Dictionary of Welsh Biography

JONES, WILLIAM (Bleddyn; 1829? - 1903), hynafiaethwr, hanesydd lleol, daearegwr, a chasglwr llên gwerin eisteddfod genedlaethol Gaernarfon yn 1862; fe'i cyhoeddwyd yn Y Brython, 1862, 75-93, a'i adargraffu yn llyfryn ar wahân o dan y teitl Llawlyfr ar Ddaiareg Sir Gaernarfon, 1863. Casglodd lawer o ddefnyddiau ei ewythr John Thomas ('Siôn Wyn o Eifion') a gyhoeddwyd yn Gwaith Barddonol Sion Wyn o Eifion, 1861. Cadwyd llythyrau oddi wrtho, traethodau o'i waith ar lên gwerin, a chyfrolau o farddoniaeth, etc
JONES, WILLIAM ELLIS (Cawrdaf; 1795 - 1848), bardd a llenor Ganwyd 9 Hydref 1795, yn Nhyddyn Siôn, plwyf Abererch Sir Gaernarfon. Cafodd addysg mewn ysgol yn yr ardal, a chan ei dad, Ellis Jones, a oedd yn cadw ysgol ei hun. Yn 1808 prentisiwyd ef yn argraffydd gyda'i gefnder, Richard Jones (1787 - 1855). Wedi bwrw ei brentisiaeth aeth i weithio at gefnder arall iddo, Lewis Evan Jones, yng Nghaernarfon. Yno daeth i adnabod 'Dafydd Ddu Eryri,' ac
KADWALADR, SION (fl. nechrau hanner olaf y 18fed ganrif), baledwr ac anterliwtiwr Pedr' ei drosedd ydoedd lladrata hanner coron. Ymddengys mai ar ei ddychweliad y cyfansoddodd ei anterliwtiau. (1) Einion a Gwenllian (NLW MS 552B); ni raid derbyn yr awgrym mai ar y cyd â Huw Jones o Langwm y'i hysgrifennwyd. Cynigir tua 1756 fel dyddiad cyfansoddi. (2) Gaulove a Clarinda; cyfansoddwyd rhwng 1756 a 1762 (Cwrtmawr MS 39B). (3) Y Brenin Dafydd a Gwraig Urias; cyfansoddwyd gyda Huw
KYFFIN, EDWARD (c. 1558 - 1603), clerigwr a mydryddwr salmau , 14 Mai 1585, yn 27 oed, ac yn offeiriad ym Mangor, 28 Rhagfyr 1590; cofnodir hefyd ei enw fel un o'r tystion mewn gwasanaeth ordeinio yng nghapel yr esgob ym Mangor, 26 Medi 1593. Bu'n gurad S. Martin Outwich, Llundain, a diau mai yno yr oedd pan fu farw o'r pla mawr yn 1603. Kyffin oedd awdur Rhann o Psalmae Dafydd Brophwyd Ivv Canu ar ôl y dôn arferedig yn Eglwys Loegr ('Simon Stafford a'i
LANGFORD family Drefalun, farw 12 Tachwedd 1500. Eu mab hwy, JOHN LANGFORD, oedd y cyntaf i fyw yn Nhrefalun, fel priod Catherine, merch ac aeres William ap Dafydd (bu farw 1476) ap Gruffudd o'r lle hwnnw. Bu ef farw 26 Rhagfyr 1531. Mab iddynt hwy oedd 'yr hen RICHARD LANGFORD ' (bu farw 1586), Llenyddiaeth ac Ysgrifennu Hanes a Diwylliant Geilw John Gruffudd, Cae Cyriog, ef yn lifftenant Maelor a Iâl o dan William Herbert
LESTRANGE family Great Ness, Cheswardine, Knockin, Bu JOHN LESTRANGE (a fu farw c. 1269) yn dyst i'r cytundeb rhwng Dafydd ap Gruffydd a'r brenin Harri III ym mis Mai 1240; yn Mawrth 1241 apwyntiwyd ef i farnu achos Dafydd, ac yn Ionawr 1245 yr oedd yn aelod o gomisiwn i wneud telerau â Dafydd. Priododd Hawise, merch John Lestrange, â Gruffydd ap Gwenwynwyn. Yn 1244-5 ysgrifennodd John Lestrange at Harri III i ddweud wrtho am gynhorthwy Gruffydd
