Dictionary of Welsh Biography

JONES, SAMUEL (1898 - 1974), newyddiadurwr, darlledwr a Phennaeth y BBC ym Mangor Ganwyd Sam Jones yng Nghlydach, Cwm Tawe, ar 30 Tachwedd, 1898, yn nawfed plentyn i Samuel Cornelius Jones (1865-1939), gweithiwr alcam a Mary Ann Jones (1866-1921). Ganwyd iddynt bymtheg o blant ond wyth yn unig a oroesodd fabandod, sef David Robert (ganwyd1887); Hannah Mary (ganwyd1889); Cornelius (ganwyd1890); Ifor (ganwyd1892); Annie (ganwyd1896); Garfield (ganwyd1897); Samuel (ganwyd1898) a
JONES, SARAH RHIANNON DAVIES (1921 - 2014), awdur a darlithydd gyflwyniad i hanes 'gwledydd Cred' gan y Prifathro E. Pugh Parry, a daeth y gwersi hynny yn ddiweddarach yn sbardun i waith ymchwil ar gyfer nifer o'i nofelau. Yno hefyd y cafodd ei chyflwyno gan ei hathro Cymraeg, Aneurin Owen, i weithiau llenyddol a fu'n ddylanwad ar ei gwaith. Aeth ymlaen i Goleg Prifysgol Bangor yn 1940 ac yno daeth i gyswllt â nifer o bobl ddylanwadol megis yr Athro Ifor Williams, yr
JONES, THOMAS LLOYD (Gwenffrwd; 1810 - 1834), bardd ' Llinellau ' i Y Gwyliedydd (Awst 1830). Bu hefyd yng ngwasanaeth y cyfreithiwr William Jones ('Gwrgant '; 1803 - 1886) yn Llanelwy cyn symud i Lerpwl ac yno yr oedd pan ysgrifennodd farwnad i John Jenkins ('Ifor Ceri ', 1770 - 1829), a fu'n fuddugol yn eisteddfod Biwmares, 1832. Wedi bwrw peth amser yn glerc yn Lerpwl, penderfynodd ymfudo, a chyrhaeddodd Mobile (Alabama, U.D.A.) yn gynnar yn 1834. Yr oedd
JONES, THOMAS ROBERT (Gwerfulyn; 1802 - 1856), sefydlydd mudiad dyngarol y Gwir Iforiaid gyfrinfa sbeit. O ganlyniad penderfynodd cyfrinfa Dewi Sant a'r Undeb a dyfodd o'i chwmpas mai hi bellach oedd prif gyfrinfa Cymru gyfan a bu brwydro ffyrnig rhyngddi hi ar y naill law a T. R. Jones a'i ganlynwyr ar y llaw arall. Ond cyfrinfa Dewi Sant a orfu yn y diwedd ac yn 1845 symudwyd canolfan y mudiad o Gaerfyrddin i Abertawe. Yr oedd Iforiaeth (a alwyd wrth enw Ifor ap Llywelyn - neu Ifor Hael o
LEWIS, IVOR (1895 - 1982), llawfeddyg ymgynghorol flynyddoedd lawer, gan wasanaethu'n Llywydd arni yn 1959 a 1960. Fel aelod hirdymor o Fwrdd Ysbytai Rhanbarthol Cymru cyfrannodd i ddatblygiad ehangach gwasanaethau iechyd yn ei famwlad. Roedd iaith, llên a thraddodiadau Cymru yn agos iawn at ei galon, ac roedd wrth ei fodd pan urddwyd ef â'r wisg wen yng Ngorsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Rhydaman yn 1970, dan yr enw barddol Ifor o Wynfe. Yn 1977
LLOYD family Rhiwaedog, Rhiwedog, Syr Ifor Williams (Canu Llywarch Hen, 1935) nad bardd mohono eithr pennaeth a ddaeth yn destun 'saga' - amdano ef a'i hanes y gwewyd y canu a briodolid iddo gynt. Eithr i'r beirdd a'r achwyr a enwir isod yr oedd Llywarch Hen yn fardd. Ai tybed fod hyn yn cyfrif i raddau helaeth, er nad yn gyfan gwbl wrth gwrs, am y noddi eithriadol a fu ar feirdd yn Rhiwaedog am tua thri chan mlynedd - yn arbennig
