Dictionary of Welsh Biography

WILIAM LLŶN (1534 neu 1535 - 1580) Lŷn, 'bardd , Penmynydd ym Môn, Madryn a Bodwrdda yn Llŷn, y Gelli Aur ac Abermarlais yn nyffryn Tywi, ac Aber-brân yn sir Frycheiniog. Canodd foliant i amryw glerigwyr hefyd, yn eu plith Wiliam Hughes, esgob Llanelwy, a Richard Davies, esgob Tyddewi, y dywed iddo ymweld â'i blas yn Abergwili. Yn ei farwnad i'w gyfaill Owain ap Gwilym, y bardd a'r clerigwr o Dal-y-llyn ym Meirion, y mae'n sôn am gyd-deithio, ill dau
WILIAM PENLLYN (fl. c. 1550-1570), pencerdd telyn , Wmffre Grythor, Morus Grythor, Tomas Grythor o Gegidfa, a Hywel Gethin, telynorion a chrythorion. (Yr oedd y Nadolig ar ddydd Gwener yn 1551, 1556, a 1562.) Canodd englynion i Lewis Gwynn, cwnstabl Trefesgob (bu farw 1552) (Peniarth MS 114 (109)), a Gruffudd Dwnn (Llanstephan MS 433 (881)). Ceir copi o'i gerddlyfr yn llaw Robert ap Huw, Bodwigan, Môn (B.M. Add. MS. 14905). Yn ychwanegol at y
WILLIAMS family Gochwillan, Needham o Thornsett, sir Derby (Edwards, Star Chamb. Procs., 152 a 155). Yn 1590, trosglwyddodd William Williams ei diroedd mewn ymddiriedaeth ar ran ei ail wraig, Barbara, a'u mab, Henry Williams. Disgrifir yr ystadau fel yn gorwedd ym Môn, ac yn siroedd Caernarfon, Meirionnydd, Trefaldwyn, Amwythig a Chaer (llsgrau'r Penrhyn 77; am ei fuddiannau yng Nghroesoswallt gweler E. G. Jones, Exchequer Procs
WILLIAMS, ARTHUR WYNN (1819 - 1886), meddyg a hynafiaethydd brodor o Sir Gaernarfon. Derbyniwyd ef yn aelod o Goleg Brenhinol y Llawfeddygon yn 1843, daeth yn L.S.A. yn 1844, ac enillodd radd M.D. ym Mhrifysgol S. Andrews yn 1847. Etholwyd ef yn gymrawd o'r Coleg Meddygol a Llawfeddygol Brenhinol, ac am beth amser bu'n feddyg yn ysbyty Môn ac Arfon. Ar ôl ymarfer am ysbaid yng Nghaernarfon, symudodd i Lundain. Ef oedd awdur Cancer of the Uterus and Other
WILLIAMS, CHRISTOPHER DAVID (1873 - 1934), arlunydd beintio darlun o arwisgiad tywysog Cymru yng Nghaernarfon yn 1911 a The Charge of the Welsh Division at Mametz Wood yn 1916. Ymysg ei bortreadau y mae rhai o Syr John Williams, Syr Henry Jones, Syr John Rhys, David Lloyd George (yr Iarll Lloyd-George o Ddwyfor cyntaf yn ddiweddarach), Syr John Morris-Jones, a Hwfa Môn. Cafodd nifer o'i beintiadau eu cynnwys yn arddangosfeydd yr Academi Frenhinol a
WILLIAMS, DANIEL JENKINS (1874 - 1952), gweinidog (MC\/Presb.) a hanesydd achos y MC yn America Ganwyd 22 Rhagfyr 1874, yn Genesee Depot, mewn ardal amaethyddol a sefydliad bychan o Gymry, yn fab i Robert H. a Jane Mary (ganwyd Jenkins) Williams. Dwyflwydd oed oedd y tad pan ymadawodd y teulu ag ardal Gwalchmai yn Ynys Môn yn 1846 ac ymsefydlu yn Wisconsin. Yn Wisconsin y ganwyd y fam yn fuan ar ôl i'w rhieni gyrraedd yno o Geredigion ac ymsefydlu yn y drefedigaeth fechan Gymreig yn swydd
