Dictionary of Welsh Biography

LEWIS o GAERLEON (fl. 1491), mathemategydd, diwinydd, meddyg, ac athro ddyrchafu'n un o farchogion elusen y brenin yng nghapel neu eglwys Mair Forwyn, S. Siôr y Merthyr, a S. Edwart y Cyffeswr yng nghastell Windsor; ailadroddir termau'r rhodd ar 14 Medi 1491. Nodir yn ' Llyfr Taliadau'r Brenin,' Mai 1510, wobr o £100 mewn aur a dalwyd i ryw ' Master Lewis,' meddyg tywysoges Castile, ond ni wyddys ai Lewis o Gaerleon yw'r person hwnnw.
LEWIS, ALUN (1915 - 1944), bardd am gyfnod yn ysgol Lewis, Pengam, eithr ymunodd â'r fyddin ym mis Mai 1940 heb aros am ei alw. Yr oedd wedi dechrau ysgrifennu i gyfnodolion llenyddol yn 1938; yn 1940-41 yr oedd yn un o gychwynwyr antur y 'Caseg Broadsheets'. Ar 5 Gorffennaf 1941 priododd Gweno Ellis, Aberystwyth. Y flwyddyn honno ymddangosodd ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth, Raiders' Dawn; yn 1942 cafwyd cyfrol o ystorïau byrion
LEWIS, BENJAMIN (d. 1749), emynydd Sam. Farley, ac y mae iddo ddwy ran. Yn y rhan gyntaf ceir nifer o ddyfyniadau o'r Ysgrythur yn dangos 'tri Chyflwr' dyn: (1) 'Yn druenys wrth Natur'; (2) 'Yn gyssurys trwy râs'; (3) 'Yn orfoleddus mewn gogoniant.' Cynhwysa'r ail ddwy gyfres o emynau. Ar ddiwedd y gyfres gyntaf ceir enw yr awdur, Benjamin Lewis. Ni cheir yr un enw ar ddiwedd yr ail gyfres, ond gellir yn rhwydd dybio mai ef oedd ei
LEWIS, BENJAMIN WALDO (1877 - 1953), gweinidog (B) wedi cyrraedd, yn Danville, Pa., 27 Mai 1887. Bedyddiwyd y mab yn Salem, Moss, o fewn wythnos i'w 11 mlwydd oed, ac ymhen tair blynedd symudodd y teulu yn ôl yn nes at dylwyth yn y De, i Tylorstown, ac ymaelodi Gorffennaf 1891 yn Hermon, Pont-y-gwaith, lle y cymhellwyd y mab i ddechrau pregethu, yr un pryd â James Thomas Evans, prifathro Coleg y Bedyddwyr, Bangor. Dechreuodd ennill ei fywoliaeth mewn
LEWIS, CHARLES PRYTHERCH (1853 - 1923), mabolgampwr amryddawn maes criced. Cafodd gynnig unwaith i chwarae dros y M.C.C. yn Awstralia, ond ni allai fynd. Heblaw hyn oll, yr oedd yn gefnwr da ar y maes Rygbi, a bu'n cynrychioli Cymru bump o weithiau rhwng 1882 a 1884. Yn ddiweddarach, troes ei gefn ar waith ysgol a mynd yn gyfreithiwr, a daeth yn ŵr amlwg (yn faer ddwywaith, ac yn ustus) ym mywyd cyhoeddus Llanymddyfri. Bu farw 27 Mai 1923.
LEWIS, DAVID (Charles Baker; 1617 - 1679), Jesiwit a merthyr achos ym mrawdlys sir Fynwy yng Nghaerbuga (28 Mawrth 1679), ac fe'i cyhuddwyd o dan ddeddf a gawsai ei phasio yn 27 Elizabeth - yr unig achwyniad oedd ei fod yn offeiriad mewn urddau a roddasid arno mewn gwlad dramor. Cyhoeddir yn State Trials, vii, 250-9, adroddiad a gadwodd Lewis ei hunan o'r achos yn y llys. Fe'i cafwyd yn euog, ac fe'i hanfonwyd i Lundain a'i roddi yng ngharchar Newgate (23 Mai
