Dictionary of Welsh Biography

GRIFFITH, JAMES MILO (1843 - 1897), cerflunydd ' yng nghastell Margam gan C. M. Talbot. Ar un achlysur derbyniodd y Royal Academy gynifer ag wyth o'i weithiau - sef yr uchafrif a ganiateid. Arddangosai'n rheolaidd yn yr eisteddfod genedlaethol, ac yn 1883 traddododd anerchiad nodedig ar 'Perthynas yr Eisteddfod a Chelfyddyd.' Ei weithiau mwyaf adnabyddus yw cerflun John Batchelor yng Nghaerdydd (1884) a Syr Hugh Owen yng Nghaernarfon (1888). Yn
GRIFFITH, JOHN (Y Gohebydd; 1821 - 1877) Ganwyd 16 Rhagfyr 1821 yn Bodgwilym ger Abermaw, mab i Griffith a Maria Griffith - yr oedd ei fam yn ferch hynaf John Roberts, Llanbrynmair. Cafodd addysg elfennol yn Abermaw. Tua 1836 prentisiwyd ef gyda William Owen, 'Grocer, Draper and Druggist,' Abermaw, lle y bu hyd 1840. Wedi hynny bu'n gwasanaethu mewn siopau yn Scotland Road, Lerpwl, a Llangynog, Maldwyn. Yn 1847 penodwyd ef yn
GRIFFITH, JOHN (1863 - 1933), athro ysgol, a cherddor Ganwyd 18 Ebrill 1863 yn Rhiw, Llŷn, Sir Gaernarfon, mab hynaf Siôn Griffith, crydd, Penygroes, Rhiw, a Martha Griffith, Pen Nebo, Rhiw. Addysgwyd ef yn ysgol ramadeg Botwnnog, a bu'n ddisgybl-athro yn Nebo, Llanllyfni, cyn mynd i Goleg Normal Bangor, (1881-2). Daeth yn brifathro 'r Ysgol Frutanaidd yn Glanwydden ac wedyn ym Machynlleth. Priododd Dorothy, merch Owen Jones, Siop Fawr, Talysarn
GRIFFITH, JOHN OWEN (Ioan Arfon; 1828 - 1881), bardd a beirniad Ganwyd yn y Fronllwyd, Waun Fawr, mab Owen Griffith Owen, chwarelwr. Dysgodd ddarllen yn ysgol Sabothol Annibynwyr Moreia, Waun Fawr, a chafodd ddwy flynedd o ysgol ddyddiol cyn myned i weithio i chwarel Dinorwig yn 12 oed. Cafodd gefnogaeth gan 'Huw Tegai' a 'Caledfryn' i astudio llenyddiaeth Gymraeg. Yn 1865 enillodd gadair eisteddfod Bethesda am awdl ar 'Adda.' Ei waith gorau ydyw ei gywyddau
GRIFFITH, OWEN (Ywain Meirion, Owen Gospiol; 1803 - 1868), baledwr a chantwr pen ffair Pe gellid credu'n ffyddiog mai ef oedd yr 'Owen Meirion' a sgrifennodd yr ysgrif 'Hanes Tre'r Bala' yn Y Brython, 1860, 264-5, yna gellid barnu mai brodor o'r Bala ydoedd. Canai yn y ffeiriau ar hyd ac ar led Cymru - clywir amdano e.e. ym Machynlleth, Holywell, Llanfyllin, Llanrwst, a ffeiriau Sir Gaernarfon; ac yr oedd hefyd yn adnabyddus iawn yn y Deheudir. Gwisgai 'het silc' bob amser. Myn
GRIFFITH, OWEN (Giraldus; 1832 - 1896), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, golygydd ac awdur Ganwyd yn Tynybraich, Garn, Dolbenmaen, Sir Gaernarfon. Cafodd ei addysg yn hen ysgol Dolbenmaen o dan Owen Griffith, a daeth yn aelod yng nghapel y Bedyddwyr yn Horeb - gan gael ei fedyddio pan oedd yn 13 oed. Yn gynnar wedi hynny aeth yn brentis saer-coed-llongau ym Mhorthmadog, a bu'n gweithio yn iard y gwneuthurwyr llongau hyd 1862. Penderfynodd fyned i'r weinidogaeth, ac aeth i Goleg y
