Dictionary of Welsh Biography

WILLIAMS, ROWLAND (Hwfa Môn; 1823 - 1905), gweinidog gyda'r Annibynwyr Ganwyd yn Pen y Graig, Trefdraeth, Môn, Mawrth 1823. Pan oedd yn 5 oed symudodd y teulu i fyw i Ros-tre-Hwfa, ger Llangefni, a chyda'r Methodistiaid Calfinaidd y magwyd ef nes oedd yn 14 oed. Prentisiwyd ef yn saer coed gydag un John Evans, Llangefni; bu'n gweithio wrth ei grefft wedyn ym Mangor, Deiniolen, Porthdinorwig, a lleoedd eraill. Yn 1847 dychwelodd i Fôn ac yn fuan codwyd ef i bregethu
WILLIAMS, THOMAS (fl. niwedd y 18fed ganrif) Lanidan, twrnai ac un o brif lywiawdwyr y diwydiant copr Fel mab (ganwyd 13 Mai 1737) i Owen Williams o'r Cefn Coch yn Llansadwrn, a pherchennog hefyd ar Dregarnedd a Threffos, a'i fam yn ferch Hendre Hywel ger Llangefni, gwaith cymharol hawdd fu i Thomas Williams fyned i fyny llawes gwŷr mawr Môn; ef oedd prif drefnydd papurau stad Bodior; ef a wariodd gryn 10 mlynedd yn ceisio cael rheswm allan o'r ddeuddyn ystyfnig, William Hughes, sgwïer y Plas
WILLIAMS, WILLIAM (c. 1625 - 1684), hynafiaethydd of the Anglesey Antiquarian Society and Field Club, 1948; a hanes, llygad-dyst o bosibl, o'r gwrthryfel ym Môn yn 1648, a ymddengys fel atodiad i gerdd Richard Llwyd, ' Beaumaris Bay.'
WILLIAMS, WILLIAM (1738 - 1817) Llandygái, llenor, hynafiaethydd, a swyddog pwysig ar gloddfa lechi Cae-braich-y-cafn Ganwyd 1 Mawrth 1738 yn Nhrefdraeth, Môn, o rieni tlodion, a main iawn oedd ei fyd yn ei ddyddiau cynnar. Bu'n wehydd dros dro, ac yna'n brentis cyfrwywr yn Llannerch-y-medd am saith mlynedd. Daeth yn un o ddisgyblion prydyddol Huw Hughes y ' Bardd Coch ', ac yn bur gyfeillgar â Robert Hughes, sef ' Robin Ddu yr ail ', a thrwy'r cyfeillgarwch hwnnw y daeth yn aelod gohebol o Gymdeithas
WILLIAMS, WILLIAM MATTHEWS (1885 - 1972), cerddor Ganed 9 Rhagfyr 1885 yn Pen y Bonc, Burwen, ger Amlwch, Môn, yn fab i Richard ac Ellen Williams, Victoria House, Amlwch. Amlygodd ddawn gerddorol yn ifanc. Ar anogaeth John Matthews, prifathro'r Ysgol Fwrdd, prynodd ei rieni organ fach 'Americanaidd' iddo, ac fe'i dysgodd ei hun i'w chanu; erbyn iddo gyrraedd ei wythmlwydd yr oedd yn cyfeilio'n rheolaidd yn y Capel Mawr, Amlwch. Yn 1898 enillodd
WILLIAMS, WILLIAM OGWEN (1924 - 1969), archifydd, Athro prifysgol Trafodion Cymdeithas Hynafiaethwyr Môn, 1950-55, ac yn olygydd yr un Trafodion, 1955-69. Yr oedd yn nodedig am graffter ei feddwl, ei barodrwydd i dderbyn cyfrifoldeb, ei ddawn i ennill ymddiriedaeth eraill; ei gwrteisi naturiol, ei arswyd rhag gwneud niwed i unrhyw un, ei angen am gwmnïaeth a'i hoffer ohono, a'i ddawn ryfeddol fel ymgomiwr a darlithydd. Fel archifydd cyntaf Sir Gaernarfon, llwyddodd nid
WILLIAMSON, ROBERT (MONA) (Bardd Du Môn; 1807 - 1852)
WYNN family Bodewryd, Disgynnai Wynniaid Bodewryd yn Nhwrcelyn, Môn, o'r GWEIRYDD AP RHYS y dywedir iddo flodeuo yng nghwmwd Talybolion tua'r flwyddyn 1170; 'cyfrifir ef yn dad un o'r Pymtheg Llwyth.' Ei fab hynaf oedd TRAHAEARN a elwid hefyd, meddir, yn Gadhaearn, oddi wrth yr hwn y dywedir i hen felin yng Nghaerdegog, a elwid ' Melin Cathayran,' gael ei henw. Mab iddo ef ydoedd MEURIG, a roes ei enw i ran o blwyf
WYNN family Wynnstay, Sefydlydd y teulu oedd Hugh Williams, D.D. (1596 - 1670), rheithor Llantrisant a Llanrhyddlad ym Môn, ac ail fab William Williams o'r Chwaen Isaf, Llantrisant. Daeth mab hynaf Hugh, Syr William Williams (1634 - 1700), i'r amlwg fel cyfreithiwr; bu'n llefarydd Ty'r Cyffredin, 1680-1; gwnaed ef yn gyfreithiwr cyffredinol yn 1687, yn farchog yr un flwyddyn, ac yn farwnig yn 1688. Yn 1675 prynodd
WYNN, EDWARD (1618 - 1669), canghellor eglwys gadeiriol Bangor Wyn. Yn ôl Moses Williams, gadawodd y Dr. John Davies ei wraig mewn amgylchiadau cysurus ond i'w hail ŵr afradloni ei chyfoeth a'i chamdrin hithau ar ben hynny. Cadarnhawyd ef yn Llan-ym-Mawddwy gan Bwyllgor Taenu'r Efengyl yng Nghymru, 27 Tachwedd 1649, ond yn 1650 bwriwyd ef allan am ryw afreoleidddra. Ymddengys iddo gael ei le yn ôl cyn 1654, ac erbyn Gorffennaf 1658 yr oedd ym Môn yn rheithor
WYNNE, OWEN (1652 - ?), swyddog yn y gwasanaeth gwladol Ail fab Hugh Gwyn ('Hugh ap John Owen') o'r Waunfynydd, Llechylched, Môn (o hil Hwfa ap Cynddelw, arglwydd Llifon yn y 12fed ganrif), ac Elin ferch Robert ap John ap William o Dre'r-ddolphin. Ymaelododd yn Rhydychen o Goleg Iesu, 10 Gorffennaf 1668, a graddiodd yn 1672; yn ddiweddarach cafodd radd doethur yn y gyfraith ac yn ôl pob tebyg yr oedd yn ddadleuydd yn Doctors' Commons, 10 Ionawr 1694
WYNNE, WILLIAM (1671? - 1704), hanesydd yn Rhydychen hyd 1702 o leiaf. Yn 1702, cafodd reithoraeth Llanfachraeth ym Môn, ond nid oes unrhyw arwydd iddo fynd yno i fyw; ar garreg ei fedd, gelwir ef yn ' gaplan yr esgob.' Yn ôl nodyn ar ymyl dalen yng nghofrestr plwyf Llanfrachraeth, bu farw ym mis Mai 1704. Yn Rhydychen, yr oedd yn troi yng nghwmni Edward Lhuyd. Cyhoeddodd yn 1697 History of Wales, nad oedd mewn gwirionedd ond ailbobiad o

Search results

397 - 408 of 408 for "Môn"