Dictionary of Welsh Biography

ROBERTS, GOMER MORGAN (1904 - 1993), gweinidog (MC), hanesydd, llenor ac emynydd ganddo ddiddordeb mawr mewn pobl. 'Roedd yn gwmnïwr diddan a chanddo stôr o hanesion am wahanol ardaloedd Cymru. Cefnogai bob agwedd ar y bywyd Cymreig - yr Urdd, yr Eisteddfod, a'r Blaid Genedlaethol ac 'roedd yn gyfaill agos i Gwynfor Evans, AS, a gyflwynodd un o'r teyrngedau yn ei angladd. Priododd, 23 Medi 1930, yng nghapel Bethany, Rhydaman, â Gwladys Jones, ail ferch Mr a Mrs Joseph Jones
ROBERTS, GORONWY OWEN (Barwn Goronwy-Roberts), (1913 - 1981), gwleidydd Llafur arddull swynol dawel, gerddorol wrth siarad yn y Gymraeg. Roedd yn unigolyn meddylgar, a bob amser yn barod i dderbyn syniadau gan eraill. Ystyriai fwrlwm y byd gwleidyddol yn dipyn o faich. Roedd ganddo angerdd mawr dros Gymru, a chefnogodd yn frwd ymgyrchoedd dros ddatganoli yn ystod llywodraethau Attlee ar ôl y rhyfel. Eto, roedd yn casáu'r hyn a oedd yn ei farn ef yn ormodiaith a chulni
ROBERTS, GWEN REES (1916 - 2002), cenhades ac athrawes i'w thad a'i llysfam, Hugh Wilson Roberts (bu farw 1940). Yn dilyn ei ail briodas, symudodd Hugh Griffith a'r teulu i Gricieth, ac yno ac ym Mhorthmadog ger llaw y mynychodd Gwen yr ysgol gynradd cyn mynd i Bwllheli am ei haddysg uwchradd. Yng Nghricieth hefyd y daeth i gysylltiad â Chenhadaeth Gwasanaeth Arbennig y Plant, a arferai gyfarfod am fis bob haf ar y traeth yno. Dylanwadwyd ar y Gwen
ROBERTS, GWYNETH PARUL (1910 - 2007), meddyg a chenhades troedfedd o uchder. Ceid coedwig drwchus a dyffrynnoedd dyfnion ar bob tu. Hi oedd yr unig feddyg mewn darn o wlad cymaint â Chymru. Cyrchwyd cyffuriau 500 milltir o Calcutta, ac anghenion eraill 130 milltir o Silchar, teithiau anodd a gymerai ddiwrnodau o deithio. Dr Roberts oedd yn gyfrifol am holl weinyddiaeth Ysbyty Durtlang. Gweithiai'n ddiymarbed, o 5:30 y bore hyd 10 yr hwyr, a byddai'n aml yn
ROBERTS, ISAAC (1829 - 1904), seryddwr Maghull (Lerpwl), ac wedyn i Crowborough (Sussex) yn 1890 - bob tro er mwyn cael cyfle ar delescop mwy a gwell, a chliriach wybren. Tynnodd filoedd o ffotograffau o sêr ac o 'nebulae.' Etholwyd ef yn F.R.S. yn 1890, a chafodd radd D.Sc. gan Brifysgol Dulyn yn 1892, a bathodyn aur y Royal Astronomical Society yn 1895. Bu farw'n ddisyfyd 17 Gorffennaf 1904. Trefnodd i'w gyfoeth, pan fyddai farw ei weddw
ROBERTS, JOHN (1576 - 1610), mynach Benedictaidd a merthyr offeiriad yn 1602, ac ym mis Ebrill 1603 daeth i Loegr fel cenhadwr. Bu bedair gwaith yng ngafael yr awdurdodau, unwaith, ym mis Tachwedd, 1605, yn ystod helynt Brad y Powdr Gwn, ond ar bob achlysur, wedi tymor byr o garchar, dedfrydwyd ef i alltudiaeth. Daliwyd Roberts yn Llundain am y pumed tro yn 1610, cafwyd ef yn euog o uchel frad, a dienyddiwyd ef 10 Rhagfyr. Yr oedd yn un o brif sefydlwyr Coleg S
