Dictionary of Welsh Biography

LEWIS, RICHARD (1817 - 1865), awdur Ganwyd 21 Mehefin 1817 mewn tyddyn o'r enw Yr Ysgol ym mhlwyf Llandegfan, Môn, yn fab i Thomas a Rebecca Lewis. Yn 1831 prentisiwyd ef fel dilledydd a groser ym Mangor. Ar ôl treulio peth amser mewn amryw ddinasoedd, a phedair blynedd (1840-4) yn Llundain, ymsefydlodd fel fferyllydd ym Modedern, Môn, yn 1844. Cyfrannodd lawer o erthyglau i'r Traethodydd ar hynafiaethau Môn, a chyhoeddwyd cyfrol
LEWIS, THOMAS (1868 - 1953), Prifathro'r Coleg Coffa, Aberhonddu merch. Yn 1907 olynodd Ddewi Môn fel prifathro'r Coleg Coffa a theyrnasu'n fwyn yno hyd ei ymddeoliad yn 1943. Ef oedd ail ddeon cyfadran diwinyddiaeth Prifysgol Cymru (yn 1907-10) ac yn 1909 aeth i Genefa ar ran y gyfadran ddiwinyddiaeth i ddathlu geni Calfin. Yn 1920 cynrychiolodd yr Annibynwyr Cymraeg yn y dathlu a fu yn ninas Boston yn yr Unol Daleithiau ynglŷn â Glaniad y Tadau Pererin
LLOYD family Maesyfelin, Cherrig-cadarn, sir Frycheiniog. Bu'n aelod seneddol dros Lwydlo, 1691-1695, yn atwrnai cyffredinol cylchdaith Morgannwg, Brycheiniog, a Maesyfed, 1689-1695, yn is-farnwr cylchdaith Môn, Caernarfon a Meirionnydd, 1695-1701, a chylchdaith Caerfyrddin, 1701-1702. O 1692 hyd ei farw yn 1704 efe oedd cofiadur Llwydlo. Bu farw Lucius ei fab gordderch hynaf, yn ystod oes ei dad. Dilynwyd Syr Francis Lloyd yn
LLOYD family Rhiwaedog, Rhiwedog, , Siôn Tudur, Simwnt Fychan, Tomos Prys, Huw Arwystli, Lewis Dwnn, Lewis Môn, Lewis Menai, ac Owain Gwynedd - heblaw beirdd llai adnabyddus. (Gweler yn yr erthygl ar ' Phylipiaid Ardudwy ' yn Cymm. xlii gyfeiriad at yr 'ymryson' rhwng Richard Phylip a Richard Cynwal ar fater ' bardd teulu ' Rhiwaedog.) Er nad oedd y Dr. John Davies o Fallwyd yn glerwr, bu iddo yntau hefyd ganu i'r teulu. Ac ni ddarfu
LLOYD, EVAN (fl. 1833-59), argraffwyr a chyhoeddwyr Y mae popeth (e.e. teitl y bartneriaeth - John ac Evan Lloyd) yn awgrymu mai John oedd y brawd hynaf, ond ni lwyddwyd hyd yn hyn i ddarganfod dyddiadau ei eni a'i farw. Rhaid bod y cwmni yn argraffu yn yr Wyddgrug yn 1833, oherwydd yn y flwyddyn honno penodwyd Owen Jones (Meudwy Môn) yn ddarllennydd proflenni yn eu swyddfa, yn arbennig i gywiro proflenni esboniad Beiblaidd James Hughes (1779
LLOYD, GRIFFITH RICHARD MAETHLU (1902 - 1995), prifathro coleg a gweinidog (B) ar Lyfr Sechareia. Bu'n un o'r cynrychiolwyr o Gymru yng nghynadleddau Cynghrair Bedyddwyr y Byd yn Toronto yn 1928 a Berlin yn 1934. Yn 1932 priododd â Fay (Tryphena) Jones, Rhianfa, Amlwch, o gyff Bedyddwyr cyntaf Môn, cyd-fyfyriwr iddo ym Mangor, a bu iddynt ddau fab, Dafydd ac Iwan. Ordeiniwyd ef ym Mhenuel, Rhymni, yn 1935, a gweinidogaethodd yno am ugain mlynedd. Cynhaliai ddosbarth allanol y
