Dictionary of Welsh Biography

GILDAS (fl. 6ed ganrif), mynach neu sant Alban; mab ydoedd i ŵr bonheddig o'r enw ' Caunus.' Yn ôl yr ail, ' Nau ' oedd enw ei dad, brenin Sgotland. Bai yw ' Nau ' am ' Kau ' (' Caw '), ymgais i wneud y sant yn fab i Gaw o Brydyn (gweler 'Gilda mab Kaw' yn Kulhwch ac Owen, R.M., 107, a deunaw brawd iddo). Os ' Caunus ' oedd yr enw mewn Brythoneg, rhoesai ' Cun ' yn Gymraeg, 'nid ' Caw.' Blin yw gogrwn y gwir o gofiannau'r saint, ond credadwy
GLYN family Glynllifon, arall, EDMUND GLYN, yn eiddgar fel cefnogydd y Weriniaeth, ac yn amlwg yng ngoruchwyliaeth sir Gaernarfon rhwng 1650 a 1660. Ar ôl Thomas Glyn daeth ei fab JOHN GLYN yn ysgwïer Glynllifon, ond ni fu'n amlwg ym mywyd ei fro. Priododd Elizabeth merch Syr Hugh Owen, Orielton, a ganed iddynt ddwy ferch, Ellen Glyn a Frances Glyn. Daeth Frances yn wraig i THOMAS WYNN, Bodfean, ac felly collwyd y cyfenw
GOUGH, MATHAU (fl. hanner cyntaf y 15fed ganrif), milwr Ganwyd tua 1390, brodor o Faelor. Owen Gough, beili Hanmer, oedd ei dad, a'i fam yn ferch David Hanmer; bu hi'n famaeth John, arglwydd Talbot (iarll Shrewsbury wedi hynny). O'r llu o Gymry a fu'n ymladd yn Ffrainc yn ystod rhan olaf y Rhyfel Can Mlynedd nid enillodd neb fwy o glod na Mathew Gough. Ceir ei enw yn rhestrau y rhai a gymerth ran ym mrwydrau Crevant (1423) a Verneuil (1424). Bu wedi
GRENFELL family, diwydianwyr yn ardal Abertawe . Leger, merch yr Is-iarll Doneraile I (o'r ail greadigaeth), fel ei ail wraig, yn 1798. Charles Kingsley, perthynas arall drwy briodas, oedd y cyntaf i olrhain y cysylltiad. Yr oedd y teulu eisoes yn farsiandwyr a bancwyr llwyddiannus yn y 18g. Yn 1803 ymunodd Pascoe Grenfell mewn contract gydag Owen Williams i fasnachu mewn copr a datblygodd fusnes yn Llundain, Lerpwl, Abertawe a Sir y Fflint
GREVILLE, CHARLES FRANCIS (1749 - 1809), sylfaenydd tref Milford, sir Benfro . Dilynwyd Robert Fulke Greville gan ei fab, yntau hefyd yn ROBERT FULKE GREVILLE (1800 - 1867). Ceisiodd ef ddyfod yn aelod dros sir Benfro yn etholiad cyffredinol 1831 yn erbyn Syr John Owen, Orielton, eithr cafodd Syr John 109 yn fwy o bleidleisiau. Costiodd yr etholiad yn ddrud i'r ddau ymgeisydd. Am yr 20 mlynedd nesaf bu Greville yn byw allan o'r wlad. Bu'n gwasanaethu fel milwriad yn y British
GRIFFITH family Cefn Amwlch, Penllech, Llŷn ; ond ymddengys ei fod wedi gadael y Tŷ cyn diwedd 1642 i ymuno â'r brenin Siarl yn Rhydychen. Ac yno y bu farw o'r pla, fe dybir, ym mis Gorffennaf, 1643. Cafodd un o'i frodyr, EDMUND GRIFFITH II (bu farw cyn 1660), yrfa lwyddiannus fel brethynnwr yn Llundain; yr oedd un arall, OWEN GRIFFITH (bu farw 1671), yn ' King's Attorney.' Aer Cefn Amwlch ydoedd ei fab, JOHN GRIFFITH III, a adwaenid gan ei
