Dictionary of Welsh Biography

NORTH, FREDERICK JOHN (1889 - 1968), daearegwr, addysgydd, hanesydd gwyddoniaeth a churadur amgueddfa diwydiannau cloddio, ac yn ei hanfod ef oedd sefydlydd yr adran ddiwydiant a sefydlwyd yn yr Amgueddfa Genedlaethol yn 1958. Yr oedd bob amser yn ymddiddori yng nghysylltiadau daeareg â phynciau eraill, fel y gwelir yn The stones of Llandaff cathedral (1958), Sunken cities, some legends of the coasts and lakes of Wales (1957), a Mining for metals in Wales (1962). Yr oedd yn guradur hyfedr a adeiladodd yr
O'NEIL, BRYAN HUGH ST. JOHN (1905 - 1954), archaeolegydd neu gomisiynu llawlyfrau awdurdodol ar henebion o bob cyfnod. Arbenigai mewn cestyll canoloesol. Yr oedd yn ddyfal ei gloddio, ac fe'i cofir yng Nghymru am ei waith ar fryngaerau cynhanesyddol Breiddin a Ffridd Faldwyn, Trefaldwyn, a Titterstone Clee, Sir Amwythig. Ymddiddorai mewn arian bath trwy gydol ei oes, ac etholwyd ef yn Gymrawd o'r Gymdeithas Numismatig Frenhinol. Teithiai'n eang, a
OWAIN ap CADWGAN (d. 1116), tywysog Powys gyrch ar ran y brenin yn erbyn cyd-dywysog yn Ne Cymru. Cyn hynny yr oedd (ar ôl dau gyfnod byr yn alltud yn Iwerddon) wedi dilyn ei dad, Cadwgan ap Bleddyn, fel ' brenin ' Powys (1111). Ar ddiwedd ei gyrch brenhinol i Gymru yn 1114 gofalodd Harri I, a fuasai bob amser yn bur amyneddgar tuag at Owain, ei gymryd gydag ef i Normandi lle y cafodd ei wneuthur yn farchog yn 1115. Ni adawodd Owain
OWAIN, OWAIN LLEWELYN (1877 - 1956), llenor, cerddor, a newyddiadurwr cerddoriaeth mewn mwy na 550 o eisteddfodau ac yr oedd rhaglenni'r rhain yn ei feddiant. Yr oedd yn gasglwr llyfrau craff a thystiai fod ei lyfrgell yn fwy helaeth nag un Bob Owen, Croesor. Yr oedd ganddo gôr bychan, 'Côr y Delyn Aur', a gafodd wobrau lawer mewn eisteddfodau. Yr oedd yn un o sylfaenwyr Clwb Awen a Chân yng Nghaernarfon, ac ef oedd ysgrifennydd y clwb. Cymerodd ddiddordeb mawr yn Urdd Gobaith
OWEN, BOB - see OWEN, ROBERT
OWEN, DANIEL (1836 - 1895), nofelydd i'w iechyd dorri; ni allai annerch cynulleidfa. Ond gwellhaodd yn araf. Yna, ar argymhelliad Roger Edwards, dechreuodd ysgrifennu rhai o'i bregethau a nifer o frasluniau o gymeriadau Methodistaidd i'r Drysorfa, o dan y teitl 'Offrymau Neilltuaeth.' Cytunodd, wedyn ar gais yr un gŵr i sgrifennu'r Dreflan i'w chyhoeddi bob yn bennod. Wedyn ysgrifennodd ei nofel, Hunangofiant Rhys Lewis, bob yn bennod
OWEN, GERALLT LLOYD (1944 - 2014), athro, cyhoeddwr, bardd Meirionnydd. Enillodd ei frawd Geraint (ganwyd 1941) Goron yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2011 ac fe'i harwisgwyd yn Archdderwydd yn 2016. Addysgwyd Gerallt yn yr ysgol leol - 'Hen Goleg bach y Sarnau' fel y cyfeirid ati gan Bob Lloyd (Llwyd o'r Bryn) - yna yn Ysgol Tŷ Tan Domen y Bala a'r Coleg Normal ym Mangor lle y derbyniodd dystysgrif athro yn 1966. Yn ystod ei gyfnod yn y chweched dosbarth symudodd y
OWEN, GORONWY (1723 - 1769), clerigwr a bardd , pentref yn ymyl Lerpwl, a dechreuodd ar ei waith yn Ebrill 1753, a châi £13 am fod yn athro ysgol. Bu'n hapus yn Walton, ond yn weddol ddiffrwyth fel bardd. Ym mis Medi 1755 gadawodd Walton a throi i Lundain, gan feddwl y byddai'r Cymmrodorion yn ei gyflogi fel ysgrifennydd a chyfieithydd a thalu iddo 'am offeiriadu yn Gymraeg' mewn 'rhyw eglwys neu Gappel unwaith bob Sul.' Bu'r Cymmrodorion yn garedig
OWEN, Syr GORONWY (1881 - 1963), gwleidydd . Daeth yn henadur y cyngor ym mis Mai 1945 fel olynydd D. Lloyd George. Yr oedd ganddo ddiddordeb arbennig yn anghenion a phroblemau'r sir ac yr oedd yn barod bob amser i roi o'i amser i geisio eu datrys. Bu'n gadeirydd y Pwyllgor Cyflogau Amaethyddol ar gyfer Môn a Chaernarfon ac yn ddiweddarach ar gyfer Trefaldwyn a Meirionnydd, ac yn gadeirydd y Territorial and Auxiliary Forces Association ym Môn ac
OWEN, HENRY (1716 - 1795), clerigwr, meddyg, ac ysgolhaig (merch i esgob), ac at farn y gymdogaeth 'mai rhyw grintach ddiawl ydyw yn ei dŷ, a bod iddo forwyn newydd agos bob wythnos.' Eto, ato ef y rhedai'r Morysiaid am gynghorion meddygol yn eu mynych ac amryfal anhwylderau. Dyn lled afiach oedd yntau, meddai'r llythyrau - dyn 'cul' ei gorff. Cyfeillion eraill iddo oedd Silvanus Bevan a John Evans, Eglwys Cymyn.
OWEN, HUGH JOHN (1880 - 1961), cyfreithiwr, awdur a hanesydd lleol Feirionnydd yn 1939. Gwnaed ef yn is-lywydd y Gymdeithas a bu'n gadeirydd ymroddedig i'w chyngor o'i chychwyniad hyd ei farwolaeth. Bu'n flaenllaw hefyd dros sefydlu swyddfa cofysgrifau Meirionnydd yn 1952 a thros benodi archifydd sirol. Cynrychiolodd gyngor sir Meirionnydd ar lys llywodraethwyr Ll.G.C. o 1934 hyd ei farwolaeth. Yr oedd yn ymchwiliwr dyfal a gweithiai'n ddi-baid ar bob math o gofysgrifau
OWEN, NICHOLAS (1752 - 1811), clerigwr a hynafiaethydd yno ymhlaid yr ysgol Sul, ond dylid chwanegu mai pur gymysg oedd ei farn am yr ysgolion - yn 1789 sgrifenna at esgob Llundain mai tuedd y disgyblion oedd troi'n ' sectaries or Methodists,' a bod ' ignorant and enthusiastick clergy ' yn cymryd mantais arnynt (Bangor MS. 2408 - yn ei ateb, anghytuna'r esgob ag ef); yn wir, bu Nicholas Owen bob amser yn llawdrwm iawn ar offeiriaid di-ddysg, a

Search results

373 - 384 of 584 for "Bob"