Dictionary of Welsh Biography

GREEN, CHARLES ALFRED HOWELL (1864 - 1944), ail archesgob Cymru ddiacon yn 1888 ac yn offeiriad yn 1889, a bu'n gurad ac yna'n ficer Aberdâr o 1893 hyd ei benodi'n ganon yn eglwys gadeiriol Llandâf ac yn archddiacon Mynwy yn 1914. Pan ffurfiwyd esgobaeth newydd Mynwy yn 1921, ef oedd yr esgob cyntaf; penodwyd ef yn esgob Bangor yn 1928. Wedi i A. G. Edwards ymddeol, etholwyd ef (1934) yn archesgob Cymru, a daliodd y swydd honno hyd fis cyn ei farw, 7 Mai 1944
GRESHAM, COLIN ALASTAIR (1913 - 1989), archaeolegydd, hanesydd ac awdur Ganwyd 11 Mai 1913 yn Bexton Croft, ty sylweddol a mawreddog yn Heol Toft, Knutsford, Swydd Gaer, a gynlluniwyd gan M. H. Baillie Scott yn 1895. Colin oedd yr ieuengaf o'r ddau fab a aned i Frank James Gresham a'i wraig, Janie Maud, merch i John Payne, cyfreithiwr ym Manceinion. Peiriannydd oedd ei dad a ddaeth yn gyd-gyfarwyddwr ac yn gyd-reolwr gyda'i ddau frawd hyn ar gwmni Gresham & Craven a
GREY, THOMAS (1733 - 1810), gweinidog gyda'r Annibynwyr Mab William Grey, Llangyfelach; bedyddiwyd yn eglwys y plwyf hwnnw 26 Rhagfyr 1733. Dechreuodd weithio fel glowr. Cafodd dröedigaeth sydyn, meddir, pan laddwyd nifer o'i gydweithwyr y buasai ef yn eu plith oni bai ei ddanfon ar neges i Gastell Nedd y diwrnod hwnnw. Tebyg mai yn 1754 y bu hyn, oherwydd claddwyd pump o ddynion yn Llangyfelach ar 11 Hydref y flwyddyn honno, ac un John Grey yn eu
GRIDLEY, JOHN CRANDON (1904 - 1968), diwydiannwr Ganwyd John Gridley ar 28 Mai 1904 yng Nghaerdydd, unig fab William Joseph Gridley a'i wraig Mary Ellen (ganwyd Michell). Cafodd ei addysg yng Nghaerdydd ac yn Queen's College Taunton, Gwlad yr Haf. Chwaraeodd rygbi dros glwb Crwydriaid Morgannwg. Derbyniodd ei hyfforddiant masnachol cynnar mewn swyddfa allforio glo yng Nghaerdydd a ddaeth yn is-gwmni i Powell Duffryn, cwmni cynhyrchu a dosbarthu
GRIFFITH family Carreglwyd, ), offeiriad. Sefydlwyd ef yn rheithor Llanfaethlu, 30 Mai 1544, collodd y fywoliaeth yr un flwyddyn, ond fe'i hadferwyd iddi yn 1558-9. Prynodd ef stad Tŷ'n-y-pant (neu Carreglwyd fel y'i galwyd yn ddiweddarach), sir Fôn, am £700, a phriododd Elizabeth, merch Gruffydd ap Robert, Carne, sir Fôn. Bu farw William Griffith yn Llanfaethlu, 17 Tachwedd 1587. Bu ei fab JOHN GRIFFITH (yn fyw ar 10 Mehefin 1608
GRIFFITH family Penrhyn, Hwyrach mai hwn oedd y teulu cyntaf yng Ngogledd Cymru i ddyfod i'r amlwg fel perchnogion ystad fodern. Hawlient eu bod yn ddisgynyddion i Ednyfed Fychan drwy ei fab Tudur. Yn ôl yr achau confensiynol daeth y Penrhyn a Chochwillan (gweler teulu Williams o Gochwillan) i'w meddiant drwy briodas (c. 1300-1310) Griffith ap Heilyn ap Tudur ab Ednyfed Fychan (bu farw c. 1340), ac Efa, merch ac aeres
