Dictionary of Welsh Biography

SAMUEL, WYNNE ISLWYN (1912 - 1989), swyddog llywodraeth leol, gweithredwr a threfnydd Plaid Cymru swydd hon. Gwasanaethodd hefyd yn ymgynghorwr cyfreithiol i Gyngor Sir Dyfed o adeg ei sefydlu yn Ebrill 1974 tan ei ymddeoliad. Bu yn aelod o Gyngor Cymreig y BBC. Roedd hefyd yn un o sylfaenwyr Cymdeithas Bro a Thref Cymru, swydd lle bu'n rhyfeddol o lwyddiannus yn cydlynu gweithgareddau cannoedd o seneddau bychain ledled Cymru. Ystyriai rhai mai hyn ei gyfraniad pwysicaf oll. Saif yn gofgolofn
SANDBROOK, JOHN ARTHUR (1876 - 1942), newyddiadurwr Ganwyd yn Abertawe, 3 Mai 1876, yn ail fab i Thomas Sandbrook a'i wraig Harriet Sarah (ganwyd Lotherington). Addysgwyd ef yn ysgol ramadeg Abertawe a daeth yn un o newyddiadurwyr mwyaf nodedig Prydain. Cychwynnodd ar ei yrfa fel newyddiadurwr yn Abertawe yn 1892, gan ddod yn brif olygydd cynorthwyol y Western Mail wedi iddo fod yn rhyfel y Boeriaid (1899-1902) pryd y dyfarnwyd iddo fedal y
SAUNDERS, DAVID (1831 - 1892), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, pregethwr huawdl Ganwyd 20 Mai 1831 yng Nghastellnewydd Emlyn. Aeth i Goleg Trefeca yn 1851, ac oddi yno i Brifysgol Glasgow. Dychwelodd adref yn fuan oblegid ei oddiweddyd gan haint. Ymsefydlodd fel gweinidog ym Mhenclawdd, ond ni bu yno'n hir cyn symud i Fethania, Aberdâr, yn 1857. Tra yno bu'n olygydd Y Gwladgarwr am gyfnod. Yn 1862 symudodd i Lerpwl, a than ei arweiniad ef y codwyd adeiladau yr eglwys yn
SAUNDERS, THOMAS (1732 - 1790), gweinidog gyda'r Annibynwyr Ganwyd yn 1732; ni wyddys ddim am ei ddechreuadau, ond gellid meddwl mai gŵr o Bontypŵl ydoedd - hyd yn oed pan oedd yn weinidog urddedig, daliodd i fyw ym Mhont-y-moel ac i weithredu fel goruchwyliwr yng ngwaith haearn Hanbury. I bob golwg, un o ddychweledigion y diwygiad Methodistaidd oedd Saunders; ' Methodistaidd ' oedd ei ddull o bregethu; a chyhudda Philip David ef o ' preaching like the
SAUNDERS, WILLIAM (1871 - 1950), gweinidog (B) ac addysgwr Ganwyd 24 Mai 1871 yn fab i Thomas Saunders ac Ann (ganwyd Thomas), 5 John St., Aberdâr, Morgannwg, ond symudodd y teulu'n fuan wedi hynny i bentref cyfagos Abercwmboi lle'r oedd ei dad-cu o du ei fam yn aelod blaenllaw gyda'r Bedyddwyr, ac yno y bedyddiwd ef yn 1883. Symudodd y teulu eilwaith yn 1887 i Ynys-y-bŵl ac yno y dechreuodd William Saunders bregethu yn 1890. Addysgwyd ef yn Academi
SCARROTT, JOHN (1870 - 1947), hyrwyddwr paffio Cylch Sglefrio ym Margoed, lle ceid ceffylau bach, bythau saethu a difyrion ffair eraill, yn ogystal â phaffio ac arddangosfeydd cleddyfa. Cynhaliwyd digwyddiad budd bob wythnos, a rhoddai Scarrott yr arian a gasglwyd i ysbytai milwrol i gynorthwyo milwyr clwyfedig. Rhoddodd Scarrott y gorau i hyrwyddo yng Nghylch Sglefrio Bargoed ar ôl Mai 1918, gan ddychwelyd at ei fwth paffio teithiol. Cymerodd les
