Dictionary of Welsh Biography

MORGAN, THOMAS REES (1834 - 1897), peiriannydd, gwneuthurwr peiriannau, a dyfeisydd Ganwyd 31 Mawrth 1834, ym Mhenydarren, Merthyr Tydfil. Bu'n gweithio mewn gweithydd haearn nes iddo, yn 10 oed, gael damwain a gollodd iddo ei goes chwith y tu isaf i'r pen-glin. Bu wedyn o dan addysg yn ysgolion John Thomas ('Ieuan Ddu'), Owen Evans, a Taliesin Williams ('Taliesin ab Iolo'); o dan yr olaf dysgodd fathemateg ac elfennau mecaneg. Bu wedyn yn gweithio yn y gweithydd haearn lleol
MORGAN, WILLIAM (1801 - 1872), gweinidog gyda'r Bedyddwyr yng Nghaergybi; ganwyd ddechrau 1801 ger Trefdraeth, Sir Benfro. Ymaelododd gyda'r Annibynwyr. Oddeutu 1818, ac ef yng ngwasanaeth W. Griffiths, gweinidog Tabor, Dinas Cross, ymunodd â'r Bedyddwyr a dechrau pregethu yno. Aeth i ddysgu crydda i ardal Blaenywaun, a phan ddarganfu'r eglwys honno ei athrylith cadwodd ef am flwyddyn yn ysgol William Owen yn Aberteifi. Treuliodd ddwy flynedd yn
MORGAN, WILLIAM GERAINT OLIVER (1920 - 1995), gwleidydd Ceidwadol Cymraeg. Priododd ym 1957 J. S. M. Maxwell, a bu iddynt bedwar o blant, dau fab a dwy ferch. Eu cartref oedd 13 Ffordd Owen, Precot, Merseyside. Yn dilyn ymddeoliad Morgan o fywyd gwleidyddol, symudodd y teulu o Prescot i Ulverston yn swydd Cumbria. Bu farw Geraint Morgan yn yr ysbyty yn Barrow ar 2 Gorffennaf 1995.
MORGAN-OWEN, LLEWELLYN ISAAC GETHIN (1879 - 1960), gweinyddwr milwrol yn yr India Ganwyd 31 Mawrth 1879 yn fab Timothy Morgan-Owen (H.M.I.), Llwynderw, Llandinam, Trefaldwyn, ac Emma (ganwyd Maddox). Addysgwyd ef yn Arnold House, Llandulas; Ysgol Amwythig; a Choleg y Drindod, Dulyn. Bu gyda milisia Caernarfon yn 1899 cyn ymuno â'r fyddin yn 1900 a gwasanaethu gyda'r 24ain South Wales Borderers yn Orange River Colony a'r Transfâl, De Affrica, hyd ddiwedd y rhyfel yn 1902, gan
MORRIS, LEWIS (Llewelyn Ddu o Fôn; 1701 - 1765), bardd ac ysgolhaig a'r gowt a'r pruddglwyf. Ni ellir chwaith mo'i alw'n ddyn dymunol - yr oedd yn falch, yn sgornllyd, yn ymffrostgar, yn oriog, ac yn afrywiog ei dymer. Serch hyn oll, yr oedd yn Gymro eithriadol wlatgar, ac yn un o gymwynaswyr pennaf ei genedl. Er inni gofio ei eiriau bustlaidd am Oronwy Owen (a sgrifennwyd mewn fflam o ddicter nad oedd yn gwbl ddi-achos), bu mewn gwirionedd yn gefn ymroddgar i
MORRIS, MORRIS ap RHISIART (1674 - 1763) tad Lewis, Richard, William, a John Morris (gweler yr ysgrifau arnynt), a gŵr Margaret Owen (1671 - 1752) o Fodafon-y-glyn yn Llanfihangel-tre'r-beirdd; fe'i ganwyd ef yn y Tyddyn Melus yn yr un plwyf, a phriododd ym mis Mehefin 1699. Wedi geni ei fab hynaf (1701), aeth i fyw i'r Fferem, ond symudodd yn 1707 i Bentrerianell, gan ddal ymlaen gyda'i waith fel cylchwr, ac amaethu. Pan fu farw ei
