Dictionary of Welsh Biography

HOWELL, JAMES (1594? - 1666), awdur 1643 i garchar y Fleet, lle y bu hyd 1651. Gwnaethpwyd ef yn hanesydd brenhinol ('historiographer royal') yn 1661 yn dâl am ei gymorth i Siarl I. Claddwyd ef yn y Temple Church, 3 Tachwedd 1666. Amharwyd y gofeb iddo yno gan gyrch bomio o'r awyr noson 10-11 Mai 1941, ond y mae rhan helaeth o'r arysgrif arni yn aros yn ddarllenadwy. Yr oedd Howell yn gyfarwydd ag awduron a meddylwyr enwog megis Lord
HOWELL, JOHN (Ioan ab Hywel, Ioan Glandyfroedd; 1774 - 1830), gwehydd, ysgolfeistr, bardd, golygydd, a cherddor Evans ('Daniel Ddu o Geredigion'), James Davies ('Iago ab Dewi'), D. Rowland, Caerfyrddin, Edward Richard, Ystradmeurig, D. Llwyd, Llwynrhydowen, D. Jones, Llanwrda, Evan Thomas, Llanarth, John Jenkins ('Ioan Siengcyn'), Aberteifi, Ffransis Thomas ('y Crythwr Dall o Geredigion'), Ifan Gruffydd, Twrgwyn, ac eraill. Cafodd rai o ddefnyddiau'r gwaith yn NLW MS 19B. Efallai mai ef ydyw'r 'Ioan ab Hywel' y
HOWELLS, GEORGE (1871 - 1955), prifathro coleg Serampore, India Ganwyd 11 Mai 1871 ar fferm Llandafal, Cwm, Mynwy, yn fab George William a Jane Howells. Aeth i ysgol fwrdd y Cwm ac i ysgol ramadeg Pengam. Enillodd ysgoloriaeth Ward i Goleg y Bedyddwyr, Regent's Park, Llundain. Graddiodd ym Mhrifysgol Llundain a pharhau ei astudiaethau yng Ngholeg Mansfield a Choleg Iesu, Rhydychen; Coleg Crist, Caergrawnt; ac ym Mhrifysgol Tübingen. Derbyniodd radd mewn
HOWELLS, GERAINT WYN (Barwn Geraint o Bonterwyd), (1925 - 2004), ffermwr a gwleidydd ddadl ar araith y Frenhines yn ymwneud ag amaethyddiaeth a phrisiau. Tynnodd Howells sylw'r Tŷ'r Cyffredin mai ef oedd yr aelod cyntaf o etholaeth Sir Aberteifi er dros hanner can mlynedd nad oedd yn un o wŷr y gyfraith a'i fod yn ymfalchïo ei fod yn ffermwr. Prif thema ei araith oedd ei gonsyrn am gyflwr amaethyddiaeth ond siaradodd hefyd ar ddatganoli grym o Lundain i Gymru; cadwodd at y ddwy thema
HOWELLS, HOWELL (1750 - 1842), clerigwr Methodistaidd Ganwyd 12 Mai 1750 yn Ystradgynlais, Brycheiniog. Ymunodd yn ieuanc â seiat y Methodistiaid, a dechreuodd bregethu pan oedd ar daith gyda John Evans, Cil-y-cwm, yn y Gogledd. Addysgwyd ef yn Llanddowror c. 1778. Ordeiniwyd yn ddiacon yn 1781; 'Curate of Ystradgynlais' y gelwir ef pan gafodd urdd offeiriad yn 1782. Dywedir iddo wasanaethu wedyn yng Nglyncorrwg, ond aeth i S. Nicholas, Bro
HOWELLS, MORGAN (1794 - 1852), gweinidog gyda'r Methodistiaid Ganwyd yn y ' Breach,' S. Nicholas, Morgannwg, ym Mai 1794, mab Morgan ac Elizabeth Howells, aelodau o seiat Fethodistaidd Trehyl (ac yn cymuno yn eglwys Llanddiddan Fach lle'r oedd y Parch. Howell Howells, y curad Methodistaidd, yn gweinyddu). Cafodd ychydig o addysg yn ysgolion ei ardal. Bu farw'i dad yn 1807, ac yn 1810 bu raid iddo fynd i Gasnewydd i ddysgu crefft saer. Cafodd argyhoeddiad