SCOTT-ELLIS, THOMAS EVELYN (8fed BARWN HOWARD DE WALDEN, 4ydd BARWN SEAFORD), (1880 - 1946), tir-feddiannwr, awdur, a noddwr y ddrama a cherddoriaeth, &c. Ganwyd 9 Mai 1880, unig fab Frederick George, 7fed barwn Howard de Walden, a Blanche, merch hynaf a chyd-aeres William Holden, Palace House, swydd Lancaster. Derbyniodd ei addysg yn ysgol Eton a'r Royal Military College, Sandhurst. Bu'n gwasanaethu yn rhyfel y Boeriaid yn Ne Affrica ac yn y Rhyfel Mawr, 1914-18. Dilynodd ei dad yn y bendefigaeth yn 1899. Rhoddir âch y teulu ac eglurir y modd yr
SCOURFIELD, Syr JOHN HENRY (1808 - 1876), awdur Lyrics and Philippics, 1859 (arg. arall yn 1864 ac un wedi hynny), The Grand Serio-Comic Opera of Lord Bateman and his Sophia, 1863 (arg. arall yn 1865), a The Mayor's Tale: A Tragic and a Diabolic Opera. By J.H.S., late J.H.P. (heb ddyddiad, eithr ni all fod cyn 1862). Er mai yn Saesneg yr ysgrifennai Scourfield, y mae i lawer o'i ganeuon ddiddordeb Cymreig.
SEABORNE-DAVIES, DAVID RICHARD (1904 - 1984), cyfreithiwr a gwleidydd Cenedligrwydd. Ym mis Mai 1945, yn dilyn dyrchafiad David Lloyd George, yr AS dros Fwrdeistrefi Caernarfon ers 1890, i Dy'r Arglwyddi yn y mis Ionawr blaenorol, llwyddodd i gadw'r Bwrdeistrefi'n driw i'r Blaid Ryddfrydol mewn isetholiad, gan ennill 27,754 o bleidleisiau yn erbyn yr Athro J. E. Daniel, a safai dros Blaid Cymru, yr unig ymgeisydd arall yn yr etholiad. Penderfynodd y Ceidwadwyr a'r Blaid Lafur
SEAGER, JOHN ELLIOT (1891 - 1955), perchennog llongau Ganwyd 30 Gorffennaf 1891, yn fab hynaf Syr William Henry Seager a Margaret Annie (ganwyd Elliot), a brawd George Leighton Seager. Priododd, 26 Mai 1922, â Dorothy Irene Jones o Bontypridd, a bu iddynt bedwar o blant. Addysgwyd ef yn Ysgol Uwchradd Caerdydd a Choleg y Frenhines, Taunton, cyn ymuno â chwmnïau llongau ei dad lle y cafodd brofiad eang o oruchwylio'r gwaith, rheoli'r llongau masnach
SEFNYN (fl. ail hanner y 14eg ganrif), bardd Canodd awdl foliant i Dudur ap Goronwy o Drecastell a Phenmynydd (bu farw 1367), ac awdl farwnad i Iorwerth Gyriawg, bardd o Fôn a flodeuai o gwmpas 1360. Canai hefyd foliant gwragedd, megis rhyw Angharad 'gymar Dafydd '; yn gymysg annhrefnus y ceir ei waith yn y llawysgrifau. Y mae'n dra thebyg mai ef oedd tad y bardd Gwilym ap Sefnyn.
SEISYLL ap CLYDOG (fl. 730), brenin cyntaf tiriogaeth unedig Ceredigion ac Ystrad Tywi Yn ôl achau cynnar yr oedd yn disgyn o Ceredig ap Cunedda Wledig, sef y gŵr y tybir mai ef oedd rheolwr Brythonig Ceredigion ac y galwyd y diriogaeth honno ar ei enw. Ar y cyntaf rheolai dros Geredigion yn unig ond yn ddiweddarach ychwanegodd y rhannau hynny o hen Ddyfed a elwir yn Cantref Mawr, Cantref Bychan, a Chantref Eginog, neu, gyda'i gilydd, Ystrad Tywi. O'r herwydd rhoddid yn fynych yr

Search results

1525 - 1536 of 1877 for "Mai"