MORRIS, RICHARD (1703 - 1779), sylfaenydd Cymdeithas y Cymmrodorion , 'Ieuan Fardd' (Evan Evans). Casglodd nifer mawr o lawysgrifau, a phan fu farw Lewis Morris, brysiodd i lawr i Benbryn i gydio yn llawysgrifau hwnnw, yn nannedd ei nith Ellen - y mae gennym le mawr i ddiolch iddo am eu hachub rhag mynd ar chwâl. Llywyddai'r Cymmrodorion (bu'n llywydd hyd ei farw) fel unben; gallai golli ei dymer a dweud pethau hallt, ond bu'n faddeugar i Oronwy Owen, yn amyneddgar y tu
MORRIS, WILLIAM (1705 - 1763), llythyrwr a llysieuegwr 3ydd mab Morris ap Rhisiart Morris, a brawd i Lewis, Richard, a John Morris; ganwyd 6 Mai 1705 yn y Fferem, Llanfihangel Tre'r Beirdd. Awgryma ef ei hunan mai gŵr tal main ydoedd; efallai ei fod hefyd yn gwargrymu, oblegid y mae ei nai John Owen yn ei lysenwi'n 'Gwilym Gam' - ond efallai hefyd mai ei 'grintachrwydd' a oedd wedi digio ei nai hoyw; nid oedd haelfrydedd ei frawd Richard gan William
MORTIMER, ROGER de (4ydd iarll y Mars ('March'), 4ydd iarll Wlster), (1374 - 1398) canghennog Penmynydd ochri gyda Harri IV, treisiwr 'hawl' y Mortimeriaid; ac yn wir, credai llawer yng Nghymru fod Rhisiart II eto'n fyw (E.H.R., xxxii, 560; Lloyd, Owen Glendower, 28, 53, 69).
MORYS, HUW (Eos Ceiriog; 1622 - 1709), bardd , Glasgoed ('Llefarydd' y Senedd), Myddeltoniaid Castell y Waun, William Owen, Brogyntyn, ac eraill. Eglwyswr selog a Brenhinwr taer iawn fu Huw, yn dal swydd warden yn eglwys Llansilin, ac yn dwrdio 'comiti Gwrecsam' ar yn ail â chanu clod y teulu brenhinol gydag arddeliad mawr. Osgôdd ef y driniaeth arw a gafodd Wiliam Phylip, Ardudwy, a Rowland Fychan, Gaer Gai, am iddo fod yn ochelgar ei feirniadaeth
MYDDELTON family Gwaenynog, oedd yn Babydd, a briodasai ferch o Fflandrys, ac a oedd yn byw yn y wlad honno ac yn ymgyfathrachu â Hugh Owen, Plas Du, Pabydd a chynllwyniwr; caiff y William Myddelton hwn ei gymysgu weithiau â'i gefnder William Midleton ('Gwilym Canoldref'), y bardd. Yr oedd brawd arall, Robert Myddelton, yn fenygwr yn Llundain; bu hwnnw'n cynrychioli Weymouth yn y Senedd, lle yr oedd yn rhydd ei feirniadaeth ar
MYRDDIN-EVANS, Syr GUILDHAUME (1894 - 1964), gwas sifil 1943, a gwasanaethodd hefyd fel ysgrifennydd capel y Bedyddwyr yn Bloomsbury, Llundain. Ef oedd cyd-awdur y gyfrol The employment exchange of Great Britain (1934). Derbyniodd y C.B. yn 1945 a'r K.C.M.G. yn 1947. Priododd yn 1919 Elizabeth (a fu farw yn 1981), merch Owen Watkins, Sarn, Sir Gaernarfon. (Bu Watkins hefyd yn aelod o ysgrifenyddiaeth bersonol Lloyd George yn ystod Rhyfel Byd I). Bu iddynt

Search results

445 - 456 of 877 for "Owen"