Dictionary of Welsh Biography

RODERICK, JOHN (1673 - 1735), almanaciwr, gramadegwr, bardd, ac eisteddfodwr , almanaciwr arall, wedi cyhoeddi, yn ei Carolau a Dyriau Duwiol, 1696, dair carol gan Siôn Rhydderch; ceir enghreifftiau eraill o'i waith yn yr almanaciau a baratodd ac a gyhoeddodd yntau. Bu iddo gysylltiad agos â mân eisteddfodau ei gyfnod, o un Machynlleth (1701) ymlaen - câi yn ei almanaciau gyfle i alw sylw atynt. Ceir ' Englynion o Fawl i'r Celfyddydgar Gadairfardd John Rhydderch ' yn ei almanac am
ROWLAND(S), WILLIAM (1887 - 1979), ysgolfeistr ac awdur gaset ac wedyn ar gryno-ddisg, rai o'r caneuon (nifer ohonynt yn ganeuon llofft stabal) a ganwyd ganddo. Fel brodor o Ben Llŷn ymfalchïai William Rowland yn niwylliant a threftadaeth wledig a morwrol yr ardal honno. Bu ei ddarllediadau ar chwedlau gwerin Cymru yn ystod y 1930au yn gymeradwy iawn, ac yn ddiweddarach, yn ystod ei ymddeoliad hir, câi bleser arbennig o rannu ei atgofion am Lyn a'i
ROWLANDS, WILLIAM (Gwilym Lleyn; 1802 - 1865), gweinidog Wesleaidd a llyfryddwr gobaith o gael gorffen a chyhoeddi ei waith mawr y cyfeirir ato isod, eithr bu farw ar 21 Mawrth 1865. Claddwyd ef yn Caerau, gerllaw Llanidloes. Dechreuodd ' Gwilym Lleyn ' ymddiddori mewn casglu a rhestru llyfrau Cymraeg pan oedd yn ddyn ieuanc. Gan ei fod yn weinidog teithiol câi gyfle eithriadol i chwilio am lyfrau Cymraeg a Chymreig. Cyhoeddodd yn Y Traethodydd, 1852-3, flaenffrwyth ei ymchwil o
SHADRACH, AZARIAH (1774 - 1844), ysgolfeistr, gweinidog gyda'r Annibynwyr, awdur hun a wnaeth yn bennaf. Ymrwymodd yn was fferm i'r Parch. John Richards, gweinidog Trefgarn, Rhodiad, a Rhosycaerau, ar yr amod y câi ddarllen llyfrau'r gweinidog yn ei oriau hamdden. Yn Rhosycaerau y dechreuodd bregethu. Aeth ar daith bregethu drwy siroedd y De yn 1797, a thrwy'r Gogledd yn 1798. Perswadiodd Dr. George Lewis, Llanuwchllyn, ef i ymsefydlu yn y Gogledd. Bu'n cadw ysgol yn Hirnant
SHAND, FRANCES BATTY (c.1815 - 1885), gweithiwr elusennol gweithdy bychan yn ardal Treganna; yn Heol Byron, y Rhath; ac, yn 1868, yn Heol Longcross, cilffordd i Heol Casnewydd. Arhosodd yn Heol Longcross nes i'r stryd gael ei dinistrio mewn cyrch awyr yn 1941. Câi mynychwyr y sefydliad eu dysgu i ddarllen ac ysgrifennu ond yr angen mwyaf oedd sicrhau y gallent wneud bywoliaeth drostynt eu hunain, fel na fyddai'n rhaid iddynt fyw ar elusen a chymorth Deddf y
SOMERSET family Raglan, Troy, Cerrig-hywel, Badminton, Casgwent Llywodraethau Catholig, i lanio yn King's Lynn. I'r diben hwn, rhoddwyd iddo alluoedd a oedd bron yn frenhinol (e.e. creu barwniaid), y teitl o iarll Glamorgan (ond ni chadarnhawyd hwn), a'r addewid y câi ddugiaeth Somerset. Ond nid yw haneswyr yn unfarn ar ddilysrwydd y ddogfen hon (gweler Gardiner yn E.H.R., ii, 687-704 ac yn Civil War, ii, 166 et seq., a Round yn Studies in Peerage, 367-434), nac ychwaith
