Dictionary of Welsh Biography

GRONOW, DANIEL (d. 1796), gweinidog Presbyteraidd Ganwyd yn Llangyfelach, ac yr oedd yn aelod yn y Mynydd-bach. Bu yn academi Caerfyrddin o 1757 hyd 1760, pan urddwyd ef yn gynorthwywr i Philip Pugh ym mugeiliaeth y Cilgwyn a'i changhennau; ymddengys mai Ciliau Aeron a'r Neuadd-lwyd oedd maes neilltuol Gronow. Y mae'n eglur oddi wrth gyfeiriadau dirmygus Edmund Jones (dyddiadur 1768) ato nad oedd yn Galfin uniongred hyd yn oed yn y dyddiau hynny
HUGHES, EZEKIEL (1766 - 1849), arloeswr ymfudo i orllewin U.D.A. Machynlleth ' ar y pryd. Prynwyd tir cyfleus ger afon Miami, heb fod nepell o'r Paddy's Run. Cododd Hughes gaban, a dechrau arloesi'r tir, a sefydlu, ef a'i gefnder Edward Bebb. Yn Medi 1802 dychwelodd i Gymru, a phriododd â Margaret Bebb, Bryn Aeron, Llanbrynmair (Mai 1803). Aeth eilwaith i America, lle bu farw ei wraig ar ben blwyddyn a'i chladdu yn y bedd cyntaf ym mynwent Berea. Ymhen amser, ailbriododd
HUGHES, JAMES (Iago Trichrug; 1779 - 1844), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, bardd, ac esboniwr Beiblaidd Ganwyd 3 Gorffennaf 1779, yn y Neuadd-ddu, Ciliau Aeron, Sir Aberteifi, mab Jenkin ac Ellen Hughes. Cafodd ychydig o addysg elfennol yn ei ardal a phrentisiwyd ef yn of. Cafodd dröedigaeth yn 1797 wrth wrando ar y Parch. Dafydd Parry, Llanwrtyd, ac ymaelododd gyda'r Methodistiaid yn Llangeitho. Aeth i Lundain yn 1799 ac ymsefydlodd yn Deptford, lle bu'n flaenllaw gyda chychwyniad achos crefyddol
HYWEL HEILIN (fl. 15fed ganrif), bardd na wyddys dim am ei fywyd Cadwyd ychydig o'i waith mewn llawsgrifau, a hwnnw'n cynnwys dau gywydd serch a chywydd moliant i Ieuan Llwyd, Glyn Aeron.
IEUAN ap RHYDDERCH ap IEUAN LLWYD (fl. 1430-70), uchelwr a bardd Vychan ab Ieuan ap Rhys ap Llawdden, a (2) â Mawd ferch Syr William Clement, arglwydd Tregaron. Anodd yw penderfynu ai rhyw Rhydderch ap Ieuan Llwyd arall oedd tad y bardd, neu a briododd efe deirgwaith. Cysylltir Ieuan â dwy ardal yn Sir Aberteifi, eithr â Genau'r Glyn yn hytrach na Glyn Aeron y cysylltir ef yn y llawysgrifau cynharaf. Er hynny, y mae'n bosibl ei eni yng Nglyn Aeron, ac iddo dreulio
JAMES, DANIEL (Gwyrosydd; 1847 - 1920), bardd ddau lyfr gan yr Educational Publishing Co., Caerdydd, yn 1909. Ymddangosasai Aeron Awen Gwyrosydd yn Aberpennar yn 1898, ac ar ôl ei farw gwnaed casgliad newydd o'i waith gan Gymdeithas y Mabinogion, Abertawe.
