Dictionary of Welsh Biography

GWILYM TEW (fl. c. 1470), un o feirdd Morgannwg Dywaid y llyfrau achau ei fod yn fab i Rys Brydydd, ond y mae gennym rai ffeithiau sy'n awgrymu mai brawd i'r pencerdd hwnnw ydoedd. Gwelir, felly, ei fod yn aelod o'r teulu enwocaf o benceirddiaid a fu ym Morgannwg erioed, disgynyddion Rhys Fychan o Dir Iarll, o hil Einion ap Collwyn. Er bod Rhys Brydydd yn byw yn Llanharan, gellir tybied mai yn Llangynwyd, hen ganolfan y llwyth, y trigai Gwilym
GWINNETT, BUTTON (1735 - 1777), masnachwr, tirfeddiannwr a gwleidydd draw at ornest lle cafodd Gwinnett glwyf yn ei goes a achosodd ei farwolaeth ar 19 Mai 1777 trwy gyfuniad o haint, trawma a madredd. Mae peth ansicrwydd ynghylch lleoliad ei fedd, ond gallai fod yn yr Hen Fynwent Wladfaol, Savannah, Georgia. Mae Gwinnett County, ardal o Atlanta, Georgia, wedi ei henwi ar ei ôl. Er gwaethaf ei ansefydlogrwydd ariannol parhaus, awgryma ei yrfa wleidyddol ei fod yn
GWRTHEYRN ynddo gan y brenin. Tua 796 lluniodd Nennius ei Historia Brittonum mewn rhan o groniclau estron, ac mewn rhan o draddodiad y Cymry. Geilw'r brenin yn ' Guorthigirnus,' arweinwyr y Saeson yn 'Hors' a 'Hengist,' a dywed mai wedi eu halltudio o'r Almaen yr oeddynt; iddo eu derbyn yn garedig a rhoi iddynt ynys a elwir yn eu hiaith hwy 'Tanet.' Amserir hyn ganddo yn y flwyddyn 347 ar ôl Dioddefaint Crist
GWYN, JOHN (d. 1574), gŵr o'r gyfraith a noddwr addysg ) mai efe, fel proctor, a fu'n gyfrifol am gymryd John Dudley, dug Northumberland, i'r ddalfa pan fethodd yn ei gais i wneuthur Lady Jane Grey yn frenhines - cymerodd hynny le ddwy flynedd yn gynt ac o dan broctoriaid eraill. Yn 1550, pan nad oedd eto ond B.A., cafodd sedd canon Llanfair Dyffryn Clwyd yn eglwys gadeiriol Bangor - trwy brydles ar law'r cabidwl, efallai; rhoes hi i fyny'r flwyddyn
GWYNFARDD BRYCHEINIOG, un o'r Gogynfeirdd Ni chadwyd dim o'i waith oddieithr dwy gerdd, sef ' Canu y Dewi ' ac ' Awdyl yr Arglwydd Rys ': gweler Hendregadredd MS., 197-207. Awgryma ei enw mai gwr o Frycheiniog ydoedd; yn ei ' Canu y Dewi,' cyfeiria at 'blwyf llann dewi lle a volwyf' ac fe all ei fod yn cyfeirio at un o lannau Dewi ym Mrycheiniog. Wrth ystyried ei gerdd i Ddewi Sant, dylid cofio fod Gerallt Gymro wedi ei ethol yn
GWYNN, EIRWEN MEIRIONA (1916 - 2007), gwyddonydd, addysgwr ac awdur â'r blaid newydd hon yn 1930. Yn 1934 enillodd Eirwen ysgoloriaeth i astudio ffiseg yng Ngholeg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor. Honna yn ei hunangofiant mai rhagfarn yr arholwr allanol yn erbyn merched mewn ffiseg a pheirianneg oedd sail ei methiant i ennill gradd dosbarth cyntaf yn 1937. Dylanwadodd yr un rhagfarn ar ei gyrfa am flynyddoedd a bu'n sail ei hargyhoeddiad ffeministaidd digyfaddawd
