Dictionary of Welsh Biography

JONES, JOHN (1777 - 1842) Ystrad, gwleidydd Ganwyd yn 38 Stryd y Brenin, Caerfyrddin, 15 Medi 1777, mab Thomas Jones, cyfreithiwr, o Ffynnon Job a Chapel Dewi, ac ŵyr Thomas Jones, R.N. Addysgwyd ef yn Eton a choleg Eglwys Crist, Rhydychen, a gwnaed ef yn fargyfreithiwr o Lincoln's Inn yn 1803. Daeth yn brif gyfreithiwr cylchdaith de Cymru ac yn gofiadur Cydweli. Bu'n ymgeisydd aflwyddiannus am sedd bwrdeistref Caerfyrddin yn erbyn
JONES, JOHN (1820 - 1907), gweinidog (B) a hanesydd yn 1876. Yno yn 1890 y bu farw ei ail wraig yn y tŷ y symudasent iddo o'r Rock ddwy flynedd cyn hynny. Yn 1891 rhoes y Rock i fyny, a chanolbwyntio ar Landrindod dros weddill ei yrfa fugeiliol hyd oni orfodwyd ef gan henaint i fyw'n fwy hamddenol yn 1897. Eto, cynhaliodd wasanaeth yn Nhŷ Cwrdd y Crynwyr yn Llandrindod o fewn 5 wythnos i'w farwolaeth ar Ddygwyl Dewi, 1907. Gadawodd ferch a mab
JONES, JOHN BOWEN (1829 - 1905), gweinidog Annibynnol Ganwyd 10 Chwefror 1829 yn Blaenborthyn, Llanwenog, Sir Aberteifi. Addysgwyd ef yn ysgolion lleol Capel Dewi a Waunifor ac yn ysgol ramadeg Llandysul. Cafodd gwrs disglair yng Ngholeg Presbyteraidd Caerfyrddin, 1846-51; yr oedd yn un o'r rhai cyntaf yng Nghymru i raddio yn B.A., Llundain (1850). Bu am flwyddyn ychwanegol yn y coleg yn astudio diwinyddiaeth. Dechreuodd bregethu yn 1847 yn Brynteg
JONES, JOHN ISLAN (1874 - 1968), gweinidog (U), awdur Ganwyd 17 Chwefror 1874 yn fab Evan a Mary Jones, Tynewydd (Cornant a Melin Llysfaen wedi hynny), Cribyn, Ceredigion. Aeth i ysgolion Cribyn a Llanwnnen (o dan David Thomas, ' Dewi Hefin') nes yr oedd tua deg oed. Ar ôl bod yn was fferm ac yn saer maen gyda'i dad mynychodd ysgol David Evans, gweinidog (U), Cribyn (1896-98). Enillodd ysgoloriaeth, ac aeth i Goleg Iesu, Rhydychen lle y graddiodd yn
JONES, JOHN RICHARD (1765 - 1822), gweinidog gyda'r Bedyddwyr ' Dewi Wyn.' Argyhoeddi, ymresymu, dehongli'r Ysgrythurau, plygu'r ewyllys - dyna'i nodweddion arbennig yn ei ddysg a'i bregethu. Peth naturiol iddo ef oedd bod yn bendant, yn ddogmatig, yn sicr o'i feddwl ei hun, ond yr oedd ynddo gadernid argyhoeddiad, hunanaberth yn ei wasanaeth i'w bobl, crefyddolder ysbryd. Ebe ' Ap Fychan ' amdano: ' Efe oedd y dyn mwyaf a fagodd Sir Feirionnydd erioed.' Bu farw
JONES, JOSIAH THOMAS (1799 - 1873), cyhoeddwr, a gweinidog Annibynnol werthfawr dros ben, am y ceir ynddo ysgrifau (lawer ohonynt gan y golygydd) ar wŷr na chawsant gofiannau ond sydd eto'n ddiddorol i'r chwilotwr. Bu amryw lenorion pur nodedig, megis 'Cawrdaf' (William Ellis Jones) ac 'Iago ap Dewi' (James Davies, 1800- 1869), yn gweithio yn swyddfeydd Josiah Jones.
