Dictionary of Welsh Biography

GRUFFYDD, WILLIAM JOHN (1881 - 1954), ysgolhaig, bardd, beirniad a golygydd ar Ddafydd ap Gwilym (1935). Cymwynas arall Gruffydd mewn perthynas ag astudio llenyddiaeth Gymraeg oedd paratoi detholiadau o gerddi. Y cyntaf oedd Cywyddau Goronwy Owen (1907). Casgliad oedd Y Flodeugerdd newydd (1909), o gywyddau beirdd yr uchelwyr - llyfr i'w ddefnyddio mewn dosbarth yn hytrach na gwaith ysgolheigaidd fanwl. Yna caed Blodeuglwm o englynion [1920], gyda rhagymadrodd yn egluro
GWALCHMAI ap MEILYR (fl. 1130-80), bardd o Fôn, un o'r cynharaf o'r Gogynfeirdd MEILYR AP GWALCHMAI, ac, o bosibl, Elidir Sais. Dengys y Record of Caernarvon gyswllt Gwalchmai a'i feibion â Threwalchmai ym Môn, a bod ganddo feibion o'r enw Meilyr, Dafydd, ac Elidir. Yn ei ' Freuddwyd ' y mae Gwalchmai 'n cwyno ei golled ar ôl Goronwy, ac fe sonnir mewn englynion marwnad teulu Owain Gwynedd (The Myvyrian Archaiology of Wales, 163b) am Oronwy fab Gwalchmai.
GWILYM DDU O ARFON (fl. c. 1280-1320), bardd dywedir iddo drigo mewn llecyn a elwid yn Furiau Gwilym Ddu, ger Glynllifon (Enwogion Sir Gaernarfon). Erys ychydig o'i waith mewn llawysgrifau, ac yn ei blith ddwy awdl a ganodd i Syr Gruffudd Llwyd o Dregarnedd pan oedd hwnnw yng ngharchar yng Nghastell Rhuddlan, ac awdl farwnad i Drahaearn Brydydd ap Goronwy, neu Drahaearn Brydydd Mawr (Jesus College MS. 1 - Llyfr Coch Hergest (1225, 1229
GWYNN, HARRI (1913 - 1985), llenor a darlledwr gwleidyddiaeth. Fel y dengys y cofnodion, rhestrir Eirwen ymhlith y ddau ddwsin a ddaeth ynghyd ar 11 Tachwedd 1936, yng nghyfarfod cyntaf y grŵp pwyso asgell chwith ei ogwydd, Mudiad Gwerin, y bu'r Aelod Seneddol Llafur (wedi hynny) Goronwy Roberts yn gadeirydd a Harri'n is-gadeirydd ac yn ysgrifennydd arno. Bwriad y mudiad, yn ôl llythyr a ymddangosodd dan enw'r ddau yn y Manchester Guardian yn Chwefror 1937
HODGE, JULIAN STEPHEN ALFRED (1904 - 2004), cyllidwr enwau rhai o fawrion Cymru'r cyfnod, gan gynnwys nid yn unig James Callaghan, cyn-Ganghellor y Trysorlys ac A.S. dros yr ardal lle roedd adeilad busnes Hodge, a George Thomas, cyn-Ysgrifenydd Gwladol dros Gymru yn yr etholaeth nesaf, ond hefyd Syr Goronwy Daniel, Prifathro Coleg Prifysgol Cymru Aberystwyth a chyn-Ysgrifennydd Parhaol, Syr Cennydd Traherne, KG, Arglwydd Raglaw Morgannwg, yr Arglwydd
HOOSON, TOM ELLIS (1933 - 1985), gwleidydd Ceidwadol News ym 1957, a bu'n gadeirydd ar y Bow Group, 1960-61, corff y teimlai ymrwymiad arbennig iddo, a Crossbow. Bu'n is-lywydd ar Ffederasiwn Cymdeithasau Ceidwadol ac Undebol y Brifysgol, 1960-61. Roedd ei yrfa mewn hysbysebu, cyhoeddi a marchnata yn arbennig o lwyddiannus. Safodd Tom Hooson yn ymgeisydd dros y Ceidwadwyr yn etholaeth sir Gaernarfon yn etholiad cyffredinol 1959 pan wrthwynebodd Goronwy