ROBERTS, JOHN (Ieuan Gwyllt; 1822 - 1877), cerddor 1859) Llyfr Tonau Cynulleidfaol, a chyda'r llyfr hwn cychwynnwyd cyfnod newydd yng nghaniadaeth grefyddol Cymru. Cyhoeddodd Atodiad ac, yn 1870, Ychwanegiad, i'r Llyfr Tonau. Trefnodd a chynganeddodd nifer mawr o'r tonau, a chyfansoddodd ddau ddwsin o donau a salm-donau sydd mewn ymarferiad gan yr holl enwadau crefyddol; ystyrir ei dôn 'Moab' yn un o donau gorau'r byd. Teithiodd i bob rhan o Gymru i
ROBERTS, JOHN (1910 - 1984), pregethwr, emynydd, bardd , sef Cloch y Bwi (Gwasg Gee, [1958]). Gweithiau syml, crefftus, yw'r cerddi eraill hyn, am brofiadau a phethau bob dydd, gweithiau na ddywedai neb amdanynt eu bod yn galonrwygol nac yn enbyd o wreiddiol. Y mae yn eu plith hefyd benillion telyn tra swynol, rhai englynion, tair soned ac un emyn. Yr emyn hwnnw ('Pan fwyf yn teimlo'n unig lawer awr') yw'r rhagredegydd i nifer bychan ond pwysig o emynau
ROBERTS, JOHN (Jack Rwsia; 1899 - 1979), glöwr, cynghorydd ac aelod amlwg o'r Blaid Gomiwnyddol Universal, Senghenydd ffrwydro gan golli 439 o fywydau. Ymunodd â Chapel yr Annibynwyr yn Abertridwr ac yno y cyfarfu â merch o'r enw May Jones. Priodwyd hwy ar 3 Ebrill 1920 yn Eglwys y Plwyf Eglwysilan. Collwyd ei merch gyntaf-anedig yn ei babandod yn ystod Streic y Glowyr yn 1921. Ysbrydolwyd John Roberts yn Is-etholiad etholaeth Caerffili ym mis Awst 1921 gan yr Albanwr, Robert (Bob) Stewart ond ar
ROBERTS, LEWIS (Eos Twrog; 1756 - 1844), cerddor Ganwyd 9 Mawrth 1756 yn Llandecwyn, Sir Feirionnydd. Gwehydd ydoedd wrth ei alwedigaeth. Wedi ymbriodi â merch ffermdy'r Plas, Llandecwyn, symudodd i fyw i dyddyn o'r enw Penyglannau, ym mhlwyf Maentwrog. Yr oedd yn delynor a ffidler enwog, ac ystyrid ef y datgeiniad gyda'r delyn gorau yn y wlad. Gallai ganu bob hydau o benillion ar unrhyw alaw a genid ar y delyn, ond ei hoff fesur oedd y cywydd
ROBERTS, LEWIS JONES (1866 - 1931), arolygydd ysgolion, cerddor, ac eisteddfodwr yn Aberaeron. Yr oedd yn eisteddfodwr pybyr; bu'n beirniadu mewn eisteddfodau cenedlaethol yn fynych. Am tua 30 mlynedd bu'n cydweithredu gyda J. M. Howell, Aberaeron, i baratoi carol Nadolig i'w chyhoeddi bob blwyddyn yn Cymru (O.M.E.) - y geiriau gan Howell a'r gerddoriaeth gan Roberts; gofalai am gerddoriaeth Cymru a Cymru'r Plant. Ceir carolau o'i waith mewn newyddiaduron hefyd, a chyhoeddwyd
ROBERTS, OWEN OWENS (O.O.; 1847 - 1926), ysgolfeistr ac arweinydd cerddorol blynyddoedd. Cyflawnodd wasanaeth mawr fel arweinydd Cymdeithas Gorawl Idris o 1872 hyd 1926, a chryn orchest ydoedd cadw côr o'r fath at ei gilydd am gyfnod mor faith, gan berfformio oratorïau clasur bob blwyddyn yn gyson. Nid rhyfedd, felly, i Brifysgol Cymru gyflwyno iddo y radd M.Mus., 'er anrhydedd,' 1926. Sefydliad arall a gafodd lawer iawn o'i sylw oedd gwyl gerddorol castell Harlech, a bu'n

Search results

457 - 468 of 584 for "Bob"