GRIFFITH, DAVID (1792 neu 1794 - 1873), gweinidog gyda'r Annibynwyr ef yn weinidog; ef a ofalai am yr eglwysi ei hun o 1873 hyd ei farw yn 1894. Daeth yn ŵr amlwg iawn gyda materion gwladol; yn arweinydd Rhyddfrydig yr ardal; 'Tra fu byw, ef a fu'n cynrychioli'r ward ar y cyngor sir … Ni byddai Robert Griffith yn bugeilio, y mae'n debyg mai ef oedd y bugail mwyaf di-lun a fu ar eglwys erioed …' (W. J. Gruffydd, yn Hen Atgofion, 31, 32).O dan ei arweiniad casglwyd
GRIFFITH, EDMUND (1570 - 1637), esgob Bangor Gruffydd, Methlan, Llŷn, bu iddo 15 o blant. Bu farw 26 Mai 1637. Pan oedd yn ddeon Bangor yr oedd ei berthynas â'r esgob Lewis Bayly yn dynn hyd at dorri. Cwympasant allan â'i gilydd ar fater gweinyddu Ysgol y Friars, Bangor, a bu i'w hamryfal wahaniaethau barn beri i'r ddau ymddangos gerbron Llys Ystafell y Seren a'r Cyfrin Gyngor. Y mae'n debyg fod eu gelyniaeth at ei gilydd yn rhan o'r gweryl fawr
GRIFFITH, GEORGE (1601 - 1666), esgob Llanelwy Ganwyd 1601 yn y Penrhyn, Sir Gaernarfon (medd T. F. Tout yn y D.N.B.). Y gwir yw mai un o Griffithiaid Carreg Lwyd ym Môn ydoedd, un o geinciau ieuengaf y Penrhyn. Gyda'r teulu mwyaf eglwysyddol yn y tir - ei daid yn rheithor, ewythr iddo'n rheithor, dau o'i frodyr yn briod â merched i esgobion, un o'r brodyr hyn yn ganghellor esgobaeth Bangor yn ogystal â Llanelwy. Aeth i Ysgol Westminster ac i
GRIFFITH, GRACE WYNNE (1888 - 1963), nofelydd Ganed yn Chwefror 1888 yn Niwbwrch, Môn, merch y Capten W.G. Roberts. Chwaer iddi oedd Elizabeth Ann Williams, awdur Hanes Môn yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg (1927). Addysgwyd hi yn ysgol sir Caernarfon. Bu'n nyrsio yn Lerpwl ym mlynyddoedd cynnar yr 20fed ganrif, ac yno y cyfarfu â Griffith Wynne Griffith, Lerpwl; priodwyd hwy yn 1914. Bu farw 1 Mai 1963. Daeth i amlygrwydd yn 1934 pan ddaeth
GRIFFITH, JOHN (fl. 1649-69) Llanddyfnan, bardd ac uchelwr Nid hawdd yw ei leoli yn ach y teulu; mae cynifer o'r un enw mor agos i'w gilydd; ond y mae lle i dybied mai ef yw'r 7fed John Griffith yn yr ach honno, a'i fod felly yn fab i John Griffith VI a Dorcas, merch William Prydderch, rheithor Llanfechell. Ychydig a wyddys amdano y tu allan i'w ganu. Ceir llawer o'i waith - yn garolau, englynion, a chywyddau - ymhlith llawysgrifau Mostyn, Llanstephan, a
GRIFFITH, JOHN (1713 - 1776), Crynwr Ganwyd 21 Mai 1713 yn sir Faesyfed. Ymfudodd i America yn 1726 ac ymunodd â'r Crynwyr gan ddyfod yn weithiwr diflino drostynt. Dychwelodd i Loegr fis Ionawr 1748 a theithiodd 12,000 o filltiroedd yng nghwrs dwy flynedd a hanner. Aeth yn ôl i'r America fis Mai 1750, eithr dychwelodd ym mis Hydref; priododd Frances Wyatt, Chelmsford, swydd Essex, lle y bu byw weddill ei oes ond am un daith arall i

Search results

493 - 504 of 1877 for "Mai"