Dictionary of Welsh Biography

ASHLEY, LAURA (1925 - 1985), dylunydd a gwraig busnes diffyg ymrwymiad wrth reolaeth y bwrdd, yn 1980, cyfnewidiwyd swyddogaeth Laura fel dirprwy ar Grŵp Laura Ashley am safle Cyfarwyddwr Dylunio, rôl a roddai iddi gyfrifoleb dros athroniaeth artistig y busnes. Wrth i weithgaredd y cwmni droi fwyfwy i gyfeiriad dylunio mewnol, dirprwywyd y cyfrifoldeb dros ddillad i aelod arall o'r staff, gan adael Laura'n rhydd i ddatblygu defnyddiau ac ategolion ar
BATTRICK, GERALD (1947 - 1998), chwaraewr tenis Ramadeg Pen-y-bont lle dangosodd gryn addewid fel chwaraewr tenis ifanc, ac yn 1962, yn 15 oed, dyfarnwyd iddo ysgoloriaeth i fynychu Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf. Ymysg ei gyd-ddisgyblion roedd J. P. R. Williams (ganwyd 1949), hefyd yn fachgen o Ben-y-bont ac yn bencampwr tenis bechgyn, a ystyrai Battrick fel model rôl. Ym 1965 cafodd Battrick lwyddiannau cynnar gan ennill Junior Wimbledon, yn
BURTON, RICHARD (1925 - 1984), actor ffilm a llwyfan mis ym 1944 cyn dechrau ar ei wasanaeth milwrol gorfodol. Fodd bynnag, erbyn hyn roedd Richard eisoes wedi mwynhau cyfnod ar y llwyfan proffesiynol, wedi i Emlyn Williams ei ganfod a'i ddewis ar gyfer rôl yn ei ddrama The Druid's Rest. Ar ôl cyfnod o dros ddwy flynedd yn yr RAF fe drodd Richard yn actor proffesiynol. Derbyniodd rannau mewn dramâu yn Llundain ac i'r BBC, ac yna fe gafodd ei gyfle
CARTER-JONES, LEWIS (1920 - 2004), gwleidydd Llafur Joan Lestor. Mabwysiadodd y cyfenw Carter-Jones yn lle Jones. Ei brif ddiddordeb oedd yr anabl, yn enwedig y rhai a anafwyd mewn rhyfel. Ei uchelgais mewn bywyd oedd annog defnydd o dechnoleg fodern i gynorthwyo'r anabl. Datblygodd ddiddordeb arbennig mewn defnyddio technoleg i gynorthwyo'r mwyaf anabl a phobl hen iawn, hyfforddiant diwydiannol a diogelwch diwydiannol. Chwaraeodd rôl ganolog yn
DAFYDD AP GWILYM (c. 1315 - c. 1350), bardd person cyntaf ac mewn dulliau dramatig, a cheir argraff gref o bersonoliaeth y bardd, ond camgymeriad fyddai tybio bod y cwbl yn ffrwyth profiad personol. Gellir adnabod sawl persona yn ei waith a'i weld yn chwarae rôl i ddifyrru ei gynulleidfa, megis y merchetwr cyfrwys sy'n llwyddo i ddwyn gwraig ifanc y Gŵr Eiddig, ac ar y llaw arall y carwr selog ond trwsgl sy'n methu'n druenus. Un o brif
EDWARDS, Syr JOHN GORONWY (1891 - 1976), hanesydd 1949 a bu'n gadeirydd arno o 1955 i 1967. Bu hefyd yn aelod o'r Bwrdd Henebion dros Gymru a gynghorodd yr Ysgrifennydd Gwladol ar yr amgylchedd hanesyddol. Yn 1965-74 ef oedd cadeirydd Ymddiriedolaeth Hanes y Senedd. Parhaodd i gyhoeddi ei ymchwil yn doreithiog wedi ei ymddeoliad, yn fwyaf nodedig mewn astudiaethau pointilliste pellach ar swyddogaeth seneddau cynnar, rôl bwysig Tŷ'r Cyffredin ynddynt