WILLIAMS, DAVID (Iwan; 1796 - 1823), gweinidog gyda'r Bedyddwyr farw 10 Ionawr 1823. Cyfansoddodd ' P.A. Môn ' awdl, a ' Gwilym Caledfryn ' englynion coffa iddo.
WILLIAMS, EVAN (1706), telynor mesur cyffredin, (8.6.8.6.) fel y gellid canu salmau cân Edmund Prys arnynt a oedd yn 8.7.8.7. Cyfansoddodd hefyd wyth o donau ym mesur newydd Prys 8.7.8.7. Dyma'r tonau cyntaf o waith Cymro i gael eu hargraffu. Ceir hefyd am y tro cyntaf gyda'r tonau gyfarwyddyd pa fodd i ganu. Cyfeirir ato gan Forysiaid Môn yn eu llythyrau, ond nid oes hanes ei fywyd ar gael, na pha bryd y bu farw; ymddengys ei enw
WILLIAMS, FOULK ROBERT (Eos Llyfnwy; 1774 - 1870) Rhagfyr'), Dolgellau. Daeth yn gerddor lled dda, ac am lawer o flynyddoedd âi o gwmpas ardaloedd Arfon a Môn i ddysgu'r cantorion ganu. Yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ceir llyfr wedi ei ysgrifennu ganddo. Ar yr wyneb-ddalen y mae - ' Llyfr Cerddoriaeth o Gerddi Sion a gwir folianwyr yr Arglwydd. Casgliad o Anthemau, Hymn Tonau, Carolau a hen alawon, a ysgrifennwyd tua 1834 gan Foulk Roberts "Eos
WILLIAMS, HUGH (1862 - 1953), gweinidog (MC) ac esboniwr beiblaidd Ganwyd ef yn 1862 yn y Rhos-goch, Rhos-y-bol, Môn. Dechreuodd bregethu c. 1885-86 yn y Gorslwyd, a bu'n arolygu eglwys Rhos-goch am lawer o flynyddoedd. Addysgwyd ef yn ysgol Gwredog, ac fe'i noddwyd gan deulu Gwredog a'i alluogi i fynd i Goleg y Bala. Cymerodd y Prifathro Thomas Charles Edwards ddiddordeb ynddo, a bu'n ysgrifennydd preifat i'r gŵr hwnnw am dymor, - ef a drosodd i'r Gymraeg
WILLIAMS, Syr IFOR (1881 - 1965), Athro prifysgol, ysgolhaig yn cyflwyno pwnc ysgolheigaidd neu'n athronyddu'n ysgafn. Casglwyd hwy'n dri llyfr - Meddwn i (1946), I ddifyrru'r Amser (1959) a Meddai Syr Ifor (1968). Fel ysgolhaig ymroddedig ni bu iddo erioed ddifyrrwch mewn gwaith cyhoeddus. Gwasanaethodd ar gyrff dysgedig, fel cadeirydd Bwrdd Gwybodau Celtaidd y Brifysgol 1941-58, llywydd Cymdeithas Hanes Môn 1939-54 a Chymdeithas Hynafiaethau Cymru 1949
WILLIAMS, JAMES (1790 - 1872), clerigwr Ganwyd yn 1790 (bedyddiwyd 26 Gorffennaf), yn fab i John Williams (1740 - 1826), Treffos, Llansadwrn, Môn, rheithor Llanddeusant, Llangaffo, a Llanfair-yng-Nghornwy - yr oedd John Williams yn frawd i Thomas Williams (1737 - 1801) o Lanidan, a'i wraig yn un o'r Vincentiaid (gweler yr ysgrif arnynt). Aeth James Williams i Goleg Iesu, Rhydychen, yn 1807; graddiodd yn 1810; bu'n gymrawd o'i goleg

Search results

373 - 384 of 408 for "Môn"