GRIFFITH family Carreglwyd, William Griffith oedd ROBERT GRIFFITH (bu farw 1630) a briododd Anne, merch Owen Pritchard o blwyf Llanfflewyn (yn awr Tŷ Newydd), sir Fôn. Ganwyd iddynt hwy ddau fab eithriadol. Un ohonynt oedd WILLIAM GRIFFITH (1597 - 1648), offeiriad; ganwyd 28 Hydref 1597. Addysgwyd ef yn Winchester a New College, Rhydychen; graddiodd yn 1618. Etholwyd ef yn gymrawd o'i goleg. Dilynodd y gyfraith gan gymryd graddau
GRIFFITH family Garn, Plasnewydd, oedd Janet, merch Richard ap Howel, Mostyn. Yr ail oedd Alice, merch John Owen, Tre Bwll, Llansantffraid, sir Ddinbych. Dilynwyd Gruffydd ab Ieuan gan nifer o rai'n dwyn y cyfenw Griffith, ac yn rhoddi gwasanaeth cyhoeddus o wahanol fathau. Ŵyr iddo oedd EDWARD GRIFFITH (1589 - 1671?), ' lieutenant-colonel ' milisia sir Ddinbych, un o amddiffynwyr castell Dinbych yn ystod y Rhyfel Cartrefol, ac a
GRIFFITH family Penrhyn, , 18, 418). Penodwyd ef yn siambrlen Gogledd Cymru gan Risiart III, ar ŵyl Mihangel 1483, a chadarnhawyd y penodiad gan Harri VII o fewn mis i frwydr Bosworth (Davies, Conway and Menai Ferries, 48; Owen, Manuscripts rel. to Wales in the Brit. Mus., ii, 147; Cal. Pat. Rolls, 1485-94, 5). Awgrymir gan ei yrfa iddo ddilyn yn glós esiampl ei berthynas, yr iarll Derby ddau wynebog, a cheir prawf ym
GRIFFITH, DAVID (Clwydfardd; 1800 - 1894), bardd eisteddfodol ac archdderwydd gyson. Bu'n cydgystadlu â 'Bardd Nantglyn' droeon, a rhoddwyd iddo fedal arian am gyfieithiad gwych o 'Deserted Village' (Goldsmith) mor gynnar â 1827. Allan o 86 o ymgeiswyr am ddau englyn i'w cerfio ar gofgolofn Owen Williams, y Waenfawr, ei eiddo ef a wobrwywyd. O'i holl englynion cyhoeddedig ei gampwaith yn y gynghanedd ydyw ei linellau pert i'r llwynog. Yn eisteddfod Bangor, Medi 1890, daeth i'w
GRIFFITH, GEORGE (1601 - 1666), esgob Llanelwy Rydychen, Christ Church; M.A. 1626, D.D. 1635. O dan John Owen, esgob Llanelwy, tad-yng-nghyfraith ei frawd William, daeth swydd wedi swydd i'w ran - caplan, canon, rheithor y Dref Newydd, erbyn 1633 ei gadael a dod yn rheithor Llanymynech a Llandrinio. Yng nghonfocasiwn 1640 dywedir ei fod wedi pwysleisio'r angen o gael argraffiad newydd o'r Beibl Cymraeg. Yr oedd dyddiau cythryblus y rhyfeloedd cartref
GRIFFITH, GEORGE WILLIAM (1584 - 1655?), tir-feddiannwr, cyfreithiwr, ustus heddwch, hynafiaethydd o Benybenglog, Sir Benfro; ganwyd 21 Ebrill 1584, mab hynaf William Griffith. Priododd, 22 Tachwedd 1605, Maud Bowen o Lwyngwair, a bu iddynt saith o blant. Penodwyd ef yn ysgrifennydd cyhoeddus yn Sir Benfro gan gyngor y gororau, yr oedd yn ddistain barwniaeth Cemaes, cynorthwyodd George Owen, Henllys, gyda'i ymchwiliadau hanesyddol, ac ysgrifennodd lawer o lawysgrifau achau. Croesawodd feirdd

Search results

169 - 180 of 877 for "Owen"