Dictionary of Welsh Biography

MACHEN, ARTHUR (1863 - 1947), awdur - The Anatomy of Tobacco, 1888, a The Chronicle of Clemendy, 1884. Yn 1900 yr oedd yn aelod o gwmni drama crwydrol F. R. Benson. Wedi hynny bu'n ysgrifennu i newyddiaduron; cyhoeddwyd dau o'i weithiau mwyaf adnabyddus yn y newyddiadur yr ysgrifennai iddo. The Bowman, a gyhoeddwyd yn yr Evening News, 29 Medi 1914, a roes gychwyn i stori ' Angel Mons ' yn ystod Rhyfel 1914-18. Cyhoeddwyd ei waith hunan
MACKWORTH, Syr HUMPHREY (1657 - 1727), diwydiannwr a seneddwr flwyddyn tuag at ysgol elusennol yng Nghastell Nedd. Ar 17 Medi 1719, yn herwydd yr anhawster i gael ysgolfeistr yng Nghastell Nedd, awgrymodd i'r S.P.C.K. gyflogi ysgolfeistr 'cylchynol' neu 'grwydrol' i agor ysgolion newydd ac i addysgu is-athrawon ynddynt. Cyhoeddodd nifer o weithiau crefyddol. Y mae ei dduwioldeb a'i weithredoedd haelionus yn gwrthgyferbynnu'n ddirfawr â'i weithrediadau ariannol
MADOCKS, WILLIAM ALEXANDER (1773 - 1828), dyneiddiwr, yn caru'r ddrama a'r celfyddydau raid iddo encilio i Ffrainc, a bu farw ym Mharis ar 29 Medi 1828 a chladdwyd ef ym Mharis. Yr oedd wedi priodi (1818) Eliza Anne, wyres i Joseph Harris o Drefeca, ac aeres Thomas Harris.
MARDY-JONES, THOMAS ISAAC (1879 - 1970), economegydd a gwleidydd leol a dulliau o ddiwygio'r gyfundrefn drethi, ac yn eu plith Character, coal and corn - the roots of British power (1949) ac India as a future world power (1952). Priododd yn 1911 Margaret, merch John Moredecai, Saint Hilari, y Bont-faen, Morgannwg. Bu iddynt ddwy ferch. Cytunodd ef a'i wraig i ymwahanu ym Medi 1933. Bu farw 26 Awst 1970 yn ysbyty Harold Wood, Essex, yn 90 mlwydd oed.
MARSHAL family, ieirll Penfro Marshaliaid a thywysog Gwynedd, a ffurfiwyd cynghrair rhyngddynt er gwrthsefyll byddin y Goron yn rhyfel y gororau yn 1233-4. Ar ddechrau'r rhyfel enillodd y brenin Frynbuga oddi wrth Richard ond sefydlwyd cadoediad byr ar 6 Medi 1233. Pan wrthododd Richard adfer Caerlleon i Forgan ap Hywel ni ollyngai'r brenin ei afael ar Frynbuga. Ar 15 Hydref ailddechreuodd y rhyfel ac ymunodd Llywelyn â'r iarll
MARTIN, Syr RICHARD (1843 - 1922), diwydiannwr a gŵr cyhoeddus farchog yn rhinwedd ei ymdrechion maith dros addysg yn Abertawe. Heblaw sicrhau coleg prifysgol i'w dref, ef oedd yr un a lwyddodd i godi coleg hyfforddi athrawon ar ystad Glan-môr. Ymdrechodd yn ddyfal ac aberthodd ei amser a'i adnoddau yn helaeth er lles Abertawe a Chymru. Bu farw'n sydyn yn Llundain 11 Medi 1922, a'i gladdu ym mynwent Ystum Llwynarth, Abertawe.
MATHIAS, RONALD CAVILL (1912 - 1968), arweinydd undeb llafur Ganwyd 21 Medi 1912 ym Mhontarddulais, Morgannwg. Addysgwyd ef yn ysgol ramadeg Tre-gŵyr. O 1924 hyd 1945 yr oedd yn aelod o staff glerigol cwmni Richard Thomas (yn ddiweddarach Richard Thomas a Baldwin, Cyf.), gwneuthurwyr haearn a dur yn ne Cymru. Yn 1945 penodwyd ef yn drefnydd ardal Merthyr o'r Transport and General Workers' Union. Daeth yn drefnydd ardal Caerdydd yn 1949 ac yn ysgrifennydd
MATHIAS, WILLIAM JAMES (1934 - 1992), athro a chyfansoddwr pedwaredd heb ei gorffen adeg ei farw. Priododd ym Medi 1959 â (Margaret) Yvonne Collins o Aberdâr, a chawsant un ferch, Rhiannon (ganwyd1968). Bu farw ym Mhorthaethwy ar 29 Gorffennaf 1992. Trosglwyddwyd ei lawysgrifau i ofal Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
MATTAN, MAHMOOD HUSSEIN (1923 - 1952), morwr a dioddefwr anghyfiawnder lythyr yn ymbil yn daer am drugaredd. Cafodd Mahmood Hussein Mattan ei ddienyddio gan Albert Pierrepoint ar 3 Medi 1952, ac ef oedd y dyn olaf i'w grogi yng Ngharchar Caerdydd. Dros y 46 mlynedd nesaf ymladdodd y teulu Mattan i glirio ei enw, dan gysgod anghyfiawnder a fygythiai chwalu eu bywydau. Yn 1969, ymunodd Mohamed Kalineh, Somaliad lleol uchel ei barch, â'r ymgyrch i glirio enw Mattan ar ôl i
MAURICE, MATHIAS (1684 - 1738), gweinidog Annibynnol ac awdur nag un argraffiad. Bu Maurice farw yn Rothwell ar 1 Medi 1738; bu ei weddw Elizabeth farw 8 Hydref 1771, yn 73 oed.
McBRIDE, NEIL (1910 - 1974), gwleidydd Llafur 9 Medi 1974.
McGRATH, MICHAEL JOSEPH (1882 - 1961), Archesgob Caerdydd , a datblygodd cyfeillgarwch agos rhwng y ddau a barhaodd hyd farwolaeth yr Athro. Yn 1935 penodwyd ef yn Esgob Mynyw yn olynydd i'r Esgob Vaughan a chysegrwyd ef ar 24 Medi. Ar farwolaeth yr Archesgob Mostyn, y gŵr a'i gwahoddodd i ddod i Gymru, penodwyd ef yn Archesgob Caerdydd, lle yr arhosodd weddill ei oes. Bu farw yn ysbyty Gwenffrewi yng Nghaerdydd, 28 Chwefror 1961. Crynhoir ei agwedd tuag

Search results

505 - 516 of 894 for "Medi"