Dictionary of Welsh Biography

RHYS NANMOR (fl. 1480-1513), cywyddwr bennaf, a chanai iddo rhwng 1485 a 1513. Ni ellir amseru dim o'i ganu ar ôl 1513. Canodd farwnad i'r tywysog Arthur, mab hynaf Harri VII, yn 1502, a'r Awdl Fraith i groesawu Harri VIII i'r orsedd yn 1509. Canwyd marwnad iddo gan Lewys Môn, a fu farw yn 1527. Dywedir ynddi mai yn Maenor Fynyw, sef Tŷ Ddewi, y trigai Nanmor. Nid oes gofnod iddo fyw yn y gogledd.
RHYS, EDWARD PROSSER (1901 - 1945), newyddiadurwr, llenor, a chyhoeddwr Cerddi Prosser Rhys gan Wasg Gee. Er ei fod yn fardd da, efallai mai fel golygydd a chyhoeddwr y bydd ei enw byw. Yr oedd yn aelod o Blaid Genedlaethol Cymru o'r cychwyn, a buan y dangosodd ei ysbryd cenedlaethol ar dudalennau'r Faner. Ond ni chafodd fod yn rhydd a dilyfethair yn ei ysgrifau hyd oni symudwyd Y Faner yn ôl i'w hen gartref yn Ninbych yn Ionawr 1939. Yn ei golofn wythnosol, 'Led-led Cymru
RHŶS, ELIZABETH (1841 - 1911), athrawes, gwesteiwraig ac ymgyrchydd dros hawliau merched Ganwyd Elspeth Hughes-Davies ar 26 Mai 1841 yn ffermdy Tyn yr Aelgerth ger Llanberis, sir Gaernarfon, yn ferch i John Davies (Sion Dafydd yr Ali, c.1813-1881); nid yw enw ei mam yn hysbys. Ystyrid bod ei thad yn 'meddu grasp meddwl anghyffredin', er mai '[d]yn syml, heb ddim manteision ysgolion ydoedd'. Wedi gweithio fel disgybl-athrawes yng ngogledd Cymru, aeth Elspeth ymlaen i Goleg Hyfforddi
RHYS, ERNEST (PERCIVAL) (1859 - 1946), bardd, awdur, a golygydd i Ysgol Ramadeg Bishop's Stortford, yn sir enedigol ei fam; bu wedyn mewn ysgol ddyddiol yn Newcastle-on-Tyne. Arfaethai'r tad iddo fynd i Brifysgol eithr dewisodd yn hytrach fyned i ymgymhwyso fel peiriannydd mewn mwnau glo. Treuliodd rai blynyddoedd yn y gwaith hwnnw yn Langley a phasio arholiad peiriannydd. Eithr gan mai mewn llenydda yr oedd ei brif ddiddordeb penderfynodd fyned i Lundain ac
RHYS, HYWEL (1715? - 1799), bardd o blwy'r Faenor Wen, sir Frycheiniog. Hwyrach mai ef yw'r Howell fab Howell Rees a fedyddiwyd yn Vaynor 10 Medi 1715. Bu am ysbaid yn ffermio tyddyn Blaen y Glais ym mhlwy'r Faenor, ond dywedir iddo golli'r fferm trwy ddichell, ac iddo fynd i gadw tafarn a elwid Pantydŵr, ger Garn Pontsticyll, sir Frycheiniog. Enw ei wraig oedd Catherine, a hwyrach mai eu priodas hwy yw'r briodas rhwng Howell
RHYS, Syr JOHN (1840 - 1915), ysgolhaig Celtig ym Mangor, ac ar derfyn ei gwrs, fe'i penodwyd yn athro ysgol Frutanaidd Rhos-y-bol, Môn. Ymddiddorai mewn ieitheg a hynafiaethau, a daeth i sylw'r canghellor James Williams, Llanfairynghornwy, a Morris Williams ('Nicander'), Amlwch. Dywedir mai un o'r rhain a'i cyflwynodd i Charles Williams, pennaeth Coleg Iesu, Rhydychen, a ffrwyth hynny oedd cael ysgoloriaeth yn y coleg hwnnw, ac ymaelodi yno yn