ELEANOR DE MONTFORT (c. 1258 - 1282), tywysoges a diplomydd o'r trysorlys brenhinol. Mae tystiolaeth eglur o rôl gynyddol Eleanor fel diplomydd a chennad yn y gwrthdaro rhwng Lloegr a Chymru. Mewn llythyr dyddiedig rhwng 1279 a 1281, ymbiliodd tywysoges Cymru ar y brenin i anwybyddu adroddiadau anffafriol a ddeuai iddo am deyrngarwch Llywelyn a hithau. Gwahoddodd ef i drafod y mater yn uniongyrchol â hwy fel y gallent brofi eu parch ato. Fel tystiolaeth o'u
EVANS, ALCWYN CARYNI (1828 - 1902), hynafiaethydd i hynafiaethau tref a sir Gaerfyrddin yn ail hanner y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Yn ei ugeiniau gwnaeth adysgrifiad o gofnodion yn ymestyn o 1590-1756 o Lyfr Ordinhadau bwrdeistref Caerfyrddin, ac yn 1878 golygodd Royal Charters … of the Town and County of Carmarthen, gan J. R. Daniel-Tyssen. Golygodd a gwnaeth nodiadau hefyd o Rôl Siarter Caerfyrddin, gan ychwanegu data cyfoes, ynghyd a chasglu
EVANS, MEREDYDD (1919 - 2015), ymgyrchydd, cerddor, athronydd a chynhyrchydd teledu fel y BBC. Dychwelodd i'r byd academaidd ac ymunodd ag Adran Efrydiau Allanol, Caerdydd, lle byddai'n gyfrifol am y ddarpariaeth Gymraeg hyd ei ymddeoliad yn 1985. Bu'n gyfrifol am gynnal a threfnu llu o ddosbarthiadau ar lenyddiaeth, cerddoriaeth werin, athroniaeth ac yn dysgu Cymraeg i oedolion. Yn dilyn marwolaeth yr athronydd J. R. Jones yn 1970, etifeddodd y rôl o fod yn lladmerydd moesol y
FFRANGCON-DAVIES, GWEN LUCY (1891 - 1992), actores weithio yn Swyddfa'r Sensor yn golygu llythyrau oddi wrth garcharorion rhyfel Almaenig. Daeth ei chyfle mawr yn 1914 pan gomisiynwyd hi gan Rutland Boughton (a fuasai gynt yn gyfeilydd i'w thad) i chwarae Etain yn ei opera, The Immortal Hour, yng Ngŵyl Glastonbury. Roedd Gwen yn llwyddiant ysgubol. Priodolodd ei llwyddiant yn rôl y dylwythen deg i'w gwaed Cymreig ac atgofion o lynnoedd niwlog Cymru
FLYNN, PATRICIA MAUD (Patti) (1937 - 2020), cerddor, awdur, ymgyrchydd . Yn ystod y chwedegau a'r saithdegau teithiodd Patti Flynn yn helaeth o gwmpas clybiau, dawnsfeydd a theatrau y DU a daeth yn artist cabaret rhyngwladol. Yn 1977 ymddangosodd am y tro cyntaf yn y West End fel dirprwy i'r gantores Elaine Delmar yn ei rôl blaenllaw yn chwarae rhan Irene yn y sioe gerdd hynod lwyddiannus o Broadway Bubbling Brown Sugar, a gyflwynwyd yn theatr y Royalty yn Llundain
GAMAGE family Coety, Gamage y mae ei enw ar rôl pardwn y Frenhines Elizabeth yn 1559, ac a gafodd bardwn eilwaith yn 1562. Y mae Rhys Lewis, yn ei Breviat of Glamorgan yn cyfeirio at Gastell Newydd (Pen y Bont) fel 'a pretie pile newly begun to be re-edified by John Gamadge, esq., that last was'. Bu farw yn 1584 a dilynwyd ef gan ei ferch BARBARA, aeres y bu cryn ymgiprys am ei llaw. Cythruddwyd yr Arglwydd Burghley am i

Search results

1 - 12 of 35 for "Rol"