LEWES, EVELYN ANNA (c. 1873 - 1961), awdur and Aeron valley (1922). Dysgodd ysgrifennu Cymraeg a bu'n ddarllenydd diwyd (1924-33) o weithiau Lewis Glyn Cothi ar gyfer Geiriadur Prifysgol Cymru. Ceir ei chyfieithiad o ddarnau o waith Dafydd ap Gwilym yn The life and poems of Dafydd ap Gwilym (1915). Ymhlith ei llawysgrifau yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ceir ysgrif yn Gymraeg ('O Neuaddlwyd i Madagascar'), a ' Theatres of West Wales
LEWIS family Llwyndu, Llangelynnin LEWIS OWEN II, efallai, yn fwy hysbys fel bardd. Argraffwyd cerdd ganddo yn y Blodeugerdd (284-5), a gwelir yn Cantref Meirionydd (232-4) englynion ganddo i Siôn Dafydd Las o'r Nannau, yn ymliw â hwnnw am ei oferedd; gweler hefyd NLW MS 559B, Cwrtmawr MS 128A, a Swansea MS. 2. Ond Crynwr oedd yntau hefyd. Yn wyneb yr arfer y cyfeiriwyd ati uchod, o daro'r enwau 'Lewis Owen' ac 'Owen Lewis' yn
LEWIS ab EDWARD (fl. c. 1560), pencerdd Riwaedog ac Elsbeth ferch Owain ap Siôn, Llwydiarth, 20 Hydref 1555, lle cyfansoddodd englynion dychan i Ruffudd Hiraethog (y 'cyff cler' yno). Graddiodd yn bencerdd yn eisteddfod Caerwys, 1568, a pherthyn felly i'r genhed'aeth olaf o'r prif benceirddiaid. Nid yw dyddiad ei farw'n hysbys, ond cynhwysir ef mewn marwnad i ugain o wŷr wrth gerdd a briodolir i Wiliam Llŷn (bu farw 1580) ac i Siôn Tudur (bu
LEWIS GLYN COTHI (fl. 1447-86), un o feirdd pennaf y 15fed ganrif ganiatâd y bwrdeisiaid, ac i'r rheini ei fwrw allan o'r ddinas. Y mae'n sicr i rywbeth ddigwydd i beri iddo wneuthur gwyr Caer yn gyff gwawd ac yn wrthrychau ei ddig, ond nid yw'n ddiogel adeiladu llawer ar gywyddau ac awdlau bardd heb fod tystiolaeth annibynnol i'r ffeithiau. Nid oes sôn am ei wraig yn ei waith, ond bu iddo fab, Siôn y Glyn, a fu farw yn 5 mlwydd oed. Canodd yn helaeth i fonedd Sir
LEWIS MÔN (fl. c. 1480-1527), bardd o Lifon, sir Fôn. Yn ei farwnad i Dudur Aled fe'i geilw'n ' athro,' ac ategir bod cysylltiad agos rhwng y ddau fardd gan dystiolaeth marwnad Ieuan ap Madog ap Dafydd i Syr Dafydd Trefor. Un o feirdd yr uchelwyr ydoedd, a chanodd gryn lawer, ymhlith eraill, i deulu'r Penrhyn. Ymddengys iddo ddirwyn ei oes i ben yn abaty Glyn Egwestl, lle y claddwyd ef. Profwyd ei ewyllys 28 Mehefin 1527. Rhoir ei
LEWIS, DAVID JOHN (Lewis Tymbl; 1879 - 1947), gweinidog (A), pregethwr a darlithiwr poblogaidd yno. Y prifathro ar y pryd oedd John Davies o'r Felin-foel, disgyblwr llym, a ddilynasai Robert Bryan yn 1883. Yr ôl yr erthygl honno bu Bryan yn ysgolfeistr yn yr Hendy-gwyn ar Daf, ond cyfeiriad post ysgol Hermon oedd hwnnw. Pwysicach na'r ysgol hon yn natblygiad y pregethwr oedd dylanwad Ysgol Sul Brynmyrnach. Yn 14 oed prentisiwyd ef yn deiliwr gyda Dafydd Jones, Brynawel, Hermon. Yr oedd yn un

Search results

409 - 420 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"