Dictionary of Welsh Biography

JONES, WILLIAM (Bleddyn; 1829? - 1903), hynafiaethwr, hanesydd lleol, daearegwr, a chasglwr llên gwerin a Chofianau Plwyf Beddgelert' yn eisteddfod Beddgelert yn 1860, ac ar y traethawd hwn ac eraill o'i lawysgrifau y seiliwyd D. E. Jenkins, Bedd Gelert, 1899. Enillodd wobrwyon hefyd am draethodau ar 'Conwy a'i Hamgylchoedd' yn eisteddfod genedlaethol Conwy yn 1861, ac ar 'Hanes Eifionydd' yn eisteddfod Madog yn 1872. Rhoddwyd canmoliaeth uchel iawn hefyd i'w draethawd ar 'Daiareg Sir Gaernarfon' yn
LEWIS MÔN (fl. c. 1480-1527), bardd o Lifon, sir Fôn. Yn ei farwnad i Dudur Aled fe'i geilw'n ' athro,' ac ategir bod cysylltiad agos rhwng y ddau fardd gan dystiolaeth marwnad Ieuan ap Madog ap Dafydd i Syr Dafydd Trefor. Un o feirdd yr uchelwyr ydoedd, a chanodd gryn lawer, ymhlith eraill, i deulu'r Penrhyn. Ymddengys iddo ddirwyn ei oes i ben yn abaty Glyn Egwestl, lle y claddwyd ef. Profwyd ei ewyllys 28 Mehefin 1527. Rhoir ei
LLEW MADOG - see MORGAN, EVAN
LLOYD family Rhiwaedog, Rhiwedog, Riwaedog trwy briodas eu cyndad MEREDYDD AB IEUAN AP MEREDYDD gyda MARGARET, merch hynaf a chyd-aeres EINION AB ITHEL, o Riwaedog, ' Esquire of the Body of John of Gaunt,' dug Lancaster, yn 1395 a siryf Meirionnydd. Mab oedd Einion (medd Lloyd) i ITHEL AP GWRGENEU FYCHAN AP GWRGENEU AP MADOG AP RHIRYD FLAIDD. Pan aeth Lewys Dwnn i Riwaedog ar 1 Awst 1592, yn rhinwedd ei swydd fel dirprwy-herodr, rhoddwyd
LLOYD, THOMAS (1673? - 1734), offeiriad a geiriadurwr mab Thomas Lloyd, cyfreithiwr yn Wrecsam, o deulu Plas Madog, Llanfair Talhaearn, sir Ddinbych; a'i fam o deulu'r Miltwniaid. Ymaelododd yn 15 oed yng ngholeg yr Iesu, Rhydychen, 25 Chwefror 1688/9 (B.A. 1692, M.A. 1695); wedi ei urddo bu'n gurad yn ardal Wrecsam, ac yn athro yng Nghastell y Waun, cyn ei apwyntio'n gaplan i Mary Myddelton, Croesnewydd. Gadawodd hi Blas Power iddo yn ei hewyllys
LLWYD, HUMPHREY (c. 1527 - 1568), hynafiaethydd a gwneuthurwr mapiau greu'r wlad fel y mae heddiw. Ac estynnodd ei gyraeddiadau ymhell y tu hwnt i ffiniau Cymru yn ogystal; trwy hyrwyddo'r syniad o eglwys annibynnol gynnar ym Mhrydain cyfrannodd at achos y diwygiad Protestannaidd, ac felly hefyd bu ei waith yn lledaenu'r chwedl am y Tywysog Madog yn darganfod America yn fodd i annog gwladychu Prydeinig yng Ngogledd America a'r gystadleuaeth â gwledydd Ewropeaidd eraill
LLYGAD GŴR (fl. -1268-), bardd moliant Y mae Gwilym Ddu yn ei gysylltu â'r Tŵr, Edeirnion, h.y. Hendwr, Llandrillo. Syrth ei waith i ddau ddosbarth: (a) canu i dri o fân dywysogion gogledd Powys, sef Gruffudd (bu farw 1269) a Hywel (bu farw tua 1268), feibion Madog ap Gruffudd Maelor, a Llywelyn, fab Gruffudd ap Madog uchod. Gan amlaf yr oedd y rhain yn ffyddlon i'r Llyw Olaf, ac fe'u molir am 'gadw terfyn heb wathrudd,' sef am
LLYWARCH ap LLYWELYN (fl. 1173-1220) ganodd iddo fel ei brifardd ar wahanol adegau ar ei yrfa. Adeg bygwth Powys gan Lywelyn yw achlysur y ' Canu Mawr,' ac apelia'r bardd at wŷr y dalaith honno ar dir cenedlaethol, sef mai gwell derbyn Cymro yn ben nag estron. A sonia droeon am ei arwr fel ŵyr Madog fab Maredudd yn ogystal ag Owain Gwynedd. Yn y ' Canu Bychan ' gwêl Llywarch sylweddoli ei holl freuddwydion; olrheinia yrfa Llywelyn trwy
LLYWARCH LLAETY (fl. c. 1140-60), un o feirdd cyfnod y Tywysogion Erys cyfres o'i englynion i Lywelyn ap Madog ap Maredudd o Bowys mewn llawysgrifau. Y mae'n bosibl mai'r un gŵr oedd ef â LLYWARCH Y NAM, bardd y ceir cyfres arall o englynion ganddo i'r un tywysog.
LLYWELYN ap IORWERTH (Llywelyn Fawr; 1173 - 1240), tywysog Gwynedd Mab Iorwerth Drwyndwn a Margaret, merch Madog ap Maredudd. Efallai ei eni yn Dolwyddelan, y faenor frenhinol yn Nantconwy y bu ei dad yn arglwydd arni am gyfnod byr hyd ei farw tua'r adeg y ganwyd Llywelyn. Gan y gallai'r tywysog ieuanc fod yn foddion i beryglu gallu hanner-brodyr ei dad yng Ngwynedd y mae'n debyg iddo gael ei fagu ym Mhowys o dan nodded ei berthynasau ar ochr ei fam. Wedi iddo
LLYWELYN FARDD (fl. c. 1150-75), bardd Maredudd (bu farw 1160), ac yn ei ganu i Owain Fychan fab Madog (bu farw 1187) dywaid ei fod yn hyn nag ef. Yn ei arwyrain i Owain Gwynedd, dywed 'Mi fûm gennych ar dir Deheubarth,' ond ni bu Owain yn ymladd yn y De wedi 1138. Yn ôl y ' Llyfr Coch ' dyma'r bardd a ganodd farwnad teulu Owain Gwynedd, ond i Gynddelw y priodolir hi yn y The Myvyrian Archaiology of Wales. Ceir gan Lywelyn Fardd amryw ddarnau
LLYWELYN FAWR (fl. yn gynnar yn y 13eg ganrif) gyfeiriad o gwbl at y naill na'r llall ohonynt. Yn 1255 cofnodir marw Maredudd, arglwydd Meirionnydd, mab y Llywelyn hynaf, mae'n weddol sicr. Pan fwriwyd allan, yn 1256, fab yr olaf, yntau hefyd yn Llywelyn, am fradwriaeth yn erbyn Llywelyn II, aeth Meirionnydd dros byth o feddiant disgynyddion Cynan ab Owain Gwynedd. Madog, mab y Llywelyn olaf, oedd arweinydd gwrthryfel 1294.

Search results

49 - 60 of 110 for "Madog"