RHYS-ROBERTS, THOMAS ESMOR RHYS (1910 - 1975), milwr a bargyfreithiwr llysoedd. Bu ei daldra (ym mhell dros chwe throedfedd) a'i ddawn gyda geiriau, yn ei alluogi i hoelio sylw rheithgor ar ei ddadleuon yn effeithiol. Roedd ganddo duedd, fodd bynnag, ar lwyfan gwleidyddol yn ogystal ag mewn llys barn, i adael i'w huodledd fynd yn rhy bell a datgelu rhai agweddau rhagfarnllyd. Wrth ymgyrchu dros y Ceidwadwyr yn etholaeth Pontypridd, esboniodd mai swyddogaeth llywodraeth
RHYS-WILLIAMS, BRANDON MEREDITH (1927 - 1988), gwleidydd Ceidwadol ganddo lawer o ddiddordebau yn ne Cymru, gan gynnwys llywyddiaeth Cymdeithas y Gwarchodlu Cymreig yn Nwyrain Morgannwg. Priododd ym 1961 Caroline Susan, merch hynaf L. A. Foster, Greatham Manor, Pulborough, swydd Sussex, a bu iddynt un mab a dwy ferch. Eu cartrefi oedd 32 Rawlings Street, Llundain SW3, a'r Gadairwen, Groes Faen, ger Pontyclun, Sir Forgannwg. Bu farw ar 18 Mai 1988, ar ôl brwydr hir yn
RICHARDS family Coed, Caerynwch, , Rhydychen (B.A., 10 Hydref 1774; cymrawd o'r Queen's College, 20 Mehefin 1776; M.A. 15 Gorffennaf 1777). Daeth yn fargyfreithiwr (Inner Temple) ar 11 Chwefror 1780. Aeth i'r Senedd y tro cyntaf dros Helston, Cernyw. Ceir manylion ei yrfa yn y D.N.B.; dyma rai o'r ffeithiau - ei ddewis yn brif farnwr sir Gaerleon ('county palatine') ar 17 Mai 1813, rhoi y swydd honno i fyny pan ddewiswyd ef yn farwn y
RICHARDS, ALUN MORGAN (1929 - 2004), sgriptiwr ffilmiau, dramodydd ac awdur Howden (1933-2008), swyddog prawf yr adeg honno, yn Llundain ar 8 Mehefin 1957, gan ymgartrefu yng Nghaerdydd, lle bu'n dysgu Saesneg mewn ysgol uwchradd am ddeng mlynedd. Ar ddiwedd y 1960au, symudodd y teulu i Abertawe. Cafodd Alun a Helen Richards dri mab - Stephen (1958-), Michael (1960-), Daniel (1966-) - a merch, Jessica (1961-). Daeth cyfle llenyddol Alun Richards ym Mai 1956, pan ddarlledwyd ei
RICHARDS, DAVID (Dafydd Ionawr; 1751 - 1827), athro a bardd amod y câi dreulio gweddill ei oes gyda'r teulu. Bu'n athro ysgol ramadeg Dolgellau, 1800-7. Bu farw 12 Mai 1827, a chladdwyd ef yn Nolgellau. Dyma restr o'i lyfrau: Cywydd y Drindod, 1793; Hanes Bywyd Dafydd Ionawr, 'broadside' ar fesur rhydd yn disgrifio ei daith i gasglu enwau tanysgrifwyr i'w gywydd, a'i fethiant; Y Mil-Blynyddau, 1799; Gwaith Prydyddawl Dafydd Ionawr, 1803; Joseph
RICHARDS, DAVID WILLIAM (1894 - 1949), pregethwr ac athronydd Ganwyd David W. Richards yn Llanegwad, Sir Gaerfyrddin, Mai 16, 1893, yn fab i John Richards, ffermwr, a'i wraig, Mary. Addysgwyd ef ysgol Capel Isaac, yr Ysgol Sir Llandeilo, Coleg Prifysgol Cymru, Aberyswyth, lle graddiodd mewn mathemateg yn 1914, gan ennill gradd M.A. yn 1917 am draethawd ar 'The reality of extra-intellectual knowledge with special reference to Bergson and Pragmatism

Search results

1417 - 1428 of 1877 for "Mai"