Dictionary of Welsh Biography

MAELGWN ab OWAIN GWYNEDD (d. 1173) Mab Owain Gwynedd a Gwladus ferch Llywarch ap Trahaearn, brawd unfam i Iorwerth Drwyndwn ac ewythr Llywelyn I. Pan rannwyd y tiroedd y teyrnasai ei dad drostynt rhoddwyd Môn i Faelgwn, eithr gyrrwyd ef allan o'r ynys yn 1173 gan ei hannerbrawd, Dafydd I. Ffodd i Iwerddon, dychwelodd yn ddiweddarach yn yr un flwyddyn, a chymerwyd ef yn garcharor. Ni wyddys mo'i hanes wedi hynny.
OWAIN GWYNEDD (c. 1100 - 1170), brenin Gwynedd Ail fab Gruffydd ap Cynan ac Angharad, ferch Owain ab Edwin. Fe'i gelwir yn Owain Gwynedd i'w wahaniaethu oddi wrth Owen ap Gruffydd arall, a adnabyddir fel Owain Cyfeiliog. Priododd, (1), Gwladus, ferch Llywarch ap Trahaearn, a (2), Christina, ei gyfnither, merch Gronw ab Owain ab Edwin, merch y glynodd yn ffyddlon wrthi er gwaethaf anghymeradwyaeth egnïol yr Eglwys. Cafodd ddau fab o Gwladus
POWEL, THOMAS (1845 - 1922), ysgolhaig Celteg 1883. Golygodd dros Gymdeithas y Cymmrodorion The Gododin of Aneurin Gwawdrydd Thomas Stephens yn 1888. Yn 1896 cyhoeddodd adargraffiad ffacsimile o Psalmau Dafydd yr esgob Morgan, 1588, gyda rhagnodiadau helaeth. Yn 1890 priododd Gwenny Elizabeth, merch y Parch. Samuel Jones, Castellnedd a Phenarth. Bu iddynt un mab. Ymhlith ei gyfeillion yn Rhydychen yr oedd Griffith Ellis, Bootle, a Llywarch
PUGHE, WILLIAM OWEN (1759 - 1835), geiriadurwr, gramadegydd, golygydd, hynafiaethydd, a bardd , ac yn 1803 cyhoeddwyd y cyfan yn ddwy gyfrol fawr, a gynhwysai hefyd ramadeg Cymraeg. Ef a gynorthwyai 'Owain Myfyr' i olygu Barddoniaeth Dafydd ab Gwilym yn 1789, ac yn 1792 cyhoeddodd ganu Llywarch Hen, gyda chyfieithiad Saesneg. Bu'n golygu'r cylchgrawn Saesneg, The Cambrian Register, 1796 a 1799, ac ef oedd prif olygydd The Myvyrian Archaiology of Wales, 1801 a 1807, ac a drefnai'r cyfan bron
REYNOLDS, JONATHAN OWAIN (Nathan Dyfed; 1814 - 1891), awdur ac eisteddfodwr , yn arbennig am englynion a thribannau, gan wneuthur casgliad helaeth o'r pethau hyn. Nodwedd yn ei gyfansoddiadau oedd nifer gormodol o eiriau a aethai allan o arfer. Cyfieithodd rai o ddramâu Shakespeare i'r iaith Gymraeg. Bu farw 17 Gorffennaf 1891 a chladdwyd ef yng nghladdfa Cefncoedycymer. Ei fab hynaf oedd LLYWARCH OWAIN REYNOLDS (1843 - 1916), ysgolhaig Celtaidd Ysgolheictod ac Ieithoedd
REYNOLDS, LLYWARCH OWAIN (1843 - 1916), ysgolhaig Celtaidd - see REYNOLDS, JONATHAN OWAIN
RHYS GRYG (d. 1234) - gweler y ddau enw arno ym molawd 'Prydydd y Moch' (Llywarch ap Llywelyn) iddo, The Myvyrian Archaiology of Wales, i, 292-4; pedwerydd mab yr Arglwydd Rhys o Wenllian ferch Madog ap Maredudd o Bowys. Dyn anystywallt oedd Rhys, a wrthryfelodd yn erbyn ei dad ac a chwaraeodd y ffon ddwybig rhwng ei frodyr a rhwng Llywelyn Fawr a'r brenin John. Nid nad oedd yn rhyfelwr dewr ddigon, ond ni ellir
ROWLANDS, EURYS IONOR (1926 - 2006), ysgolhaig Cymraeg golygu argraffiad newydd o Awdlau Cadeiriol Detholedig y Ganrif Hon, 1900-25 (1959) a Llywarch Hen a'i Feibion (Aberystwyth, 1984). Yr oedd hefyd yn ieithegydd galluog ac yn gyfarwydd â damcaniaethau diweddar ym maes ieithyddiaeth fel y dengys ei erthyglau yn y maes hwn. Ychydig o farddoniaeth a gyhoeddodd, ond y mae'n ddigon i ddangos ei fod yn fardd da iawn. Priododd Nina Bevan a bu iddynt fab a
SION TUDUR (d. 1602), bardd Bu farw Siôn Tudur nos y Pasg, 3 Ebrill 1602, a chladdwyd ef yn eglwys plwyf Llanelwy y dydd Llun canlynol, 5 Ebrill. Gan y tystiai yn niwedd ei oes ei fod yr hynaf o'r beirdd, a'i fod yn cwyno wrth Rys Gruffudd o'r Penrhyn, rhywdro cyn 1580, ei fod yn heneiddio, awgrymir ei eni cyn 1530. Yn y Wigfair, Llanelwy, yr oedd ei gartref, ac yr oedd yn ŵr bonheddig tiriog, yn hanu o lin Llywarch
STEPHENS, THOMAS (Casnodyn, Gwrnerth, Caradawg; 1821 - 1875), hanesydd a diwygiwr cymdeithasol cystadleuaeth Eisteddfod Llangollen 1858 am ei fod yn gwrthbrofi chwedl darganfyddiad America gan Madoc a'i ddilynwyr. Ystyriwyd Stephens yn ferthyr i wirionedd o ganlyniad, a chynyddwyd drwg-enwogrwydd y prif feirniad a derwydd John Williams (ab Ithel). Cyhoeddwyd y traethawd olaf hwn ym 1893, wedi ei olygu gan gymydog a disgybl Stephens, Llywarch Reynolds. Trodd Stephens at y wasg gylchgronol fel cyfrwng i
STEPHENS, THOMAS (1821 - 1875) feirniadol gyntaf ar y cyfnod yma a ddaeth yn adnabyddus i lenorion Ewrop. Eraill o'i gyfansoddiadau yw ' The history of the Trial by Jury in Wales ' (N.L.W.); Madoc: an essay on the Discovery of America by Madoc ap Owen Gwynedd in the Twelfth Century (trwy ystryw ar ran pwyllgor yr eisteddfod collodd y wobr am y traethawd yma yn Llangollen 1858, ond fe'i cyhoeddwyd dan olygyddiaeth Llywarch Reynolds yn
TRAHAEARN ap CARADOG (d. 1081), brenin Gwynedd - Meurig, Griffri, Llywarch, ac Owain. Parhaodd ei ddisgynyddion i lywodraethu Arwystli hyd nes y gwnaeth Gwenwynwyn hi yn rhan o Bowys. Priododd ei ŵyres, Gwladus, ag Owain Gwynedd; mab iddi hi oedd Iorwerth Drwyndwn, tad Llywelyn Fawr.

Search results

25 - 36 of 40 for "Llywarch"