Dictionary of Welsh Biography

JARMAN, ELDRA MARY (1917 - 2000), telynores ac awdur hatgofion o'i phlentyndod ei hun yn sail i'r ffilm Eldra a ddarlledwyd ar S4C yn 2001, yn fuan wedi'i marwolaeth y flwyddyn flaenorol. Ymhlith uchafbwyntiau'r ffilm yr oedd y sgôr gerddorol a luniwyd gan y telynor teires Robin Huw Bowen. Gan ei disgrifio fel 'yr olaf o delynorion Sipsi go iawn Cymru', rhyddhaodd Bowen gryno-ddisg yn 2006 sy'n adlewyrchu'r profiad a gafodd o ddysgu tonau traddodiad
JENKINS, DAVID (1912 - 2002), llyfrgellydd ac ysgolhaig . Dechreuodd ymchwilio i hanes bywyd a gwaith Huw Morys (Eos Ceiriog, 1624-1709) yn Efrydydd Ymchwil Syr John Williams (1937-39) a chyhoeddodd erthygl werthfawr yn Bwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd (cyfrol 8, 1935-37, 140-5) ar enwau personau a lleoedd yng nghywyddau Dafydd ap Gwilym. Ei athro, T. Gwynn Jones, a awgrymodd y pwnc hwn iddo, fel un a adweinai dirwedd ac enwau lleoedd y cylch, a chafwyd ganddo
JONES, EVAN DAVID (1903 - 1987), llyfrgellydd ac archifydd gyfrol yn unig, Gwaith Lewis Glyn Cothi (1953), o'r golygiad llawn a arfaethwyd. Cyfrannodd gannoedd o erthyglau i gylchgronau - yn ymestyn o olygiadau dogfennau canoloesol i hanes anghydffurfiaeth, o herodraeth i lyfryddiaeth - llawer ohonynt yn gyfraniadau sylweddol iawn i ysgolheictod. Rhestrir hwy yn llyfryddiaeth Huw Walters (1992). Ond ar farwolaeth E. D. yr oedd lle i resynu na lwyddodd i
JONES, EZZELINA GWENHWYFAR (1921 - 2012), artist a cherflunydd iddynt, Huw. Treuliodd Gwen y deuddeng mlynedd nesaf yn gofalu am ei theulu, ond rhywle ynddi trigai ysfa greadigol yn dyheu am sylw. Dechreuodd arbrofi â cherfio pren gan fynychu dosbarth nos ar y testun. Taniwyd ei dychymyg pan sylweddolodd fod ganddi'r gallu i greu rhywbeth cain o ddarn o bren. Darn haniaethol syml llawn dirgelwch a llinellau clir oedd ei gwaith cyntaf. Yn ddiweddarach ymunodd â
JONES, HUGH (Huw Myfyr; 1845 - 1891), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd a bardd
JONES, HUMPHREY ROWLAND (1832 - 1895), diwygiwr Ganwyd yn Gwarcwm Bach, Llancynfelyn, 11 Hydref 1832, mab Hugh Jones ac Elisabeth, merch Huw Rowlands, Tre'rddol. Yn 1847 aethai ei rieni i America gan adael Humphrey yng ngofal ei fodryb yn Nhre'rddol. Yn 15 oed dechreuodd bregethu gyda'r Wesleaid, ac yn 1854, wedi methu fel ymgeisydd am y weinidogaeth, aeth yntau i U.D.A. a phregethodd yno o dan nawdd y Trefnyddion Esgobol. Bu'n ddiwygiwr