HUGHES, CLEDWYN (BARWN CLEDWYN O BENRHOS), (1916 - 2001), gwleidydd Callaghan a gyhoeddwyd ar 15 Mehefin 1979, dyrchafwyd Hughes i fod yn Arglwydd am oes gan gymryd y teitl Arglwydd Cledwyn o Benrhos, Caergybi yn Ynys Môn. Pan ffurfiwyd y Blaid Ddemocratig Gymdeithasol ym 1981, gwrthododd yr Arglwydd Cledwyn y gwahoddiad i ymuno â hi. Wedi marwolaeth yr Arglwydd Goronwy-Roberts ym mis Gorffennaf 1981, etholwyd Arglwydd Cledwyn yn is-arweinydd ei Blaid yn Nhy'r Arglwyddi
HUGHES, HUGH (Huw ap Huw, Y Bardd Coch o Fôn; 1693 - 1776), bardd ac uchelwr symudodd o Lwydiarth Esgob i Fynydd y Gof Du, Caergybi, ac yng Nghaergybi y bu farw, 6 Mai 1776. Yno hefyd y claddwyd ef. Y mae ei ewyllys ar gael. Ceir peth o'i farddoniaeth yn ei law ef ei hun yn Wynnstay MS 8. Cyhoeddwyd 'Casgliad o Ganiadau o waith Huw Huws' (yn cynnwys ei Gywydd Annerch i Goronwy Owen a Chywydd Ateb enwog y bardd hwnnw) gyda gwaith Goronwy Owen a Lewis Morris yn Diddanwch teuluaidd
HUGHES, JOHN RICHARD (1828 - 1893), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, nodedig fel efengylydd Edwards, aeth i athrofa'r Bala. Wedi tymor byr fel bugail yn Birmingham ac yng Nghemaes, Maldwyn, symudodd, yn 1859, i Frynteg, ym mro Goronwy ym Môn, lle y trigodd weddill ei oes, oddigerth pedair blynedd (1878-82) y bu'n fugail ar eglwys 'Armenia,' Caergybi. Llanwai le blaenllaw yn y sir ynglŷn ag addysg a dirwest, ond y gwaith yr oedd o ran dawn a thueddfryd yn rhagori ynddo ydoedd efengylu. Bu
HUGHES, ROBERT (Robin Ddu yr Ail o Fôn; 1744 - 1785), bardd Goronwy Owen. Cyhoeddwyd ei gywydd ' Molawd Môn' yn Diddanwch teuluaidd, 1763, a'i gywydd 'Y Byd' yn Y Cylchgrawn Cymraeg, 1793. Ei waith gorau yw ei gywydd 'Myfyrdod y Bardd am ei Gariad,' a gyhoeddwyd yn y North Wales Gazette, 15 Medi 1808. Yn Llundain bu'n aelod amlwg o'r cymdeithasau Cymraeg, yn gyd-lyfrgellydd â Richard Fenton i Gymdeithas y Cymmrodorion yn 1777, yn un o sylfaenwyr Cymdeithas y
HUGHES, ROBERT GWILYM (1910 - 1997), bardd a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd , gweinidog Disgwylfa gyda'i gilydd i Wyl Prydain 1951 yng nghar y gwleidydd. Bu R. Gwilym Hughes yn gefnogydd i'r Blaid Lafur ac i ddatganoli ar hyd y blynyddoedd. Cefnogodd Gymry Llafurol fel Cledwyn Hughes, Goronwy O. Roberts, Frank Price Jones, Huw T. Edwards ac y mae nifer o'i lythyrau ym mhapurau Cledwyn Hughes yn y Llyfrgell Genedlaethol. Yn 1979 safodd ei fab ei hun, R. Meirion Hughes, yn ymgeisydd
IORWERTH ab Y CYRIOG (fl. c. 1380), bardd brodor o Fôn, a mab i'r bardd, Goronwy Gyriog, y mae'n debyg. Yn ôl marwnad Sefnyn iddo ymddengys ei fod mewn urddau eglwysig. Cadwyd peth o'i farddoniaeth, ac yn ei phlith awdl i Dduw, awdl i ferch, a chywydd i ddiolch am gae a gafodd gan ferch.

Search results

25 - 36 of 76 for "Goronwy"