LEWIS, DAVID (1683? - 1760), bardd a dramaydd a aned yng Nghymru, ond a gafodd gryn enwogrwydd yn Lloegr. Ymddengys mai efe oedd mab Roger Lewis o Landdewi Efelffre, yn Sir Benfro, a ymaelododd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, 4 Ionawr 1698 (B.A. yn 1702). Efallai iddo fod ar un adeg yn is-athro yn Ysgol Westminster. Cyhoeddodd, yn 1726, Miscellaneous Poems by Several Hands; ynddo ceir cyfieithiadau o weithiau Martial, Horas, ac Anacreon, a
LEWIS, DAVID (1760 - 1850), clerigwr Ganwyd yn 1760 yn y Dderwen Groes, ym mhlwyf Abergwili, Sir Gaerfyrddin, yn fab i David Lewis, a'i addysgu yn Llanpumpsaint ac yng Ngholeg Presbyteraidd Caerfyrddin dan Robert Gentleman. Ymaelododd ym Mhrifysgol Rhydychen (Coleg Iesu), Mehefin 1782, ond nid ymddengys iddo raddio. Bu'n athro ac yn gurad yng Nghroesoswallt, ac urddwyd ef yn offeiriad Mai 1785; yn Ionawr 1787 sefydlwyd ef yn ficer
LEWIS, DAVID (1520? - 1584), prifathro cyntaf Coleg Iesu, Rhydychen -2), yn brifathro Coleg Iesu. Er 1558 bu'n farnwr uchel lys y Morlys a bu'n flaenllaw gyda'r gwahanol achosion morwrol a gododd yn ystod oes Elisabeth. Awgrymodd hefyd foddion i wella cyflwr cynhyrfus rhai mannau o Gymru. Bu farw'n ddi-briod yn Llundain, 27 Ebrill 1584, a'i gladdu 24 Mai yn Abergafenni, ym mhen gogleddol yr eglwys, a elwir ar ei ôl.
LEWIS, DAVID JOHN (1893 - 1982), pensaer ac Arglwydd Faer Lerpwl ddiweddarach cafodd ei ddyrchafu'n is-gorpral. Bu'n gwasanaethu yn y ffosydd yn Ffrainc cyn iddo, yn Nhachwedd 1915, gael ei drosglwyddo gyda'i Gwmni i Salonica, Gwlad Groeg, lle'r oedd brwydro'n digwydd yn llai aml. Serch hynny, clwyfwyd ef yn ei fraich ym mrwydr gyntaf Dorian ym Mai 1917 ac yn ddiweddarach trawyd ef yn wael gyda malaria, un o’r prif achosion o ddioddefaint i filwyr yn y rhan honno o'r byd
LEWIS, DAVID VIVIAN PENROSE (Barwn Cyntaf Brecon), (1905 - 1976), gwleidydd a phlwyfolion yn eglwys Llanfeugan 13 Hydref a'i ddilyn ag amlosgi. Cynhaliwyd gwasanaeth coffa yng nghadeirlan Aberhonddu 23 Hydref 1976 pan oedd John Morris, Ysgrifennydd Gwladol Cymru, a ffigurau blaenllaw yn y Blaid Geidwadol a bywyd cyhoeddus Cymru yn bresennol. Yr oedd Arglwyddes Brecon (8 Mai 1910 - 4 Medi 2005) hithau'n weithgar ym mywyd cyhoeddus sir Frycheiniog. Olynodd ei gwr yn aelod o
LEWIS, DAVID WYRE (1872 - 1966), gweinidog a threfnydd (B) Ganwyd 13 Mai 1872 yn Felinganol, Llanrhystud Mefenydd, Ceredigion, yn fab i'r bardd a'r cerddor John Lewis ('Eos Glan Wyre'; 1836 - 1892), Tŷ-mawr, a Jane (ganwyd Davies; 1844 - 1917), Felinganol, ac yn nai fab brawd i'r cerddor David Lewis (1828 - 1908). Addysgwyd ef yn ysgol eglwys y pentref, a phrentisiwyd ef yn saer coed yn Nhrawscoed. Oherwydd diffyg gwaith yn y fro symudodd i'r Maerdy

Search results

949 - 960 of 1877 for "Mai"