Dictionary of Welsh Biography

OLIVER(S), THOMAS (1725 - 1799), pregethwr gyda'r Wesleaid i fodlonrwydd. Bu farw yn Llundain fis Mawrth 1799, a chladdwyd yn yr un beddrod â John Wesley - ni pheidiasai'r cyfeillgarwch agos rhyngddynt. Sgrifennodd lawer, yn rhyddiaith ac yn brydyddiaeth, ond fel awdur yr emyn ' The God of Abraham praise ' y cofir ef heddiw. Ymwelai â Chymru, ac y mae'n debyg mai ato ef y cyfeiriai Wesley pan ddwedodd nad oedd ond un o'i bregethwyr a fedrai Gymraeg
OULTON, WILFRID EWART (1911 - 1997), swyddog RAF astudio ieithoedd gan weithio fel cyfieithydd. Ganwyd iddynt dri mab; ymunodd dau ohonynt â'r RAF, a'r llall â Llu Awyr Brenhinol Canada. Roedd Oulton wedi rhagori mewn llywio awyr yng ngholeg Cranwell, a phan ddychwelodd i'r DU ym Mawrth 1936 mynychodd yr Ysgol Llywio Awyr, gan ddod yn hyfforddwr yn yr ysgol honno ym mis Tachwedd yr un flwyddyn. Fe'i dyrchafwyd yn arweinydd sgwadron yn Rhagfyr 1938 ac
OWAIN ap THOMAS ap RHODRI (d. 1378), milwr wrth ei grefft ac ymhonnwr i dywysogaeth Cymru ' Yevain de Galles ' neu ' Owen of Wales ' a chael ei gyfrif yn wr eithriadol fel arweinydd lluoedd milwrol cyflogedig, nid yn unig yn Ffrainc eithr hefyd yn Lombardi, Llydaw, Alsas, a'r Yswistir. Daeth i Loegr yn haf 1365 er mwyn hawlio ei dreftadaeth o ochr ei dad (gweler Thomas ap Rhodri); wedi iddo ennill y stad aeth yn ôl i Ffrainc ym mis Mawrth 1366. Yn niwedd y flwyddyn 1369 - ym mis Ebrill y
OWEN, DAVID (Brutus; 1795 - 1866), golygydd a llenor amlygrwydd yng Nghymru oedd ei lythyr (dan y ffugenw ' Brutus') yn Seren Gomer, Mawrth 1824, yn ymosod ar yr iaith Gymraeg. O hynny allan fel ' Brutus ' yr adwaenid ef. Wedi'i ddiarddel gan y Bedyddwyr, ymaelododd gyda'r Annibynwyr yn y Capel Newydd ac ymroi i gadw ysgol yn Llangïan. Cafodd bregethu gyda'r Annibynwyr, ond ni ddaeth yn boblogaidd. Wedyn symudodd i Dyddynsweep, Maenaddfwyn, ger Llannerch-y
OWEN, Syr DAVID JOHN (1874 - 1941), rheolwr dociau Ganwyd yn Lerpwl ar 8 Mawrth 1874 yn fab i R. Ceinwenydd Owen, gweinidog (MC), ac Elizabeth Jane (ganwyd Jones). Priododd (1), yn 1899, â Mary Elizabeth (bu farw 1906) merch Capten William Owen, Caernarfon; priododd (2), yn 1908, â Marian Maud, gweddw J. H. Thomas, Caerfyrddin, a merch William Williams Hwlffordd, ond ni fu iddynt blant. Addysgwyd ef yn y Liverpool Institute a chychwynnodd ar ei
OWEN, DAVID SAMUEL (1887 - 1959), gweinidog (MC) Ganwyd 12 Mawrth 1887 yn Rhuthun, Dinbych, mab Samuel a Harriet Owen. Addysgwyd ef yn ysgolion elfennol Rhuthun ac Abergele; ysgol sir Abergele; Coleg y Brifysgol, Bangor (lle graddiodd yn y celfyddydau); a Choleg Diwinyddol Aberystwyth. Dechreuodd bregethu yn 1905 ym Methlehem, Bae Colwyn. Ordeiniwyd ef yn 1913, a bu'n weinidog yn Siloh, Llanelli (1913-15) cyn ei alw i eglwys Jewin, Llundain, a
