Dictionary of Welsh Biography

LEWIS, DAVID (Charles Baker; 1617 - 1679), Jesiwit a merthyr achos ym mrawdlys sir Fynwy yng Nghaerbuga (28 Mawrth 1679), ac fe'i cyhuddwyd o dan ddeddf a gawsai ei phasio yn 27 Elizabeth - yr unig achwyniad oedd ei fod yn offeiriad mewn urddau a roddasid arno mewn gwlad dramor. Cyhoeddir yn State Trials, vii, 250-9, adroddiad a gadwodd Lewis ei hunan o'r achos yn y llys. Fe'i cafwyd yn euog, ac fe'i hanfonwyd i Lundain a'i roddi yng ngharchar Newgate (23 Mai
LEWIS, DAVID (1760 - 1850), clerigwr Abernant, Sir Gaerfyrddin, ac yn gurad parhaus Cynwyl Elfed, Mawrth 1787. Bu yno hyd ei farw, 28 Gorffennaf 1850, a chladdwyd ef yn Abernant. Daliodd hefyd reithoraeth Garthbeibio, Sir Drefaldwyn, o 1794 hyd 1850. Yr oedd Lewis yn ustus heddwch dros Sir Gaerfyrddin, ac yn archwiliwr i'r gymdeithas a sefydlwyd gan yr esgob Thomas Burgess er cynorthwyo darpar-glerigwyr. Yr oedd yn un o hyrwyddwyr
LEWIS, DAVID EMRYS (1887 - 1954), bardd a newyddiadurwr Nedd'. Yr oedd yn briod â merch o Fachynlleth a chawsant ddau fab. Dioddefodd gystudd blin yn ei flynyddoedd olaf a bu farw yn y Gendros, Abertawe, 12 Mawrth 1954 yn 67 oed.
LEWIS, DAVID JOHN (Lewis Tymbl; 1879 - 1947), gweinidog (A), pregethwr a darlithiwr poblogaidd briod a threuliodd ei ddeugain mlynedd mewn dau lety yn y Tymbl. Cymerwyd ef yn wael ym mis Rhagfyr 1946, a bu dan driniaeth lawfeddygol yng Nghaerdydd. Ni chafodd bregethu wedyn, a bu farw 10 Mawrth 1947 yn ysbyty Treforus. Claddwyd ef ym mynwent Crymych ar Sul 16 Mawrth wedi i'r storm eira fwyaf o fewn cof atal yr angladd y diwrnod cynt. Cyhoeddwyd llyfryn coffa.
LEWIS, EVAN (1818 - 1901), deon Bangor Llundain, ac wedyn yn cadw ysgol ramadeg yn Twickenham, lle y bu farw 4 Ionawr 1859 (' Glan Menai,' Enwogion Sir Aberteifi). Mab hynaf yr Evan Lewis a enwyd oedd DAVID LEWIS (1814 - 1895), clerigwr yn Eglwys Loegr ac wedyn yn Eglwys Rufain. Aeth ef i Goleg Iesu, Rhydychen, ym Mawrth 1834, yn 19 oed; graddiodd yn 1837; bu'n gymrawd o'r coleg (1839-46), yn ddeon (1843), ac yn is-brifathro (1845-6). Ond yr
LEWIS, FRANCIS (1713 - 1802), un o'r rhai a arwyddodd y 'Declaration of Independence', U.D.A. Dywed Julia Delafield (ei or-or-ŵyres) yn ei Biographies of Francis Lewis and Morgan Lewis (New York, 1877) iddo gael ei eni yn Llandaf, yn fab 'rheithor y plwyf,' a'i fam 'The daughter of the Rev. Dr. Pettingal, also a clergyman of the Established Church and settled at Carnarvon.' Rhydd y Dictionary of American Biography, ar bwys tystiolaeth a gafwyd gan un o'i ddisgynyddion, 21 Mawrth yn ddydd
LEWIS, HUBERT (1825 - 1884), gŵr o'r gyfraith arloeswr yn hanes cyfraith Cymru ac, yn arbennig, waith gŵr a geisiodd wneuthur astudiaeth gymariaethol o'r gyfraith honno. Yr oedd Lewis wedi ymneilltuo beth amser cyn ei farwolaeth, 6 Mawrth 1884, ym Margate.
LEWIS, HUGH DAVIES (1866 - 1937), rheolwr cyffredinol cwmni yswiriant 'Liverpool and London and Globe' ei dystysgrif fel peilot yn 50 oed. Priododd, 1891, Grace Mary Edmunds, Caernarfon. Bu farw yn Birkenhead, 8 Mawrth 1937. Brawd iddo oedd Syr A. E. Lewis.
LEWIS, JOHN (GOMER) (1844 - 1914), gweinidog gyda'r Bedyddwyr ac areithydd 1,100 o aelodau. Ymsefydlodd yn Belle Vue, Abertawe, Mawrth 1878, ac wedi agor Capel Gomer ym Mawrth 1891, ychwanegodd yr enw 'Gomer' at ei enw ei hun. Adnabyddid ef fel y ' Dr. Gomer ' wedi ymweld ohono ag U.D.A. ym Mai 1878. Yr oedd yn enwog fel pregethwr, yn ddyngarwr mawr ymhlith y tlodion, yn ddihafal fel darlithydd - rhoes ei ddarlithiau ar ' Ffair y Byd,' ' Abraham Lincoln,' a ' Gogoniant
LEWIS, LEWIS (Lewsyn yr Heliwr, Lewys Shanco Lewis; 1793 - ?) bedyddiwyd 21 Mawrth 1793, mab Jenkin a Margaret Lewis, Blaencadlan, plwyf Penderyn, sir Frycheiniog, y tad yn gigydd. Halier oedd y mab - dyna'r rheswm dros ei alw 'yr Heliwr' - yn cludo glo o'r pyllau glo yn Llwydcoed i'r odynau calch ym Mhenderyn. Yn y cythrwfl ym Merthyr Tydfil, 1831, cymerodd ran flaenllaw (2 Mehefin) yn yr ymosodiad ar dŷ Joseph Coffin, clerc y ' Court of Requests '; bu
LEWIS, LEWIS WILLIAM (Llew Llwyfo; 1831 - 1901), bardd, nofelydd, a newyddiadurwr Ganwyd 31 Mawrth 1831 ym mhentref Pensarn, Llanwenllwyfo, sir Fôn. Bu'n gweithio pan oedd yn fachgen yng ngwaith copr Parys, ger Amlwch; bu'n brentis gyda brethynnwr ym Mangor; cadwodd siop ei hun, ar ôl hynny, yn Nhalsarn, ac ysgol wedyn yn yr un lle. Yn 1852 yr oedd yn is-olygydd Y Cymro (Holywell); yn 1855 symudodd i Lerpwl i olygu 'r Amserau; yn 1858 aeth i Aberdâr i olygu 'r Gwladgarwr a'r
LEWIS, RICHARD (1817 - 1865), awdur o'i farddoniaeth dan y teitl Y Rhosyn. Bu farw 2 Mawrth 1865.

Search results

481 - 492 of 990 for "Mawrth"