Dictionary of Welsh Biography

POWEL, DAVID (c.1540 - 1598), clerigwr a hanesydd Dywed Yr Athro Melville Richards, ar sail gweithred trosglwyddo tir dyddiedig 26 Hydref 1558 yn Ll.G.C. (Eriviat Estate Records, File 35), y dylid rhoi blwyddyn geni Dr. Powel yn ôl o leiaf i 1540. Yr oedd yn fab i Hywel ap Dafydd ap Gruffudd o Lantysilio a BBryneglwys yn Iâl - gweler yr ach, sy'n ymestyn yn ôl i Edwin ap Gronw o Degeingl, yn Powys Fadog, ii, 340. 'Yn 16 oed,' aeth i goleg
PRICE family Rhiwlas, a berthynai ychydig cyn hynny i abaty Ystrad Marchell, gerllaw y Trallwng; fe'i disgrifir ef yn dal tiroedd yng nghwmwd Penllyn yn nheyrnasiad Philip a Mari. Anfonodd Gruffudd Hiraethog gywydd ato (c. 1530) i ofyn am fyharen dros Meistres Mostyn. Bu farw Cadwaladr ap Robert yn 1554 - mydryddir y flwyddyn mewn cywydd marwnad yn NLW MS 436B, t. 39. JOHN WYNN AP CADWALADR AP ROBERT AP RHYS, Aelod
PRICE, Syr JOHN (1502? - 1555), notari, prif gofrestrydd y brenin mewn achosion eglwysig, ac ysgrifennydd cyngor Cymru a'r gororau Fychan, a Gruffudd Hiraethog. Yn ôl yr esgob Richard Davies, ef a osododd y Pader a'r Credo a'r Deg Gorchymyn mewn print, h.y. ef oedd yn gyfrifol am gyhoeddi Yn y Lhyvyr hwnn, 1546/7. Cymerodd ran yn y ddadl a gododd oddi ar ymosodiad Polydore Vergil yn ei Anglica Historia, 1534, ar draddodiad Sieffre o Fynwy. Safai ef yn gadarn dros gywirdeb yr hanes am Frutus a tharddiad y Brythoniaid o Droea, ac am
PRYDYDD BYCHAN, Y (fl. 1220-70) Ddeheubarth, bardd Rys Ieuanc (bu farw 1222), i Rys Gryg (bu farw 1234), i Owain fab Gruffudd ap Rys (bu farw 1236), ac englynion moliant a marwnadol i Faredudd fab Owain (bu farw 1265). Gan fod gwaith y Prydydd Bychan yn dilyn gwaith ei gyfoeswr, Phylip Brydydd, yn y llawysgrifau, a'r ddau yn canu i'r un tywysogion, hawdd yw eu cyplysu, ac y mae'n dra thebyg mai'r Prydydd Bychan yw'r ' Gwilym ' y sonia Gwilym Ddu o
PULESTON family Emral, Plas-ym-Mers, Hafod-y-wern, Llwynycnotiau, , Meirionnydd. (2) Cyn canol y 15fed ganrif yr oedd cangen o'r teulu wedi ymsefydlu ym Mers ger Wrecsam, ac erbyn diwedd y ganrif daethai Hafod-y-wern yn yr un ardal i feddiant y Pulestoniaid trwy briodas JOHN PULESTON, Plas-ym-Mers, wyr y Robert a Lowri a enwyd eisoes, ag Alswn, merch ac aeres Hywel ab Ieuan ap Gruffudd o Hafod-y-wern. Ymladdodd JOHN PULESTON (' HEN ') o Hafod-y-wern, mab hynaf y John
RHISIART GRUFFUDD ap HUW - see GRUFFUDD, RHISIART
RHYDDERCH AB IEUAN LLWYD (c. 1325 - cyn 1399?), cyfreithiwr a noddwr llenyddol Roedd Rhydderch yn fab i Ieuan Llwyd ab Ieuan ap Gruffudd Foel o Lyn Aeron ger Llangeitho ac Angharad Hael merch Rhisiart ab Einion o Fuellt, ac yn ddisgynnydd o linach frenhinol Ceredigion a thrwy ei fam-gu a'i orhenfam o Rys ap Gruffydd (bu farw 1197), Arglwydd Deheubarth a phen-noddwr Abaty Ystrad Fflur. Roedd y teulu yn noddwyr blaenllaw i'r beirdd, ac fe gomisiynodd Gruffudd ac Efa, plant
RHYS AP TEWDWR (d. 1093), brenin Deheubarth (1078-1093) Roedd Rhys yn fab i Dewdwr ap Cadell ac felly'n ddisgynnydd i'r tywysog mawr o'r ddegfed ganrif Hywel Dda, ond nid oedd neb o'i linach wryw uniongyrchol wedi dal y frenhiniaeth ers y ddegfed ganrif. Wrth ddod i rym elwodd Rhys o'r arafu a fu ar oresgyniad y Normaniaid yn ne Cymru wedi 1075 yn ogystal ag o ymdrechion ei gefnder pell Caradog ap Gruffudd (arglwydd Gwent Uch Coed ac Iscoed) i ddileu
RHYS ap THOMAS Syr (1449 - 1525), prif gynorthwywr Cymreig y brenin Harri VII trydydd mab Thomas ap Gruffydd ap Nicholas. Cymerasai ei daid, Gruffudd ap Nicholas, brydles yn 1440 ar arglwyddiaeth Dinefwr a thrwy hynny gosododd sylfaen ffortiwn y teulu. Yr oedd ei dad, Thomas ap Gruffydd, wedi cryfhau safle'r teulu trwy briodi Elizabeth merch ac aeres Syr John Gruffydd, Abermarlais, a allai hawlio ei fod yn ddisgynnydd y tywysogion Cymreig. Yn fachgen ieuanc treuliasai Rhys
RHYS CAIN (d. 1614), arwyddfardd ar farwolaeth Gruffudd Hiraethog, ei athro yntau. Dywedir ei fod yn beintiwr ac iddo beintio darlun o'r Dioddefaint gan gythruddo rhai o'i gyfoeswyr. Fel arwyddfardd, a wnâi gartau achau i'w gwsmeriaid, yr oedd ganddo grap ar beintio, er mai digon cwrs oedd ei waith. Collwyd ei lyfr clera mawr, yn yr hwn y cadwai gopïau o'i gywyddau achyddol, yn nhân Wynnstay, 1859, ond erys corff sylweddol o'i
RHYS DEGANWY (fl. c. 1480), bardd a gymerodd ei enw, y mae'n amlwg, o ardal Creuddyn yn Sir Gaernarfon. Ni wyddys unrhyw fanylion amdano, ond cadwyd ychydig o'i gerddi mewn llawysgrifau, yn eu plith un i Ddafydd Gethin ap Gruffudd Goch o Lanwnog ac un i Wiliam Herbert o Raglan.
RHYS GOCH ERYRI (fl. dechrau'r 15fed ganrif), bardd O Feddgelert. Efallai mai ef oedd 'un o'r rhai gorau ieuainc' a enwir yng nghywydd y cwest (gan Gruffudd Llwyd, 1385?). Nid yw'r testun yn hollol sicr, ond gellir pwyso ar farwnad Rhys ei hun i Ruffudd, lle geilw ef 'f'athro,' a dweud ei fod agos yn ogyfoed iddo. Tybiodd Llywelyn ap Moel y Pantri fod sen i Bowys yn y farwnad honno, ac ymosododd yn huawdl ar Rys. Etyb yntau 'Rhy hen wyf, a rhy fab

Search results

145 - 156 of 182 for "Gruffudd"