OWEN, EDWARD (1728/9 - 1807), clerigwr ac ysgolfeistr Mab David Owen, Llangurig, Sir Drefaldwyn (gweler dan deulu Owen o Gefn-hafodau). Ymaelododd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, 22 Mawrth 1745/6, yn 17 mlwydd oed. Graddiodd B.A. 1749 ac M.A. 1752. Yn 1752 penodwyd ef yn athro ysgol ramadeg Warrington. Yn 1763 gwnaed ef yn beriglor Capel Sankey, Warrington, ac yn 1767 yn rheithor Warrington. Yr oedd yn ysgolhaig da, ac enwogodd ei hunan fel clerigwr ac
OWEN, EDWARD (1853 - 1943), bargyfreithiwr, swyddog yn y gwasanaeth sifil, hynafiaethydd, a hanesydd Ganwyd ym Mhorthaethwy, Sir Fôn, 9 Mawrth 1853, unig fab Edward a Sarah Owen a fu am gyfnod yn ddirprwy prif gwnstabl sir Fôn. Symudodd y teulu i Gaergybi yn 1863. Addysgwyd ef yn ysgol John Evans ym Mhorthaethwy, ac mewn ysgol breifat yn Nulyn. Efe oedd y Cymro cyntaf i gael ei dderbyn i'r gwasanaeth sifil ar bwys arholiad; dechreuodd weithio yn yr India Office c. 1873 a bu yno hyd nes
OWEN, EDWARD PRYCE (1788 - 1863), clerigwr ac arlunydd Ganwyd ym mis Mawrth 1788, unig fab yr archddiacon Hugh Owen (1761 - 1827). Cafodd ei addysg yng Ngholeg S. Ioan, Caergrawnt (B.A. 1810, M.A. 1816). Bu'n gwasnaethu am gyfnod yng nghapel Park Street, Grosvenor Square, Llundain, cyn cael rhoddi iddo (27 Chwefror 1823) ficeriaeth Wellington a rheithoraeth Eyton-upon-the-Wildmoors, Swydd Amwythig; ymddeolodd o'r ddwy fywoliaeth hyn yn 1840
OWEN, ELLIS (1789 - 1868), amaethwr, hynafiaethydd, a bardd Ganwyd yn Cefn-y-meysydd Isaf, plwyf Ynyscynhaearn, Eifionydd, Sir Gaernarfon, 31 Mawrth 1789. Yr oedd yn ddibriod, a threuliodd ei oes yng Nghefn-y-meysydd gyda'i fam a'i chwiorydd. Bu farw 27 Ionawr 1868 a chladdwyd ef ym mynwent eglwys Ynyscynhaearn, ger Pentrefelin, 31 Ionawr. Addysgwyd ef gyntaf mewn ysgol a gynhelid yn eglwys Penmorfa; yr oedd David Owen ('Dewi Wyn') yn gyd-ysgolor ag ef
OWEN, GORONWY (1723 - 1769), clerigwr a bardd Edward Bennet, a'i gynorthwywr Humphrey Jones, tyfodd yn ysgolhaig clasurol. Ar 20 Medi 1741 apeliodd at Owen Meyrick Bodorgan, un o ymddiriedolwyr 'Elusen Lewis,' am ysgoloriaeth i Goleg Iesu, Rhydychen, ac ar 3 Mehefin 1742 derbyniwyd ef yno fel 'servitor,' a chael ymaelodi fel aelod o'r brifysgol ar yr un dyddiad. Arhosodd ei enw ar y llyfrau (gyda bylchau) tan fis Mawrth 1748, ond ni thrigiannodd
OWEN, HENRY (1844 - 1919), hynafiaethydd Ganwyd 12 Mawrth 1844, mab ieuengaf William Owen (1796-1879), U.H., D.L., ymgymerwr a saer dodrefn, Hwlffordd, a Withybush, a'i wraig Martha Hall Owen (1806-1885). Addysgwyd ef yn ysgol ramadeg y Bont-faen a Choleg Corpus Christi, Rhydychen (1862-6), gan raddio'n B.A. yn 1866, B.C.L. yn 1869, a D.C.L. yn 1900. Cyfreithiwr ydoedd ac ymunodd â chwmni Jenkinson Owen, cyfreithwyr yn ninas Llundain

Search results

601 - 612 of 990 for "Mawrth"