Dictionary of Welsh Biography

SUNDERLAND, ERIC (1930 - 2010), academydd iddo yn 1999 a CBE yn 2005. Rhoddwyd rhyddfraint Bangor iddo yn 2005. Bu Eric Sunderland farw o gancr y cefndedyn yn ei gartref ym Miwmares, Môn, ar 24 Mawrth 2010. Cynhaliwyd ei angladd yn Eglwys Gadeiriol Bangor. Mae rhai pobl yn gwneud eu cyfraniad trwy ganolbwyntio'n llwyr ar un maes neu weithgarwch. Nid dyna ffordd Eric. Gwerth ei fywyd a hanfod ei lwyddiant - ac efallai fod hyn yn wedd ar ei
THOMAS family Coed Alun, Aber, Yn Sir Gaerfyrddin yr oedd gwreiddiau'r teulu, a threiglid eu disgyniad o Lywelyn Foethus. Yn nechrau'r 16eg ganrif pennaeth y teulu ydoedd Syr WILLIAM THOMAS, Llangathen. Dechreuwyd y cysylltiad ag Arfon pan briododd RHYS, mab Syr William, â Sian, merch Syr John Puleston, Caernarfon. Rhys Thomas oedd siryf Sir Gaernarfon yn 1573-4, a siryf Môn 10 mlynedd cyn hynny. Dygwyd ei fab WILLIAM THOMAS
THOMAS, BENJAMIN (1723 - 1790), pregethwr gyda'r Annibynwyr a chynghorwr Methodistaidd yn 1743 ac erlidiwyd ef ym Môn. Penodwyd ef yn gynorthwywr i Howel Harris fel arolygwr dros Gymru yn sasiwn Porth-y-rhyd - 'my assistant' y geilw Harris ef yn ei ddyddiadur. Anfonwyd ef i'r Gogledd yn 1748, a chrybwyllir amdano yn 1749 fel un o brif genhadon y Methodistiaid yng Ngwynedd. Aeth i sasiwn Llanidloes, 1750, ac ochrodd gyda Daniel Rowland yn yr ymraniad. Cyfarfu Harris ag ef yn sasiwn
THOMAS, EBENEZER (Eben Fardd; 1802 - 1863), ysgolfeistr a bardd am y weinidogaeth, ac felly parhaodd y drefn drwy weddill oes 'Eben.' Yn 1850 hefyd anfonodd ei bryddest ar 'Yr Atgyfodiad' i eisteddfod Rhuddlan, a cholli. Yn 1858 enillodd yn Llangollen am awdl ar 'Brwydr Maes Bosworth.' Cynigiodd hefyd yng Nghaernarfon yn 1862 ar 'Y Flwyddyn,' ond curwyd ef gan 'Hwfa Môn.' Bu farw 17 Chwefror 1863, a chladdwyd ef wrth fur eglwys Clynnog. Yr oedd ei wraig a'i fab
THOMAS, IFOR OWEN (1892 - 1956), tenor operatig, ffotograffydd ac artist Ganwyd yn Bay View, Traeth Coch, Môn, 10 Ebrill 1892, unig fab a thrydydd plentyn Owen Thomas ac Isabella (ganwyd Morris), cantores o fri o Ddyffryn Nantlle. Symudodd y teulu i'r Pandy, Pentraeth, ac addysgwyd ef yn ysgol fwrdd y pentref cyn ei brentisio'n saer. Dechreuodd ganu dan hyfforddiant ei fam ac E.D. Lloyd (1868 - 1922), Bangor, ac ennill ysgoloriaeth agored allan o bedwar can ymgeisydd
THOMAS, JOHN (fl. 1719), bardd
THOMAS, JOHN WILLIAM (Arfonwyson; 1805 - 1840), mathemategwr , agorodd ysgol yn Nhregarth, a dechreuodd ar ei lyfr Elfenau Rhifyddiaeth. Priododd yn 21 óed, a symudodd i Fangor; os yw'r hanes yn gywir, bwriodd gyfnod drachefn yn gwerthu llyfrau ym Môn; ond sut bynnag, cafodd J. H. Cotton ysgol iddo yn Ffestiniog. Anghydwelodd â chlerigwr yno, collodd yr ysgol, a dychwelodd i Fangor i gadw ysgol; yno, ddiwedd 1830, y cyhoeddodd y rhifyn cyntaf o'i Elfenau
THOMAS, LEWIS JOHN (1883 - 1970), cenhadwr yn yr India dan Gymdeithas Genhadol Llundain Ganwyd 2 Chwefror 1883 yn Llangefni, Môn, yn fab Cefni a Mary (ganwyd Williams) Thomas. Symudodd y teulu pan oedd ef yn 5 oed i Riwbryfdir, Blaenau Ffestiniog. Wedi cyfnod fel disgybl-athro a gweithio ar y rheilffordd, symudodd i Gorwen ac yna i Benbedw. Yno daeth dan ddylanwad diwygiad 1904-05 a dechreuodd bregethu. Bu'n awyddus i fod yn genhadwr er yn ifanc. Wedi bod yng Ngholeg Paton
THOMAS, Syr OWEN (1858 - 1923), awdurdod ar ffermio, brigadydd, aelod seneddol Ganwyd 18 Rhagfyr 1858, yng Ngharrog, sir Fôn, o dras pregethwyr a diaconiaid Annibynnol, a daliodd yntau'n Annibynnwr selog drwy gydol ei oes. Cafodd ei addysg gynnar yn y Liverpool College. Yn fuan canolbwyntiodd ei ddiddordeb ar ffermio, gan ennill amryw wobrwyon mewn arddangosfeydd ym Môn a thu allan iddi; yn ddiweddarach, bu'n oruchwyliwr ar stadau Plas Coch a'r Brynddu; o 1893-7 bu'n aelod
THOMAS, RICHARD (1718 - 1807), cynghorwr Methodistaidd cyntaf Môn
THOMAS, RICHARD (1871 - 1950), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur Ganwyd 8 Medi 1871 yn Llangefni, Môn. O adran coleg y Bala aeth i goleg y Brifysgol, Bangor, a graddio yn 1901. Wedi cwrs yng ngholeg diwinyddol y Bala, ordeiniwyd ef yn 1904, ac aeth yn weinidog ar eglwysi'r Bont-newydd a Phen-y-graig yn Arfon, lle'r arhosodd am agos 30 mlynedd. Bu'n ysgrifennydd Bwrdd Rheolwyr Cartref Bont-newydd i blant amddifaid o 1904 hyd 1945, ac yn un o'i lywodraethwyr hyd
THOMAS, Syr ROBERT JOHN (1873 - 1951), gwleidydd a pherchennog llongau sir Môn a gwasanaethodd fel uchel siryf dros y sir yn 1912. Ef oedd sylfaenydd y gronfa er cof am yr arwyr Cymreig; rhoddodd £20,000 iddi a gweithredodd fel ysgrifennydd mygedol am flynyddoedd. Ef hefyd a sefydlodd yng Nghaergybi y Lady Thomas Convalescent Home for Discharged and Disabled Soldiers and Sailors, a phrynodd yr offer ar ei gyfer. Yr oedd yn Gymro Cymraeg, yn aelod o gyngor Coleg

Search results

349 - 360 of 408 for "Môn"