Dictionary of Welsh Biography

MAURICE, HENRY (1634 - 1682), 'apostol Brycheiniog' hefyd oedd yr Henry Maurice a gyfleodd eiriau ar ymyl y ddalen yn ail ran Cannwyll y Cymry a gyhoeddwyd yn niwedd 1659 neu ddechrau 1660, sef geiriau i egluro i bobl y Gogledd ystyr rhai o ymadroddion rhy Ddeheuol y Ficer Prichard. Pan ddaeth yr Adferiad, cydymffurfiodd ag Eglwys Loegr; ym Mawrth 1661 penodwyd ef yn ficer Bromfield ger Llwydlo; ym Mehefin 1668 codwyd ef yn rheithor Church Stretton
MAURICE, HUGH (1775 - 1825), crwynwr, a chopïydd llawysgrifau ') yn gyfrannog o'r gyfrinach ac yn y briodas. Bu'n byw yn Greenwich, ac yn ddiweddarach ym Mhengwern, Ffestiniog, yn Nhremadog, ac yn y Plas Gwyn, Llanrug, lle y bu farw 18 Mawrth 1825; yn Llanfihangel Glyn Myfyr y claddwyd ef. Yr oedd yn ysgrifennwr destlus ac yn medru peintio â dyfrlliw. Y mae un o'i gopiau cynnar, barddoniaeth Gwalchmai (llawysgrif NLW MS 5941A, a ysgrifennwyd yn 1796), mewn
MAURICE, WILLIAM (d. 1680), hynafiaethydd a chasglwr llawysgrifau cafodd un ferch, Elizabeth, a briododd George Jukes, y Trallwng. Yn 1678 bu ganddo ran yn ymgais Syr William Williams i brynu llyfrgell Hengwrt. Claddwyd ef yn Llansilin, mewn gwth o oedran, 23 Mawrth 1680. Gadawodd ei lyfrgell i'w ferch Lettice. Prisiwyd hi gan Edward Millington, allan o restr, yn werth £60 yn 1682, a gwerthwyd hi i Syr William Williams. Fe'i cadwyd yn Llanforda hyd oddeutu 1771, pryd
McBRIDE, NEIL (1910 - 1974), gwleidydd Llafur weithgar o fewn Plaid Lafur Paisley. Roedd yn aelod o Gymdeithas Gwneuthurwyr Gydweithredol Paisley am ddwy flynedd ar bymtheg ac yn gadeirydd Plaid Lafur Etholaethol Paisley, 1950-62. Safodd yn aflwyddiannus yn etholaeth Perth a swydd Dwyrain Perth yn etholiad cyffredinol Hydref 1951 ac etholaeth High Peak, swydd Derby ym 1955. Aeth i'r senedd yn AS Llafur Dwyrain Abertawe mewn is-etholiad ym Mawrth
McGRATH, MICHAEL JOSEPH (1882 - 1961), Archesgob Caerdydd Ganwyd 24 Mawrth 1882 yn ninas Kilkenny, Iwerddon. Cafodd ei addysg gynnar yn ysgol y Brodyr Cristionogol yn Kilkenny, a'i addysg uwchradd yng Ngholeg Rockwell, swydd Tipperary. Yno y blodeuodd ei ddiddordeb yn yr iaith Wyddeleg ac aeth ymlaen i ennill gradd B.A. ynddi ym Mhrifysgol Genedlaethol Iwerddon. Ymhen blynyddoedd anrhydeddwyd ef gan y brifysgol honno â gradd D.Litt. Wedi graddio
MEREDITH, Syr JOHN (1714 - 1780), cyfreithiwr brodor o sir Faesyfed. Bu'n siryf Brycheiniog yn 1762 (yn y flwyddyn honno, gellid meddwl, yr urddwyd ef yn farchog), a hefyd yn siryf sir Faesyfed - yn 1780, meddai'r copi o'i feddargraff yn Jones, History of the County of Brecknock, 3ydd arg, ii, 91, ond yn 1767 meddai'r rhestr o siryfon Maesyfed yn Jonathan Williams Hist. Radnorshire, 2il argraffiad, 97. Bu farw 6 Mawrth 1780, yn 66 oed; bu ei