LLYWARCH HEN, tywysog Brythonaidd o'r 6ed ganrif, ac arwr chwedloniaeth Gymreig o'r 9fed ganrif . Syr Ifor Williams a lwyddodd i ddatrys yr hanes oddi wrth y chwedl, a seilir y nodyn hwn yn llwyr ar ei waith.
LLYWELYN ap GRUFFYDD (d. 1317) ,' medd cronicl cyfoes amdano. Awgryma hyn oll mai mab ydoedd i Gruffydd ap Rhys, deiliad Cymreig i arglwyddiaeth ('honour') Morgannwg, a gor-wyr i Ifor Bach, arglwydd Senghenydd, a Nest, wyres Rhys ap Tewdwr Fawr. Er y flwyddyn 1256 cawsai Senghenydd ei llyncu yn llwyr i mewn i drefniant ffiwdalaidd yr arglwyddiaeth, ond ymddengys fod Llywelyn ar delerau da iawn â'r iarll ieuanc, Gilbert de Clare, ac
MADOG ap GWALLTER, bardd crefyddol i'w dyddio yn niwedd y 13eg ganrif neu ddechrau'r 14eg ganrif, ac sy'n cynnwys testun Lladin o'r 'Dares' a Brut Sieffre, fe geir 26 llinell o farddoniaeth Ladin lle sonnir am hen wrhydri brenhinoedd y Brythoniaid, a bod Sieffre wedi cyfieithu eu cerddi mawl. Fe'i geilw'r awdur ei hun yn 'Frater Walensis madocus edeirnianensis.' Deil Syr Ifor Williams (Bulletin of the Board of Celtic Studies, cyf. iv
MEREDITH, JOHN ELLIS (1904 - 1981), gweinidog (Eglwys Bresbyteraidd Cymru) ac awdur Coleg Diwinyddol ac yn gefn mawr i'r Prifathrawon W. R. Williams (aelod yn y Tabernacl) ac S. Ifor Enoch. Bu'n Gadeirydd Pwyllgor Cydwladol Urdd Gobaith Cymru, yn aelod o Lys Coleg Prifysgol Aberystwyth (1939-1981) ac yn aelod o Cyngor y Coleg (1952-1981). Cynorthwyai pan fyddai angen yn Uned Addysg Grefyddol Adran Addysg Coleg y Brifysgol a chynhaliai ddosbarthiadau yn yr Adran Allanol. Roedd hefyd
MORGAN family Tredegar Park, Memoirs of the Morgan Family as represented in the Peerage of Ireland by the Right Hon. the Baron Tredegar (London, tair cyfrol, 1895?-7). Gan fod rhai o'r Morganiaid yn cael sylw ar wahân, disgrifiad cyffredinol a roddir yma. Olrheinir ach y teulu (fel rheol) hyd at LYWELYN ab IFOR, arglwydd S. Clêr a Gwynfor, Sir Gaerfyrddin, trwy etifeddiaeth, ac arglwydd Tredegar a Chyfoeth Feredydd trwy ei wraig
MORGAN ap CARADOG ap IESTYN (d. c. 1208), arglwydd barwniaeth Gymreig Afan Wallia (neu Nedd-Afan) yn arglwyddiaeth ('honour') Morgannwg mab Caradog a Gwladus, ferch Gruffydd ap Rhys ap Tewdwr. Gwas anfodlon a fu ef erioed i arglwyddi Normanaidd Morgannwg ac yr oedd yn glos ei gyswllt â pholisi ei gefnder, yr arglwydd Rhys; ef, y mae'n debygol, oedd arweinydd y gwrthryfel ym Morgannwg yn 1183 (?). Bu'n briod ddwywaith - (1), â Gwenllian, merch Ifor Bach, a (2) â Gwerfil, ferch Idnerth ap Cadwgan. Bu iddo bedwar mab o leiaf; y

Search results

49 - 60 of 85 for "Ifor"