GRIFFITH, OWEN (Eryr Eryri; 1839 - 1903), cerddor Ganwyd 12 Awst 1839 ym Mhenllyn ger Cwmyglo, Sir Gaernarfon, mab i Griffith Owen, cerddor da ac arweinydd seindorf Llanrug. Ymunodd Owen Griffith â chôr Waenfawr o dan arweiniad Pierce Williams, a chafodd hyfforddiant cerddorol gan yr arweinydd. Yn 1866 rhoddodd yr arweinydd y côr i fyny, a phenodwyd Owen Griffith yn olynydd iddo. Ymunodd y côr â gŵyl gerddorol Dirwestwyr Eryri, a chymerodd ran
GRIFFITH, RICHARD (Carneddog; 1861 - 1947), bardd, llenor, a newyddiadurwr ydoedd wrth ei ddiwrnod gwaith, ond fel llenor a newyddiadurwr y daeth yn adnabyddus. Dechreuodd gystadlu mewn eisteddfodau pan oedd yn ieuanc. Bu'n ysgrifennu i Baner ac Amserau Cymru, Y Genedl Gymreig, a'r Herald Cymraeg o tua 1881 ymlaen; darllenid llawer ar ei 'Manion o'r Mynydd' yn yr Herald Cymraeg. Ysgrifennai hefyd i Cymru (O.M.E.), Bye-Gones, etc. Cyhoeddodd gofiannau i Richard Owen ('Glaslyn
GRIFFITH, ROBERT ARTHUR (Elphin; 1860 - 1936), awdur a chyfreithiwr Ganwyd yng Nghaernarfon, 1860, i John Owen Griffith ('Ioan Arfon') ac Ann (gynt Roberts). Addysgwyd ef yn Lerpwl a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth. Bu'n gyfreithiwr ym Mangor am rai blynyddoedd. Daeth yn fargyfreithiwr yn 1903, a bu'n gysylltiedig â chylch cyfreithiol Gogledd Cymru a Chaer. Yn 1915 penodwyd ef yn ynad cyflog ym Merthyr Tydfil ac Aberdâr, swydd a ddaliodd hyd ei ymddiswyddiad
GRIFFITH, ROGER (d. 1708), gweinidog Presbyteraidd, ac archddiacon wedyn Ganwyd, gellid meddwl, yn y Fenni. Yn 1690-2 yr oedd dan addysg yn Bishop's Hall, Bethnal Green, ar draul y 'Gronfa Gyffredin' (Bresbyteraidd a Chynulleidfaol); yr oedd Charles Owen (gweler yr ysgrif arno) yno gydag ef. Aeth wedyn i Brifysgol Utrecht (Holand), eto ar draul y gronfa. Tua 1695 urddwyd ef yn weinidog y Fenni; ac ar farwolaeth Samuel Jones Brynllywarch yn 1697, symudodd y Bwrdd
GRIFFITH, WILLIAM (1719 - 1782), ffermwr Drws-y-coed Uchaf ar flaen dyffryn Nantlle o 1744 hyd ei farwolaeth; gŵr hysbys i Oronwy Owen, Margaret Davies o'r Coedcae-du, a 'Dafydd Ddu Eryri' (David Thomas) fel carwr llenyddiaeth, ond sydd hefyd yn haeddu sylw am mai ei dŷ ef oedd aelwyd y genhadaeth Forafaidd yng Ngwynedd o 1768 hyd 1776 - gweler dan yr enwau David Williams (1702 - 1779), David Mathias, a John Morgan (1743 - 1801). Nid
GRIFFITH-JONES, WILLIAM (1895 - 1961), gweinidog (A) a gweinyddwr Ganwyd yn Neiniolen, Caernarfon, 2 Tachwedd 1895, yn fab i David a Mary Jones, aelodau o gapel Ebeneser (A). Yn ei ieuenctid dylanwadwyd yn drwm arno gan weinidogion yr eglwys honno, J. Dyfnallt Owen ac E. Wyn Jones. Pan symudodd y teulu i Lerpwl, ymunodd ef ag eglwys Saesneg Great George St. Yn ystod Rhyfel Byd I treuliodd ddwy flynedd a hanner yn Salonica, 1916-19. Wedi hynny dechreuodd

Search results

181 - 192 of 877 for "Owen"