HOWELLS, REES (1879 - 1950), cenhadwr a sefydlydd y Coleg Beiblaidd yn Abertawe bwriad o hyfforddi gweithwyr ar gyfer y maes cenhadol. Er nad oedd ganddo'r cyfalaf angenrheidiol - yn wir, dywedir mai un swllt ar bymtheg yn unig a feddai ar y pryd - prynodd ystad Glynderwen yn Abertawe ac agorwyd y coleg yn swyddogol ar ddydd Llun y Sulgwyn 1924. Honnai iddo dalu am y fenter drwy ffydd a gweddi am gyfraniadau ariannol, ac yn ystod y 1930au prynodd stadau eraill yn ardal Abertawe
HUET, THOMAS (d. 1591), cyfieithydd yr Ysgrythurau Aeth i Goleg Corpus Christi, Rhydychen, yn 1544. Nid yw'n debygol mai efe oedd yr Huet a raddiodd (B.A.) yn 1562, serch y dywedir iddo ddyfod yn D.D. Cafodd nifer o fywiolaethau - swydd meistr Holy Trinity College, Pontefract, rheithoraethau Cefnllys a Llanbadarn ym Maelienydd, sir Faesyfed, 9 Mai 1556, prebendiaeth Llanbadarn Trefeglwys, Sir Aberteifi, 29 Tachwedd 1559, rheithoraeth Diserth, 21
HUGHES GRIFFITHS, ANNIE JANE (1873 - 1942), ymgyrchwraig heddwch dilyn marwolaeth ei gŵr, dinistriodd Annie ei llythyrau hi ato ef. Y bwriad gwreiddiol oedd priodi ym Mai 1898, ond bu'n rhaid gohirio'r dyddiad oherwydd marwolaeth Gladstone, a Tom Ellis yn Brif Chwip y Llywodraeth, a chynhaliwyd y briodas ym Mehefin 1898. Prin ddeng mis o fywyd priodasol a gafodd y ddau. Ni fu Tom Ellis yn dda ei iechyd ddiwedd 1898, ac nid oedd wedi gwella'n iawn y flwyddyn
HUGHES, ELLEN (1862 - 1927), bardd, traethodydd, darlithydd, pregethwr, dirwestwraig Ganwyd Ellen Hughes ar 18 Mai 1862 yn Llanengan, Sir Gaernarfon, yn ferch i'r Parchedig William Hughes (1820-1867), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a'i wraig Catherine (g. Benjamin, 1833-1877). Tan-y-fynwent, ty yn perthyn i deulu ei mam, oedd eu cartref, ac yno y bu Ellen Hughes fyw am y rhan fwyaf o'i hoes. Hi oedd y ferch gyntaf yn y teulu, gyda dau frawd hyn, William Benjamin a
HUGHES, DAVID (d. 1609), sefydlydd ysgol ramadeg rydd Biwmares Ganwyd ym mhlwyf Llantrisant, sir Fôn. Efallai mai ef ydyw'r David Hughes, o Sir Gaernarfon, a aned yn 1561 ac a aeth o Goleg Magdalen, Rhydychen, i Gray's Inn, 28 Ionawr 1583 (Foster, Alumni Oxonienses, i, 760; Gray's Inn Admission Register, 28 Ionawr 1582-3); y mae, serch hynny, adroddiad arall amdano (a hwnnw wedi ei seilio ar ffynonellau na cheir gafael arnynt erbyn hyn) yn awgrymu iddo gael
HUGHES, DAVID (1813 - 1872), gweinidog gyda'r Annibynwyr, ac awdur , yn Saron, Tredegar, ac yno y bu farw, 3 Mehefin 1872, a'i gladdu yno. Amlwg mai ysgolheigaidd oedd ei anian; casglodd lyfrgell fawr, a sgrifennodd gryn nifer o ysgrifau'r Gwyddoniadur. Cyhoeddodd (Bangor, 1852) Geiriadur Ysgrythrol a Duwinyddol, a aeth i ail argraffiad - y gyfrol gyntaf yn 1876 dan olygyddiaeth 'Ioan Pedr' (John Peter), a'r ail yn 1879 dan olygyddiaeth Thomas Lewis (1837 - 1892

Search results

625 - 636 of 1877 for "Mai"