GWYNN, HARRI (1913 - 1985), llenor a darlledwr fyth gan W. J. Gruffydd, a ddaliodd nad oedd 'meddyliau llofrudd sydd yn debycach o fynd i Broadmoor nag i'r crocbren' yn berthnasol i'r testun a osodwyd. Ataliwyd y Goron a chafwyd yn y man fod Gruffydd dan yr argraff mai Bobi Jones oedd yr awdur a bod animus personol wedi ei gymell. Bu'r bryddest, er hynny, yn succès de scandale. Gwerthwyd copïau o'r bryddest hyd y Maes, gwahoddwyd Harri a Gruffydd
GWYNNE family GARTH, Llanlleonfel, Faesllech , RODERICK GWYNNE (cambrintiwyd yr ach ar dop t. 270 o gyfrol iv, Theophilus Jones, op. cit., yn. y fath fodd ag i'w llwyr ddrysu) - yn nes ymlaen (1734) gadawyd tiroedd Glanbrân ei hunan i'r Roderick hwn. Ond etifedd y Garth a Llanelwedd, fel y dywedwyd, oedd ei frawd hŷn MARMADUKE GWYNNE (1694? - 1769). Aeth ef i Goleg Iesu yn Rhydychen, 5 Mai 1710, 'yn 16 oed,' ac i Lincoln's Inn yn 1711; bu'n siryf
GWYNNE, NADOLIG XIMENES (1832 - 1920), milwr ac awdur George William Collins Jackson a Catherine Price Lewis. Ni fu plant o'r briodas. Bu Nadolig Ximenes Gwynne farw yn Bournemouth ar 9 Mai 1920, yn 87 oed.
GWYNNE, ROBERT (JOHNS) (fl. 1578), cenhadwr ac awdur Pabyddol . Yn gynnar iawn daeth newyddion i Douay am lwyddiant eithriadol ei genhadaeth, yn enwedig ymysg gwragedd yr ardal, ac am ddiflastod yr esgob, Nicholas Robinson, pan geisiodd hwnnw ddyfod â chyngaws yn erbyn y dychweledigion. Ysgrifennodd lawer yn Gymraeg er mwyn lledaenu ei ffydd, gan gyfieithu Christian Directory Robert Parsons (Llyfr y Resolusion); awgrymwyd mai efe ydoedd awdur y farwnad ffyrnig
GWYNNE-VAUGHAN, DAVID THOMAS (1871 - 1915), llysieuydd Ganwyd 12 Mawrth 1871 ym Mhlas Errwd, Brycheiniog, yn fab hynaf i H. T. Gwynne-Vaughan o Errwd (gynt o'r Cynghordy gerllaw Llanymddyfri; aelod o wehelyth mawr Gwynniaid Glanbrân); dywedir gan rai mai yn Llanymddyfri, ac ar 3 Mawrth, y ganwyd y llysieuydd. O ysgol Trefynwy aeth yn 1890 i Goleg Crist yng Nghaergrawnt, a graddiodd yn y dosbarth blaenaf mewn gwyddoniaeth yn (1893). Ar ôl dechrau
HAINES, WILLIAM (1853 - 1922), hanesydd lleol a llyfryddwr Ganwyd 24 Mai 1853, yn Bryn, Penpergwm, sir Fynwy, mab Thomas ac Elizabeth Haines. Cafodd ei addysg yn ysgol ramadeg y Fenni, a daeth yn glerc twrnai. Priododd (1) 1876, Clara Ann Rutherford (bu farw 1880), a (2) Mary Nicholas (bu farw 1944), o Langibby, sir Fynwy. Casglodd lawer o lyfrau, llawysgrifau, dogfennau, a darluniau yn ymwneuthur â sir Fynwy, ac ar ôl ei farwolaeth ef, prynwyd rhan

Search results

565 - 576 of 1877 for "Mai"