JENKINS, DANIEL (1856 - 1946) Llan-y-crwys, ysgolfeistr a charwr llên a cherddoriaeth Cymru cynrychioli Nantcwnlle am chwe blynedd. Efe oedd ysgrifennydd cyntaf Clwb Teirw Dyffryn Aeron, 1898, bu'n gadeirydd Cymdeithas Gwenynwyr sir Aberteifi, ac yr oedd yn aelod o Gymdeithas y Cob Cymreig o 1903, Cymdeithas Alawon Gwerin Cymru, Gorsedd Beirdd Ynys Prydain, etc. Adnabyddid ef trwy Gymru gyfan fel ' Archdderwydd y Maes.'. Hannai o deulu enwog o feirdd gwlad. Gyda David Lewis golygodd lyfr o gerddi
JONES family Llwynrhys, ychwanegwyd darn croes at y tŷ i fod yn dŷ cwrdd, meddir. Parhaodd pregethu yno hyd 19 Hydref 1735. Syrthiodd y tŷ yn furddyn tua 1918. Olrheiniai JOHN JONES (1640? - 1722) ei achau, ar ochr ei dad, John ab Ieuan Lloyd, o deulu Clement, arglwyddi Caron, ac ar ochr ei fam, Angharad ferch Ieuan ap Tomas, o Rydderch Glyn Aeron (Llyfr Golden Grove, copi Castell Gorfod yn Ll.G.C., xiv, L1671). Yr oedd ei frawd
JONES, JOHN HENRY (1909 - 1985), addysgydd a chyfieithydd gorau posibl ar ei gyfer ef neu hi. Golygai hynny gefnogi unrhyw un a allai anelu, fel y gwnaethai ef ei hun, at ddisgleirdeb academaidd mewn cwrs prifysgol. Golygai hefyd, yr un mor bwysig, fod y rhai a ddymunai aros a gweithio yn eu cynefin yn derbyn paratoad trwyadl ac effeithiol ar gyfer hynny: ffrwyth ei weledigaeth oedd y Sefydliad Amaethyddol yn Felinfach, Dyffryn Aeron, a hefyd y Coleg Addysg
JONES, JOSEPH (1877 - 1950), prifathro Coleg Coffa, Aberhonddu ac wedyn am nifer o flynyddoedd bu'n dilyn goruchwyliaeth peiriannydd. Cyn hir, gwelwyd defnydd ysgolor a phregethwr ynddo, a thrwy gefnogaeth eiddgar yr eglwys ym Moreia a'i gweinidog, Y Parch. H. Aeron Davies, ac ymdrech egnïol lwyddiannus ei fam gyda'i busnes laeth, penderfynodd Joseph Jones adael y pwll am y weinidogaeth Gristnogol. Dechreuodd bregethu ac wedi tymor byr yn ysgol uwchradd
LEWES, EVELYN ANNA (c. 1873 - 1961), awdur Un o dri o blant yr uchgapten Price Lewes, swyddog cynorthwyol gyda milisia Penfro, a'i wraig Florence (ganwyd Kinnear, o Halifax, Nova Scotia); ganwyd c. 1873 yng Nghanada, ond magwyd hi yn Poyston, Hwlffordd, Penfro; cafodd addysg breifat. Tuag 1902 symudodd y teulu i Dyglyn Aeron, Ceredigion, un o hen gartrefi tylwyth y Lewesiaid a gymerasai ran flaenlaw yng Ngheredigion dros y pedair canrif
LLYWELYN BRYDYDD HODDNANT (fl. c. 1300-50), bardd Cysylltai ' Iolo Morganwg ' ef â Morgannwg, ond gan fod nentydd yn dwyn yr enw Hoddnant yn sir Faesyfed a Sir Benfro yn ogystal ag yn ymyl Llanilltud Fawr, nid oes unrhyw sicrwydd am gartref y bardd. Cadwyd dwy awdl o'i waith yn llawysgrif Hendregadredd a rhai llawysgrifau eraill, a'r ddwy ohonynt wedi eu cyfansoddi i Ieuan ap Gruffudd Foel o Ddyffryn Aeron yn Sir Aberteifi.

Search results

13 - 24 of 35 for "Aeron"