JONES, HUW (1700? - 1782), bardd a chyhoeddwr, ac un o brif faledwyr y 18fed ganrif tlodi a gorthrwm. Cyfansoddodd hefyd nifer o anterliwtiau megis ' Histori'r Geiniogwerth Synnwyr,' ' Capten Factor,' ac ' Ymddiddan rhwng Protestant a Neillduwr.' Yn 1759 golygodd Dewisol Ganiadau yr oes hon, yn cynnwys gwaith William Wynn (Llangynhafal), Goronwy Owen, 'Ieuan Brydydd Hir,' ac eraill, a gwaith amryw o feirdd nas cyhoeddwyd o'r blaen, eiddo Huw Jones yn eu plith; cafwyd pum argraffiad
JONES, JOHN EVANS (1839 - 1893), newyddiadurwr y pennawd ' Huw Huws y Go' a Ninnau,' gan ddechrau yn rhifyn Chwefror 1862. Yr unig enw wrth y rhai hyn oedd ' Sir Fflint O'n Ty Ni.' Ystyrid ef yn olygydd dylanwadol, ond nid oedd yn bersonol adnabyddus ond i ychydig. Bu farw ym mis Mehefin 1893, a chladdwyd ym mynwent Llanbeblig, Caernarfon.
JONES, OWEN (Owain Myfyr; 1741 - 1814), crwynwr yn Llundain, ac un o'r ffigurau amlycaf ym mywyd llenyddol Cymru yn niwedd y 18fed ganrif a dechrau'r 19fed ap Huw.' Fe'i cawn ef a'i gyfaill, ' Robin Ddu o Fôn,' yn 1768 yn codi gwaith Dafydd ap Gwilym o lyfrau'r Morrisiaid yn ogystal â phob math o ddefnyddiau eraill a welent yn yr hen lawysgrifau. Dyma un o'i brif ddiddordebau trwy gydol ei yrfa. Ni wyddom pa bryd yr ymunodd â Chymdeithas y Cymmrodorion, ond dengys yr argraffiad o'r Gosodedigaethau a gyhoeddwyd yn 1778 mai ef oedd yr ysgrifennydd
JONES, OWEN VAUGHAN (1907 - 1986), obstetregydd a gynaecolegydd Mhrydain; trwy ei waith caled ei hun, ei ddawn fel trefnydd a'i arweinyddiaeth ysbrydoledig llwyddodd i ddod â nifer y marwolaethau i lawr yn unol â'r cyfartaledd Prydeinig. Priododd Gwyneth Jane Davies (1907-1995) o Lanilar, Ceredigion, yn 1942, gan ymgartrefu yn Carreg Lwyd ym Mhorthaethwy ar Ynys Môn. Ganwyd iddynt ddau o blant, Huw Vaughan (1944-2014) a Luned Vaughan (ganwyd 1949). Parhaodd i
JONES, THOMAS (1908 - 1990), undebwr llafur a milwr yn Rhyfel Cartref Sbaen 'Tom Jones, Shotton' oherwydd ei gysylltiad â'r dref honno. Ysgrifennydd rhanbarthol yr undeb yng ngogledd Cymru bryd hynny oedd Huw T. Edwards a oedd wedi dod yn ffigwr amlwg ym mywyd gwleidyddol a chyhoeddus Cymru yn gyffredinol. Er bod Jones yn feirniadol o Edwards yn ddiweddarach, bu'r ddau'n gweithio'n dda gyda'i gilydd er gwaethaf gwahanol agweddau at waith undeb. Tra roedd Edwards yn aml yn
JONES, WILLIAM (1814? - 1895), gweinidog gyda'r mudiadau 'diwygiadol' ymhlith y Wesleaid, ac wedyn gyda'r Annibynwyr fugeiliaeth Hugh Hughes ('Huw Tegai'). Yn 1853 hefyd dechreuodd William Jones gyhoeddi cylchgrawn i'w enwad newydd, Gedeon (pedair cyfrol, 1853-6). Yn 1857 penderfynodd y ' Reformers,' fel enwad, ymuno â'r hen ' Wesleyan Methodist Association,' ond gymaint oedd atgasedd y ' Reformers' Cymreig at unrhyw fath o 'awdurdod' cymanfaol fel y penderfynasant sefyll allan. Yn 1858, cyfyngodd William Jones ei

Search results

85 - 96 of 166 for "Huw"