Dictionary of Welsh Biography

HUMPHREYS, JOHN (1767 - 1829), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a llenor diwedd ei oes, symudodd i Gil-llwyn, Bodfari, ac yno y bu farw yn Ebrill 1829 (9 Ebrill yn ôl Seren Gomer a Goleuad Cymru, 1829; 13 Ebrill yn ôl Y Gwyddoniadur - dywed Seren Gomer ei fod yn 95 oed, a phawb arall mai 62); claddwyd yng Nghaerwys. Nid oedd yn bregethwr poblogaidd, ond sgrifennai a chyhoeddai'n ddiwyd. Bu'n helpu Charles yn nechreuadau'r Geiriadur Ysgrythyrol; cyfieithodd gryn lawer, gan
HUMPHREYS, Syr SALUSBURY PRYCE (1778 - 1845), is-lyngesydd Ganwyd Tachwedd 1778 yn fab i Evan Humphreys, rheithor Trefaldwyn a Clungunford, a'i wraig Mary, ferch Salusbury Pryce a fu'n rheithor Meifod am 53 mlynedd. Yr unig reswm dros gofio'r morwr hwn yw mai efe, pan oedd yn gapten y Leopard yn 1807, a gydiodd yn y llong ryfel Americanaidd Chesapeake - digwyddiad a fu'n achos ffrae fawr rhwng y ddwy wlad, a'i ddiswyddo yntau dros dro. Yn ddiweddarach
HUMPHREYS, THOMAS JONES (1841 - 1934), gweinidog Wesleaidd Ganwyd 16 Mai 1841 yn Narowen, yn ŵyr o du ei dad i un o ymddiriedolwyr cyntaf capel Wesleaidd Tŷ Cerrig. Addysgwyd ef yng Ngholeg Normal Abertawe (1861-2). Bu'n bregethwr cyflogedig ar gylchdaith Pwllheli (1862-5), ac wedi hynny yn weinidog ar gylchdeithiau Amlwch (1865), Abergele (1867), Blaenau Ffestiniog (1869), Llanberis (1872), Bagillt (1874), Llanfaircaereinion (1877), Tregarth (1880
HUW ap DAFYDD (fl. c. 1550-1628), bardd Gan mai boneddigion Gogledd Cymru oedd gwrthrychau ei farddoniaeth mawl a marwnad, gellir tybio mai brodor o'r Gogledd oedd yntau (er bod Cambrian Biography, Cymru (O.J.), Enwogion Cymru: a Biographical Dictionary of Eminent Welshmen, a Blackwell yn rhoi ei gartref yn Euas, sir Henffordd). Cadwyd llawer o'i farddoniaeth mewn llawysgrifau, yn cynnwys cywyddau i Hywel ap Sion ap Dafydd ab Ithel
HUW ap MORUS, telynor graddiwyd ef yn ddisgybl disgyblaidd yn eisteddfod Caerwys, 26 Mai 1568.
HUW DAI, telynor a raddiodd yn ddisgybl disgyblaidd cerdd dant telyn yn eisteddfod Caerwys, 26 Mai 1568. Y mae ei enw yn flaenaf o'r pump a urddwyd.
HUWS, ALUN 'SBARDUN' (1948 - 2014), cerddor a chyfansoddwr ymchwilydd, cynhyrchydd a chyfarwyddwr teledu i gwmni HTV a'r BBC. Priododd Alun â Gwenno Peris Jones ar 29 Mai 1978. Er gwaetha'i yrfa lwyddiannus ym maes darlledu, am ei ddawn gerddorol a'i gyfraniad helaeth i gerddoriaeth Gymraeg gyfoes y bydd Alun, neu 'Sbardun' fel y byddai pawb yn ei adnabod, yn cael ei gofio. Yn ystod ei gyfnod yn y coleg fe ddaeth Alun yn ffrindiau gyda thri dyn ifanc arall a
HUXLEY, THOMAS (fl. 1765-88), argraffydd Yn ôl ei dystiolaeth ei hun yr oedd yn frodor o Lanelwy. Ymsefydlodd fel argraffydd yng Nghaer a bu'n gyfrifol am argraffu nifer o lyfrau ac o faledi Cymraeg. Honnai mai ef oedd yr unig argraffydd yn y parthau hynny a ddeallai Gymraeg. Yn 1765 ac yn 1788 ceir ei enw wedi ei gysylltu ag enw W. Read.
HYWEL ab OWAIN GWYNEDD (d. 1170), milwr a bardd ddilynodd farwolaeth Owain Gwynedd. Claddwyd Hywel ym Mangor. Y mae'n debyg mai fel bardd yr adwaenir ef orau. Rhagorai yn ei ddydd fel bardd telynegol. Yn wahanol i feirdd proffesedig y llys, ni chyfyngwyd ef i destunau arbennig; canodd am serch ac am brydferthwch naturiol Gwynedd, ei fro enedigol. Wyth o'i gerddi sydd ar gael; fe'u hargraffwyd yn The Myvyrian Archaiology of Wales, i, 275-8
HYWEL BANGOR (fl. 1540), clerwr Yr un, efallai, â Huw Bangor y dywedir yn The Cambrian Biography ei fod yn ei flodau rhwng 1560 a 1600. Cadwyd rhyw 18 o englynion Hywel Bangor, ac oddi wrth y rheini gellir casglu mai gŵr o Faelor ydoedd, a thebyg yw mai o Fangor Iscoed y cymerodd ei enw. Cyfansoddodd englynion ar newid siryfion y Fflint yn 1540. Gyferbyn ag un o'i englynion yn llawysgrif Llanstephan 41 y mae'r dyddiad 1577, ond
HYWEL CILAN (fl. diwedd y 15fed ganrif), bardd y cadwyd llawer o'i waith mewn llawysgrifau. Ymddengys mai brodor o Edeirnion ydoedd; dywedir yn Cwrtmawr MS 454B (140) mai gŵr o Landderfel oedd; yn Cymru (O.J.) dywedir mai ef oedd perchennog Llawr y Cilan yn Llandrillo - a dyma esboniad tebygol ar enw'r bardd. Canu traddodiadol i bendefigion Gogledd Cymru yw'r rhan fwyaf o'i farddoniaeth. Ymhlith y rheini ceir aelodau teuluoedd Presaddfed
HYWEL DDA (d. 950), brenin a deddfwr i'w ddau fab, Hywel a Clydog, ac wedi marw Clydog yn y flwyddyn 920 cafodd Hywel feddiant llwyr arni. Elen ferch Llywarch ap Hyfaidd o Ddyfed oedd ei wraig, a dug hi Ddyfed yn gynhysgaeth iddo, gan mai Llywarch, yn ôl pob tebyg, oedd yr olaf o dywysogion Dyfed. Tywysog Gwynedd oedd Idwal Foel, ac y mae'n debyg bod Powys hithau yn ei feddiant. Lladdwyd Idwal gan y Saeson mewn brwydr yn y flwyddyn 942

Search results

673 - 684 of 1877 for "Mai"