Dictionary of Welsh Biography

PRICE-WHITE, DAVID ARCHIBALD PRICE (1906 - 1978), gwleidydd Ceidwadol bleidleisiau'n unig oddi ar AS Rhyddfrydol Yr Athro D. R. Seaborne-Davies a'i daliodd ar ran y Rhyddfrydwyr yn yr isetholiad ym mis Mai. Yn etholiad cyffredinol Gorffennaf 1945 safodd Price-White fel cefnogwr i'r carn i Syr Winston Churchill yn ei ymgyrch i sicrhau buddugoliaeth yn y rhyfel yn erbyn Japan. Ar ôl hynny diflannodd yr etholaeth pan ail-ddosbarthwyd ffiniau'r etholaethau seneddol. Penodwyd ef yn
PRICHARD, CARADOG (1904 - 1980), nofelydd a bardd Ganwyd Caradog Prichard ar 3 Tachwedd 1904 ym Methesda, yr ieuengaf o dri mab i John Pritchard a Margaret Jane (ganwyd Williams), ei wraig. (Dywed Caradog mai ei 'chwiw' ef ei hun oedd sillafu ei enw yn 'Prichard'.) Chwarelwr yn Chwarel y Penrhyn oedd ei dad; buasai allan ar streic ar ddechrau anghydfod hir a chwerw 1900-3, er iddo efallai dorri'r streic yn ddiweddarach. Dim ond pum mis oed oedd
PRICHARD, JOHN (1817 - 1886), pensaer Mab y Parch. Richard Prichard, rheithor Llan-gan yn Sir Forgannwg a ficer corawl eglwys gadeiriol Llandaf, a'i wraig Eleanor. Ganed ef 6 Mai 1817 a bedyddiwyd ef gan ei dad yn Llan-gan 10 Gorffennaf 1817. Astudiodd bensaernïaeth a phenodwyd ef yn bensaer i esgobaeth Llandaf. Bu'n gyfrifol am atgyweirio ac ailadeiladu nifer o eglwysi yn yr esgobaeth, yn enwedig eglwys Baglan, ac ef oedd y pensaer
PRICHARD, RHYS (Yr Hen Ficer; 1579? - 1644), clerigwr a bardd Ganwyd yn ôl pob tebyg, yn Llanymddyfri, Sir Gaerfyrddin, a bwriodd Rice Rees yn y rhagymadrodd i'w argraffiad o Canwyll y Cymry, 1841, 'bod lle i feddwl bod ei dad yn berchen cryn feddiannau yn y gymmydogaeth, ac mai ei enw ydoedd Dafydd ap Richard ap Dafydd ap Rhys ap Dafydd,' ond ni ddylid derbyn hyn fel ffaith. Awgrymodd Anthony Wood i'r ficer gael ei addysg fore 'in those parts,' a thybiodd
PRICHARD, RICHARD (1811 - 1882), gweinidog Wesleaidd ), Llanrwst ac Abergele (1837-9), Llanfaircaereinion (1840-2), yr Wyddgrug (1843-4, 1858-60), Llanfyllin (1848-50), Biwmares (1851), Lerpwl (1852-4, 1863-5), Rhuthyn (1855-7), Coedpoeth (1861-2), y Rhyl (1869-71), a Chonwy (1872). Wedi ymneilltuo yn 1873, ymsefydlodd yn y Rhyl, lle y bu farw 12 Mai 1882. Bu'n ysgrifennydd cronfa fenthyciol talaith Wesleaidd Gogledd Cymru o'i chychwyniad (1855) hyd ei
PRICHARD, WILLIAM (1702 - 1773) Clwchdernog, amaethwr ac Anghydffurfiwr adnabyddus fu'r Monwyson tuag at denant newydd y lle enwog hwnnw. Pan lwyddwyd i gael gan berchennog y ffarm ei ymlid o'r gymdogaeth ac iddo gael cartref yn Bodlew ger Llanddaniel ni chafodd yno namyn ei erlid, a'r cwbl oherwydd ei grefydd. Gweithredodd William Bulkeley, Brynddu, Llanfechell, pan ddeallodd mai oblegid ei fod yn Anghydffurfiwr y bwrid ef allan o'r ffermydd, yn deilwng o'i fonedd eangfrydig trwy