MEREDITH, LEWIS (Lewys Glyn Dyfi; 1826 - 1891), pregethwr a llenor Ganwyd 22 Mawrth 1826 yn Ffactri'r Ffridd, ger Machynlleth. Addysg yn yr ysgol Sul ac mewn ysgolion dydd, ym Machynlleth i ddechrau, ac wedi hynny, pan symudodd y teulu i Gwmllinau, yng Nghemaes. Ymhyfrydai mewn llenyddiaeth er yn gynnar, a bu ganddo ran mewn sefydlu cymdeithas lenyddol ym Machynlleth (c. 1854), pan weithiai yn swyddfa Adam Evans yr argraffydd. Dechreuodd bregethu gyda'r Wesleaid
MEREDITH, RICHARD (d. 1597), esgob Leighlin yn Iwerddon, ganwyd yn sir Ddinbych, yn fab, meddir, i un Robert Meredith ap Gronw a Margaret, merch William John ap Gronw. Y mae'n bosibl ei fod o'r un cyff â Meredithiaid Stansty. Gall mai ef yw'r Richard Meredith a raddiodd yn B.A. yng Ngholeg Iesu, 4 Mawrth 1572/3, ond mae sicrwydd iddo dderbyn ei M.A. o'r un coleg yn 1575. Daeth yn gaplan i Syr John Perrot, arglwydd-raglaw Iwerddon
MEREDITH, WILLIAM (1874 - 1958), pêl-droediwr Iwerddon, a deuddeg yn erbyn yr Alban. Sgoriodd sawl gôl dyngedfennol dros Gymru ond bu raid iddo aros hyd ei gêm olaf dros Gymru cyn profi'r wefr o guro Lloegr (2-1 ar 15 Mawrth 1920) ar eu tomen eu hunain. Ar lawer ystyr, yr oedd Billy Meredith ymhell o flaen ei amser o ran dawn a deall. Corff esgyrnog, gwydn oedd ganddo, a gelwid ef yn ' Old Skin ' gan ei gyfeillion. Edrychai'n ddiniwed iawn yn
MEURUG, RHYS (d. 1586-7), yswain, achwr, a hanesydd Roedd yn byw yn y Cotrel ym mhlwyf Sain Nicolas ym Mro Morgannwg. Yn ôl ei gyfoeswr, Dafydd Benwyn, yr oedd yn fab i Feurug ap Hywel ap Phylip ap Dafydd ap Phylip Hir, o hil Caradog Freichfras. Fe'i penodwyd gan iarll Penfro yn glerc yr heddwch yn Sir Forgannwg. Bu farw 1 Mawrth 1586/7, a chladdwyd ef yn eglwys y Bont-faen. Canwyd dwy farwnad iddo, y naill gan Ddafydd Benwyn (Cardiff MS. 2.277
MEYRICK family Hascard, Fleet, Bush, Wigmore, Llundain, am 'lwgr-wobrwyo' chwaraewyr theatr y Globe i chwarae Richard the Second ar fin y gwrthryfel (6 Chwefror), ac am amddiffyn Essex House (8 Chwefror) yn erbyn lluoedd y Llywodraeth. Ar 13 Mawrth 1601 cafodd ei ddienyddio am deyrnfradwriaeth. Ailfreiniwyd ei fab Roland Meyrick a'i ferch, yr arglwyddes Vaughan, o ran gwaed ac enw, gan Iago I (24 Mai 1606). Yr oedd Syr FRANCIS MEYRICK (marchog, 5
MILES, JOHN (1621 - 1683), pregethwr Piwritanaidd, a prif arweinydd y Bedyddwyr Neilltuol, a gwladychydd yn America Ganwyd yn Newton Clifford yn y rhan Gymraeg o sir Henffordd. Ymaelododd yng Ngholeg Brasenose, Rhydychen, 18 Mawrth 1635-6, ond ni wyddys pa mor hir yr arhosodd yno. Ansicr hefyd yw ei yrfa o 1636 i 1649; pur debyg iddo weithredu fel caplan ym myddin y Senedd, a gwneud ei gartref yng ngorynys Browyr i'r gorllewin o Abertawe. Yng ngwanwyn 1649 aeth i Lundain, lle y cafodd ei fedyddio drwy drochiad

Search results

541 - 552 of 990 for "Mawrth"