Dictionary of Welsh Biography

NICHOLAS, THOMAS EVAN (Niclas y Glais; 1879 - 1971), bardd, gweinidog yr Efengyl a lladmerydd dros y Blaid Gomiwnyddol yn Ysgol y Gwynfryn, Rhydaman, a oedd yng ngofal Watkin Hezekiah Williams, 'Watcyn Wyn' (1844-1905), a John Gwili Jenkins (1872-1936), lladmerydd syniadau diwinyddol, eangfrydig a ddaeth yn gysylltiedig â Diwinyddiaeth Newydd R. J. Campbell. Cydnabyddai T. E. Nicholas ei ddyled enfawr i J. Gwili Jenkins am agor iddo fyd Sosialaeth Gristnogol. Ond bu Nicholas hefyd yn darllen am ymdrechion Robert
PENCERDD GWYNFRYN - see CARRINGTON, THOMAS
PHILLIPS, DANIEL (fl. 1680-1722), gweinidog gyda'r Annibynwyr Timothy Kenrick o Exeter. Dywed Thomas Rees i Daniel Phillips fod dan addysg Samuel Jones, Brynllywarch, ond nid yw ei enw yn rhestr Walter Wilson (copi yn N.L.W. Add. MS. 373). Eithr y mae'n sicr iddo fod dan addysg Stephen Hughes. Bu'n cadw ysgol yn Ynys-dderw, Llangyfelach. Yn 1684, aeth i bregethu i Lŷn, gan letya yn y Gwynfryn (Pwllheli), treftad Elin (Glyn), gweddw Henry Maurice; priododd y
REES, THOMAS MARDY (1871 - 1953), gweinidog (A), hanesydd a llenor ar 23 Rhagfyr 1885 pryd y cafwyd tanchwa drychinebus yn y pwll, ond achubwyd y tri. Dechreuodd Thomas ar ei yrfa gyhoeddus yn ieuanc fel adroddwr, areithiwr, bardd a thraethodwr. Dechreuodd bregethu pan oedd yn 18 oed a hynny ar gais eglwys Siloa, Maerdy. Aeth am dri mis i ysgol uwchradd Pentre Rhondda cyn mynd i Ysgol y Gwynfryn, Rhydaman. Enillodd ysgoloriaeth leol i fechgyn o'r Maerdy i Goleg y
RHYS, WILLIAM JOSEPH (1880 - 1967), gweinidog (B) ac awdur ef i fynd i'r weinidogaeth, felly aeth i Ysgol y Gwynfryn, Rhydaman, yn 1901 a Choleg y Bedyddwyr, Bangor (1903-06) pryd y daeth o dan ddylanwad nerthol y diwygiad. Bu'n weinidog ar eglwysi Horeb, Maenclochog, a Smyrna, Cas-mael, Penfro (1906-25), a Dinas Noddfa, Glandŵr, Abertawe (1925-47). Ymddeolodd i'r Gelli, Rhondda. Ymddengys iddo ddechrau ymddiddori yn hanes ei enwad pan oedd tua hanner cant
THOMAS, JOHN (Siôn Wyn o Eifion; 1786 - 1859), bardd gadawodd yn wan a methiannus am y gweddill o'i oes. Dywedir iddo dreulio 25 mlynedd o'i oes yn ei wely gan fyw'n gyfan gwbl ar faidd a phosel. Cymerai ddiddordeb mewn llyfrau a cherddoriaeth a dysgodd ddarllen a mwynhau llyfrau Saesneg. Derbyniai'r Critical Review a chyfnodolion eraill yn fenthyg o'r Gwynfryn. Hoffai waith Milton a Cowper a chyfieithodd gân y caethwas o waith Cowper yn Gymraeg. Deuai
WALTERS, DAVID (EUROF; 1874 - 1942), gweinidog (A) a llenor -Aberhonddu, cyn cymryd ei brentisio yn siop Tracy, gemydd ac eurof yn Nhreforus. Hynny sy'n egluro ei enw barddol. Aeth i Ysgol y Gwynfryn, Rhydaman (gweler Watkin Hezekiah Williams) am hanner blwyddyn. Cerddai yno o gartref ei gefnder John Dyer Richards mab hynaf Job a Mary (ganwyd Dyer) Richards, y Waun-lwyd, Saron, Llandybïe. Aeth y ddau gefnder i'r Coleg Coffa yn Aberhonddu a dilynodd Eurof gwrs gradd
WARTSKI, ISIDORE (1878 - 1965), dyn busnes -1941 yn cynnwys cap ffwr, cotiau angora, a bag llaw crocodeil. Dyna nwyddau dethol yn wir. Bu'r siop ym meddiant cwmni Wartski's tan 1965 pan brynwyd hi gan Browns o Gaer. Yn Ionawr 1902, priododd Isidore Wartski â Dorothy ('Dolly') Harris yn Synagog Hope Place, Lerpwl. Ym mis Tachwedd y flwyddyn honno, ganwyd eu mab Joseph Harris (Billy) yn eu cartref, Gwynfryn ym Mangor. Bu Dolly farw yn Chwefror
WILLIAMS, WATKIN HEZEKIAH (Watcyn Wyn; 1844 - 1905), athro, bardd, a phregethwr chyd-athro iddo ysgol newydd, yr 'Hope Academy,' yn Rhydaman; ar ôl i'w gydweithiwr ymadael yn 1884 bu gofal yr ysgol yn gyfan gwbl arno ef (a'i gynorthwywyr) hyd ei farw. Cododd dŷ newydd iddo'i hun yn 1888 a daeth ' Ysgol y Gwynfryn ' yn enwog drwy'r wlad. Cafodd amryw a ddaeth yn bur enwog fel beirdd a phregethwyr eu haddysg ynddi, ac âi tuag 20 o'r disgyblion i'r gwahanol golegau a galwedigaethau

Search results

25 - 33 of 33 for "Gwynfryn"