PRICHARD, WILLIAM (d. 1713), Bedyddiwr Neilltuol Prichard. Yn 1672, ar 10 Awst, cafodd drwydded i bregethu yn dŷ ei hun, erbyn hynny yn Llandeilo Pertholau, ychydig i'r dwyrain o'r Fenni; ond sicr yw mai dilynwyr William Prichard oedd y rhan fwyaf o'r 27 Ymneilltuwr a gyfrifwyd yn Llanwenarth yn 1676 a'r 41 yn y Fenni ei hun. Bu farw 27 Tachwedd 1713 yn weinidog ar eglwys y Fenni ers 60 mlynedd. Cyn ei farw yr oedd wedi gweled Deddf Goddefiad yn dod i
PRITCHARD, EDWARD (1839 - 1900), peiriannydd sifil Ne Affrig. Bu hefyd yn gweithio fel peiriannydd mwyngloddiau, a bu'n gweithio gyda'r mwyngloddiau aur yn Silesia dan Lywodraeth Awstria-Hwngari a hefyd yn cynghori cwmni a weithiai yn British Columbia. Bu farw 11 Mai 1900.
PRITCHARD, EVAN (Ieuan Lleyn; 1769 - 1832), bardd , ac ar ôl ei farw ef, ym Mai 1795, gyda'i ewythr Lewis Charles, yn yr un lle. Yn y cyfnod hwn bu'n athro ysgol yn Llanddeiniolen. Yn 1800 aeth i Loegr yn swyddog tollau. Dychwelodd i Gymru tua 1812. Yn 1816 priododd Mary Roberts, Hen-dŷ, Bryncroes, a bu iddynt ddau fab a merch. Ar ôl dychwelyd i Lŷn bu'n cadw ysgol ym mhlwyf Bryncroes a'r plwyfi cyfagos hyd ei farwolaeth, 14 Awst 1832. Cystadleuodd
PRITCHARD, ROBERT (fl. 1730-8), bardd a llongwr Yn Blodeu-gerdd Cymry ceir cân grefyddol faith, ag enw ' Robert Pritchard, o Bentraeth, ym Môn, 1738,' o dani. Tebyg mai ef oedd y ' Robert Prichard Poet,' capten y llong fechan, Blessing, a fu'n cario llechi o Abercegin, ger Bangor, o 1730 hyd 1733 - cofnodir amdano ym mhapurau stad y Penrhyn.
PROGER family Cartrefol; tebyg (er nad yw'n sicr) mai ef oedd y 'Col. Progers' a fu'n gyfrannog yn y gwaith o adennill Trefynwy i'r brenin yn 1644 (J. R. Phillips, Civil War in Wales, ii, 217); yr oedd yn was ystafell i Siarl II yn 1673 - na chymysger ef â'r Charles Proger a enwir dan II. Gyda'i orŵyr ef, WILLIAM PROGER, a werthodd y Wern-ddu ac a fu farw, tua 1780, heb adael ond merch a oedd yn lleian, diflanna'r
PROTHERO, CLIFFORD (1898 - 1990), trefnydd y Blaid Lafur yng Nghymru Ymgynghorol i Gymru yn 1948, a pherswadiwyd y Llywodraeth Lafur dan Clement Attlee i roddi sêl ei bendith ar y cam hwn. Pwrpas y Cyngor Ymgynghorol oedd cadw cysylltiad agos rhwng pobl Cymru a'r Llywodraeth ganolog. Enwebwyd Cliff Prothero gan y Cyngor Rhanbarthol fel Cadeirydd y corff newydd, ond mynnodd James Griffiths mai Huw T. Edwards a ddylai fod yn arweinydd Cyngor Cymru. Ni fu edifar ganddo gyflwyno

Search results

1357 - 1368 of 1877 for "Mai"