Dictionary of Welsh Biography

ANGHARAD (d. 1162) Susanna yn wraig Madog ap Maredudd. Rhydd cofiannwr ei gŵr ganmoliaeth uchel i Angharad - yr oedd o bryd golau ac yn brydweddol, yn dyner, yn siarad yn huawdl, yn garedig, yn gall, yn garedig wrth ei phobl ac yn elusengar tuag at y tlawd. Heblaw hanner ei dda, yn unol â hen gyfraith Cymru, gadawodd Gruffydd iddi ddwy randir, ac enillion porthladd Aberffraw.
BADDY, THOMAS (d. 1729), gweinidog Annibynnol, ac awdur Nid yw amser ei eni'n hysbys. Gellid meddwl mai dyn o Wrecsam oedd; pan roes y Bwrdd Presbyteraidd arian iddo yn 1690, disgrifir ef fel 'Mr. Tho. Baddie of Wrexham' (Nicholson and Axon, The Older Non-conformity in Kendal, 579); ac yr oedd ganddo frawd, Owen Baddy, yn ysgolfeistr yn Wrecsam (Palmer, The Older Nonconformity of Wrexham, 69 n.); dywedir mai ffurf lafar ar Madog yw 'Baddy.' Aeth Baddy
CADWGAN (d. 1111), tywysog Ail fab Bleddyn ap Cynfyn (a fu farw 1075). Clywir sôn amdano gyntaf yn 1088, pryd yr ymosododd ar Ddeheubarth, gyda'i frodyr Madog a Rhiryd, a gyrru Rhys ap Tewdwr yn alltud. Yn ddiweddarach yn y flwyddyn dychwelodd Rhys gyda llynges o Iwerddon; cyfarfu â gwŷr Powys mewn brwydr y collodd Madog a Rhiryd eu bywydau ynddi ond o'r hon y gallodd Cadwgan ddianc. Rhoes marw Rhys yn 1093 gyfle i
CHERLETON family y Mars, 1403, gorchfygodd iarll Northumberland a'r arglwydd Bardolf, gwrthryfelwyr a chynghreiriaid Owain Glyndwr, 1406, ac yr oedd yn gyfaill i Adam de Usk. Ym mis Tachwedd cymerwyd Syr John Oldcastle i'r ddalfa (yn Broniarth, gerllaw y Trallwng) gan Syr Gruffydd Vaughan a'i frawd Ieuan ap Gruffydd yn cael eu cynorthwyo gan Hywel ap Gruffydd ap Dafydd ap Madog a Deio ab Ieuan ab Iorwerth, dau wyr
CNEPPYN GWERTHRYNION (fl. 13eg ganrif), pencerdd a gramadegydd Werthryniawn (yn ' sir Faesyfed'), a bod ei gerdd yn ' Ladin gyfiawn,' sef yn ôl safonau rhetoreg Lladin ei gyfnod. Mewn rhai llawysgrifau ceir yr enw Cneppyn Gwerthryniawn fel un o nifer o lysenwau ar Sypyn Cyfeiliog neu Ddafydd Bach ap Madog Wladaidd, ond gan fod y Dafydd hwn yn canu yn ddiweddar yn y 14eg ganrif, ni ddichon mai ef oedd y Cneppyn gwreiddiol (gweler I.G.E., arg. 1925, clxvii et seq.). Yn
DAFYDD AP GWILYM (c. 1315 - c. 1350), bardd cyfaddef ei bod yn bosibl iddo fyw tan tua 1360 neu hyd yn oed yn ddiweddarach. Yr oedd Dafydd ap Gwilym yn un o nifer o feirdd a fu'n canu ar fesur newydd y cywydd yn ail chwarter y 14eg ganrif. Ei gyfoeswyr amlycaf oedd Madog Benfras, Gruffudd Gryg, Gruffudd ab Adda, Iorwerth ab y Cyriog ac Iolo Goch. Er bod y rhain i gyd yn arddangos yr un doniau creadigol ym maes y canu serch a natur, mae llawer mwy
DAFYDD ap GWILYM (fl. 1340-1370), bardd ' a ' bardd glan Teifi.' Y tebyg yw iddo dreulio llawer o'i oes, ac efallai ymgartrefu, yn Emlyn gyda'i ewythr Llywelyn ap Gwilym. Ni wyddys dim o hanes Dafydd ei hun ond yr hyn y gellir ei gasglu oddi wrth ei waith, ac ychydig iawn yw hynny. Tebyg ei fod wedi crwydro pob rhan o Gymru. Yr oedd yn adnabod Gruffudd Gryg o Fôn a Madog Benfras o Faelor. Canodd i Rosyr (Niwbwrch), a dywaid iddo fod yn
DAFYDD ap HWLCYN ap MADOG, bardd
DAFYDD ap LLYWELYN ap MADOG (fl. 16eg ganrif), bardd Cadwyd ei waith yn Peniarth MS 124, Jesus Coll. MS. 14, Llanstephan MS 167, Cardiff MSS. 7, 23, 63, Hafod MS. 10, B.M. Add. MSS. 12230, 14991, 15015, NLW MS 668C, NLW MS 2602B, NLW MS 6681B, a NLW MS 8330B, a Gwyneddon MS. 3. Yn eu plith y mae cywyddau moliant i Fordeyrn, 'Sant anrhydedd' yn Nantglyn, ac i Ddyfnog, a chywydd i Dduw a dadogir yn Peniarth MS 124 i Ddafydd ap Hwlcyn ap Madog. Ni
DAFYDD BACH AP MADOG WLADAIDD - see SYPYN CYFEILIOG II
DAFYDD BACH ap MADOG WLADAIDD - see CNEPPYN GWERTHRYNION
DAVIES, JOHN CADVAN (Cadvan; 1846 - 1923), gweinidog Wesleaidd Ganwyd yn Llangadfan, 1 Hydref 1846, mab David a Jane Davies. Aeth i'r weinidogaeth yn 1871, a gwasanaethodd yn y rhan fwyaf o gylchdeithiau Gogledd Cymru, ac yn Lerpwl. Efe oedd llywydd y gymanfa yn 1910. Yr oedd yn un o olygyddion y llyfr emynau Wesleaidd, 1900, ac y mae nifer o'i emynau ynddo ac yn Llyfr Emynau y Methodistiaid Calfinaidd a Wesleaidd, 1927. Enillodd ar arwrgerddi - 'Madog ab

Search results

1 - 12 of 110 for "Madog"