hyd ei farw yn 1033, a mab Gruffydd ap Rhydderch, cydymgeisydd Gruffydd ap Llywelyn, gan yr hwn y'i lladdwyd yn 1055. Yng Ngwynllwg a Gwent yr oedd cartref y teulu; yn y rhanbarth hwn o Gymru y daw Caradog i'r golwg gyntaf, yn 1065, pryd y daeth ar warthaf tŷ hela'r iarll Harold yn Portskewet, gan ei ddistrywio ac anrheithio'r gymdogaeth - heb
CARADOG FYNACH (d. 1124), meudwy oedd yma'n rhy agored i ymosodiadau'r Sgandinafiaid, a rhoes esgob Tyddewi iddo gell meudwy yn eglwys Sant Ismael yn Rhos, a enwir heddiw wrth yr enw Haroldston S. Issels. Yno y treuliodd weddill ei oes, er dywedyd iddo fynd ar daith i Enlli, hynny yw os ef ydyw'r meistr Caradog, gŵr dysgedig iawn a ddaeth i'r ynys tua'r adeg hon i weled Elgar feudwy. Yn gynnar yn nheyrnasiad Harri I bu newid ym
CARADOG o LANCARFAN (fl. 1135), llenor tri awdur hyn yn agos at ei gilydd yn dangos bod Caradog yn Gymro cyfoes yr oedd iddo eisoes beth gair da fel llenor. Ond nid oes dim i brofi iddo drin y maes llafur yr oedd Sieffre wedi ei ddethol iddo. Ni ddywedwyd hyd yr 16eg ganrif fod iddo gyfran yn ysgrifennu 'Brut y Tywysogion'; yn wir, y mae'r dystiolaeth fewnol yn gwbl gryf yn erbyn derbyn cred o'r fath. Hyd y gellir casglu mewn maes cwbl
CLARE family gwaith o dynhau gafael penarglwydd Morgannwg ar yr is-arglwyddi Cymreig ym mlaenau a godreon Morgannwg yr oedd goddefiad (neu anallu) ei ragflaenwyr wedi gadael iddynt fesur helaeth o annibyniaeth - tua 1246 diddymodd arglwyddiaeth Meisgyn (gweler dan Morgan ap Caradog ap Iestyn), a chododd gastell Llantrisant i warchod y cwmwd hwnnw. Bu farw 15 Gorffennaf 1262. Pwysicach fyth oedd ei fab GILBERT IV
DAVIES, BENJAMIN (1858 - 1943), datganwr Ganwyd 6 Ionawr 1858, ym Mhontardawe, Morgannwg, yn fab i John a Hannah Davies. Symudodd y teulu i Gwmbwrla, Abertawe. Dechreuodd ganu yn ieuanc ac enillodd ei wobr gyntaf yn 5 oed. Canai alto yng nghôr Caradog, ac enillodd lawer o wobrau mewn eisteddfodau. Yn 1878 enillodd ysgoloriaeth yr Academi Gerddorol Frenhinol, ac yn ystod ei gwrs enillodd amryw fedalau, a chafodd radd Cymrawd (F.R.A.M
ELLIS, ELLIS OWEN (Ellis Bryncoch; 1813 - 1861), arlunydd eraill yn Llundain, lle yr aeth Ellis yn 1834 i astudio ac i baentio. Dangoswyd peth o'i waith mewn orielau yn Llundain, ac enillodd rai gwobrau ym myd celf. Dyma enwau tri o'i weithiau: ' The Battle of Rhuddlan Marsh,' ' Caradog before Caesar in Rome,' a ' The Fall of Llywelyn the last Prince of Wales.' Ei weithiau mwyaf adnabyddus yng Nghymru ydyw (a) darlun tua chant o wyr llên Cymru, darlun y
ETHÉ, CARL HERMANN (1844 - 1917), ysgolhaig yn Aberystwyth ac i weithio dros y Swyddfa Dramor. Cyrhaeddodd y ddau yn Aberystwyth ar 13 Hydref 1914, ond y diwrnod wedyn dosbarthwyd taflenni printiedig yn annog trigolion y dref i ymgynnull yng Nghapel y Tabernacl a mynd i warchae ar dŷ'r athro yn Ffordd Caradog. Atebwyd yr alwad gan dyrfa o dros 2,000 o bobl, a fu'n taflu cerrig ac yn bygwth lladd Ethé a'i wraig, a gorfodwyd y pâr i adael

Search results

1 - 12 of 56 for "Caradog"