LLOYD, HUMPHREY (1610 - 1689), esgob Bangor pendant a digymrodedd i gais a wnaed i osod degymau a phroffidau Whitford ar brydles i Syr Roger Mostyn. Yn 1673 fe'i symudwyd o Riwabon i reithoraeth Gresford, ac ar 5 Ionawr 1673/4 gorseddwyd ef yn esgob Bangor. Trwy Act arbennig yn 1685 cafodd gan y Senedd gysylltu wrth yr esgobaeth archddeoniaethau Bangor a Môn, rheithoraeth segur Llanrhaeadr Dyffryn Clwyd, a dwy ran o dair o 'gyfrannau
LLOYD, JOHN (Einion Môn; 1792 - 1834), ysgolfeistr a bardd Ganwyd yn 1792 ym Mhwllgynnau, Ceidio, Môn. Y mae bron y cwbl a wyddys am ei yrfa i'w gasglu o farwnad ddienw arno, a argraffwyd yn Y Gwyliedydd (1834, 375), a'r Gwladgarwr (1835, 24). Bu farw ei rieni pan nad oedd ef ond plentyn; bu mewn ysgol yn Llannerch-y-medd; ac aeth (ar adeg anhysbys) i Lundain. Honnir weithiau mai ' cyfreithiwr ' (efallai glerc yn swyddfa cyfreithiwr) oedd, ond y mae'r
LLOYD, MORGAN (1820 - 1893), bargyfreithiwr a gwleidydd . Ysgrifennodd ar faterion cyfreithiol, ac ef oedd awdur The Law and Practice of the County Courts. Yn 1868 bu'n ymgeisydd Rhyddfrydol aflwyddiannus yn etholaeth bwrdeisdrefi Môn, ond yn 1874 llwyddodd i ennill y sedd a bu'n ei chynrychioli hyd 1885, pan unwyd y bwrdeisdrefi ag etholaeth y sir. Yn y flwyddyn honno bu Morgan Lloyd yn ymgeisydd Rhyddfrydol answyddogol ym Meirion; rhannodd ei ymgeisiaeth y
LLOYD, OWEN MORGAN (1910 - 1980), gweinidog a bardd hwyliog yn Ymryson y Beirdd yn y Babell Lên. Cafodd ei urddo â'r Wisg Wen yn yr Orsedd fel Ap Dyfrdwy, ac enillodd gadeiriau yn Eisteddfod Tref Caernarfon (1937), Eisteddfod Môn (1953 a 1954), ac Eisteddfod Powys (1958). Yn 1978, pan ymddeolodd o'i waith fel gweinidog, cyflwynodd Cymdeithas Barddas gyfrol fechan iddo o'i waith dan y teitl O Em i Em. Ac yn 1981 cyhoeddodd Cymdeithas Barddas ddetholiad
LLOYD, RICHARD (1595 - 1659), diwinydd (yn perthyn i blaid y brenin Siarl I) ac ysgol-feistr Pumed mab ydoedd i Ddafydd Llwyd o'r Henblas, Llangristiolus, bardd ac ysgrifennwr cynnar ar fydryddiaeth Gymraeg, ac yn disgyn ar yr ochr wrywol o Llywarch ap Bran ac ar yr ochr fenywol o Fleddyn ap Cynfyn - dywedir i'r tad gael ei addysg yn Rhydychen; merch Richard Owen Theodor o Benmynydd (siryf Môn yn 1565 a 1573) ac yn perthyn o bell i'r teulu brenhinol, oedd mam Richard. Ymaelododd yng
LLOYD, RICHARD (1771 - 1834), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd Ganwyd yn Nantdaenog, Llantrisant, Môn, yn 1771, yn chweched plentyn i William Lloyd a'i wraig Jane, ferch yr hen Ymneilltuwr adnabyddus William Prichard o Glwch-dyrnog; ei daid o ochr ei dad oedd David Lloyd ap Rhys, o blwyf Heneglwys (J. E. Griffith, Pedigrees, 100); yn ei ysgrifau yng Ngoleuad Cymru, byddai Richard Lloyd yn ei alw'i hunan yn ' Rhisiart William Dafydd.' Ymunodd â seiat

Search results

205 - 216 of 408 for "Môn"