THODAY, MARY GLADYS (1884 - 1943), gwyddonydd, etholfreintwraig, ymgyrchydd heddwch , Caergrawnt, lle llwyddodd gyda dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Gwyddoniaeth Naturiol, gan fynd ymlaen i wneud ymchwil mewn botaneg fel myfyrwraig Bathurst a chymrawd ymchwil yng Ngholeg Newnham, Caergrawnt. Bu'n aelod o Gymdeithas Marshall Ward, cymdeithas fawr ei bri yn y brifysgol lle câi merched gyfle i gyflwyno papurau a chymryd rhan mewn trafodaeth rydd. Cyd-aelod o'r Gymdeithas oedd David Thoday
THOMAS, DAVID (Dafydd Ddu Eryri; 1759 - 1822), llenor a bardd March, a daeth 'Hywel Eryri,' William Bifan, 'Sion Caeronwy,' Siân Parri, ac eraill yno, a dyna gychwyn cyfarfodydd y beirdd yn Arfon lle câi 'Dafydd' gyfle i ddysgu rheolau barddoniaeth i'w 'gywion,' fel y gelwir hwynt. Ar 14 Gorffennaf 1787 rhoes heibio waith gwehydd a dechrau cadw ysgol yn Llanddeiniolen. Aethai yno i ddechrau i weled 'Twm o'r Nant' a'i gyfeillion yn chwarae anterliwd, ac anogwyd
THOMAS, EDWARD (Cochfarf; 1853 - 1912) a oedd yn trefnu i John Hobson Mathews weithio ar ddogfennau swyddogol Caerdydd. Câi materion ynglŷn â Llyfrgell Rydd Caerdydd lawer o'i sylw hefyd; ysgrifennai yn aml i'r Wasg leol ac i gyfnodolion. Yr oedd yn Fedyddiwr ac yn Rhyddfrydwr, a bu'n ymladd yn gryf o blaid datgysylltu a dadwaddoli'r Eglwys Sefydledig. Mewn cyfarfod a gynhaliwyd yn y Custom House Street Coffee Tavern y ffurfiwyd
TREVOR family Trefalun, Plas Teg, Ddinbych ac a anfonid yno o dro i dro. Fel ei dri brawd (isod), câi yn awr nawdd Howard o Effingham, yr arglwydd-lyngesydd, a'i gwnaeth yn is-lyngesydd yng Ngogledd Cymru (c. 1596) a'i gyflwyno i'r Senedd dros un o'i fwrdeisdrefi poced ef (1597) yn dâl am wasanaeth a roes Trevor fel dirprwy-raglaw yn sir Ddinbych (1596) pan oeddid yn codi milwyr ar gyfer ymgyrch Howard ac Essex ar Cadiz gyda chymorth
VAUGHAN, HENRY (1621 - 1695), bardd Vaughan ei hunan yr argraff. Fel Brenhinwr pybyr gofidiai'n fawr oblegid digwyddiadau gwleidyddol ei gyfnod, eithr câi beth diddanwch yng ngolygfeydd Dyffryn Wysg. Troes i ddarllen llyfrau defosiynol a gweithiau ar athroniaeth gudd a chyfrin, a dechreuodd hefyd ymarfer fel meddyg. Priododd ddwywaith - (1) Catherine Wise, a (2) Elizabeth, chwaer y wraig gyntaf. Bu farw 23 Ebrill 1695 a chladdwyd ef yn
WILLIAMS, Syr GLANMOR (1920 - 2005), hanesydd anymfflamychol, a gofalus a chytbwys ei farn, bob amser yn amcanu at fod yn ddymunol o ddarllenadwy, a bwriad ei gasgliadau niferus o ysgrifau oedd cyflwyno gwaith o gylchgronau academaidd neu hanes lleol i'r darllenydd cyffredinol, hynny yw, y math o bobl y byddai yntau'n hoffi darlithio iddynt ar hyd ei oes mewn cymdeithasau neu ddosbarthiadau allanol. Cwynai ambell waith y câi drafferth i ysgrifennu yn

Search results

61 - 72 of 75 for "Cai"