JONES, MAURICE (1863 - 1957), offeiriad a phrifathro coleg Rotherfield Peppard gan Goleg Iesu a bu yno tan 1923, pryd y penodwyd ef yn brifathro Coleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan. 70 o fyfyrwyr oedd yno pan gyrhaeddodd ond ymegnïodd i godi'r nifer yn gyson nes cyrraedd dros 200 pan ymddeolodd yn 1938. Ymgeiswyr am urddau oedd mwyafrif y myfyrwyr, a gweithiodd y rhan fwyaf ohonynt yng Nghymru. Fe'i penodwyd yn ganon Tyddewi yn 1923. Bu'n arholydd cyhoeddus yn
JONES, MORGAN GLYNDWR (1905 - 1995), bardd a llenor dadrithiol yn y dosbarth yn ei 'radio ode', The Dream of Jake Hopkins, a ddarlledwyd yn 1953, a'r gerdd honno a roddodd deitl i'w ail gasgliad o farddoniaeth (1954). Ei nofel orau, a ddaeth yn un o glasuron llên Saesneg Cymru, yw The Island of Apples (1965). Defnyddir safbwynt diniwed y plentyn, Dewi Davies, sy'n tyfu i fyny mewn tref ddi-raen yn ne Cymru debyg i Ferthyr, i adrodd am atyniad Dewi at y
JONES, OWEN VAUGHAN (1907 - 1986), obstetregydd a gynaecolegydd mewn obstetreg a gynaecoleg, gan ennill MD yn Lerpwl yn 1936 am draethawd ar sylweddau estrogenig. Fe'i penodwyd yn Gynaecolegydd Mygedol yn Ysbyty Sir Gaernarfon a Môn ym Mangor yn 1937, a'r flwyddyn ganlynol ef oedd yr obstetregydd ymgynghorol cyntaf i'w benodi gan Gyngor Sir Caernarfon, wedi ei leoli yn Ysbyty Dewi Sant ym Mangor. Yn ddyn hawddgar a adwaenid gan bawb fel 'O.V.', aeth ati i
JONES, PETER (Pedr Fardd; 1775 - 1845), bardd ac emynydd Cymdeithasfa'r Bala yn 1820; cyfieithiad, Manteision ac Anfanteision Ystad Priodas. Cyfrannodd lawer i gylchgronau fel Seren Gomer a Goleuad Gwynedd. Bu farw yn Lerpwl, 26 Ionawr 1845, a chladdwyd ef ym mynwent S. Paul; David James ('Dewi o Ddyfed') a weinyddodd yn yr angladd. Ceir manylion llawnach o yrfa helbulus Pedr Fardd yn Lerpwl yn Hanes Methodistiaeth Liverpool (J. H. Morris) 119-24.
JONES, REES CRIBIN (1841 - 1927), gweinidog (U) ac athro Ganwyd ym Melin Talgarreg, Ceredigion, 9 Medi 1841, yn un o bedwar o blant; mab y Rhandir, Talgarreg, oedd David Jones, ei dad, a merch Caer foel, Ystrad, oedd ei fam. Bu'n fugail a chafodd ei addysg yn ysgol Dewi Hefin, Cribyn, ysgol John Davies, Three Horse Shoes, Cribyn, ysgol Pont-siân (1860-63), a'r Coleg Presbyteraidd, Caerfyrddin (1863-67). Gwasanaethodd yn achlysurol yn eglwys Undodaidd
JONES, RICHARD IDWAL MERVYN (1895 - 1937), athro ysgol, bardd, a dramaydd Ganwyd 8 Mehefin 1895, yn Rhoslwyn, Llanbedr-Pont-Steffan, Sir Aberteifi, mab D. Teifi Jones, brodor o Gwmystwyth, Rhyddfrydwr adnabyddus ac arweinydd eisteddfodau, a'i wraig Mary, a oedd yn disgyn o T. Phillips, Neuaddlwyd. Ei thad hi oedd y Parch. Thomas Jones, Tynygwndwn a Bethel Parc-y-rhos. Cafodd Idwal Jones ei addysg yn ysgol elfennol Llanbedr-pont-Steffan, 1900-8, ac yn Ysgol Coleg Dewi

Search results

181 - 192 of 310 for "Dewi"