Dictionary of Welsh Biography

RICHARDS, ALUN MORGAN (1929 - 2004), sgriptiwr ffilmiau, dramodydd ac awdur cylchgrawn fynd i'r gwellt yn sydyn yn Ionawr 1960. Erbyn hynny, roedd Richards wedi gwerthu nifer o ddramâu i'r BBC i'w darlledu ar y teledu a'r radio, a dyna ddechrau bron i ddeugain mlynedd o sgrifennu ar gyfer y sgrîn. Dangoswyd ei ddrama deledu gyntaf, Going Like A Fox, stori ddirdynnol am deulu Cymreig a chynghorydd lleol dan warth, yn y gyfres 'Saturday Playhouse' ar 13 Chwefror 1960. Fel awdur
ROBERTS, EDWYN CYNRIG (1837 - 1893), arloeswr ym Mhatagonia ohono ei hun i ateb y cyfarchiad "Sut yr ydych chwi heddiw, Edwyn Roberts?" a'i ateb oedd "Campus i'r byd mawr", a rhoddai bwyslais cryf ar y "campus". Aeth yr ymadrodd yna bron yn un cyffredinol, yn enwedig y gair "campus".' A dichon mai 'campus' yw'r ansoddair mwyaf addas i gloriannu cyfraniad Edwyn i'r broses o adeiladu gwladfa ei freuddwydion.
ROBERTS, EVAN (1923 - 2007), cemegydd ymchwil a diwydiannwr dewisodd safle caeau-gwyrdd yn Llangefni, Ynys Môn. Agorodd y ffatri newydd yn 1971, gan gyflogi bron i gant o bobl, yn rhan fwyaf wedi eu recriwtio'n lleol. Gwnaeth gyfraniad canolog i ddatblygiad Vitamin D3 - ar un adeg cyflenwai Peboc 70% o anghenion y byd - ac roedd yn awdurdod blaenllaw arno. Teithiodd yn helaeth i hyrwyddo'r cwmni, a dyfarnwyd Gwobr y Frenhines am Allforio a Thechnoleg i'r cwmni yn
ROBERTS, GEORGE (1769 - 1853), gweinidog gyda'r Annibynwyr Ganwyd yn Bron-y-llan, Mochtre, Sir Drefaldwyn, 11 Chwefror 1769, brawd i John Roberts, Llanbrynmair. Bu'n gweithio ar ffermydd o gylch Llanbrynmair hyd Orffennaf 1795, pryd yr ymfudodd i America. Ffwdanus fu hanes cyrraedd llong o Fryste iddo ef a'i gyfeillion a'u teuluoedd oherwydd gorfod â phob ystryw geisio osgoi syrthio i ddwylo 'press-gangs' a oedd ar gerdded er cymryd dynion i'r fyddin
ROBERTS, GOMER MORGAN (1904 - 1993), gweinidog (MC), hanesydd, llenor ac emynydd , Blaenau, cangen o gapel MC Gosen, Llandybïe. Tystia yn ei ysgrifau i ddylanwad y capel hwnnw arno a'i ddyled i'r gweinidogion yno - y Parchgn W. Nantlais Williams, Philip Evans a Lemuel Lewis. Bu farw ei dad pan oedd yn naw oed ac yn 1917, yn dair ar ddeg, dechreuodd weithio yng nglofa Pencae'reithin. 'Roedd y gwmnïaeth a'r gymdeithas yno bron yn gyfan gwbl Gymraeg a chrefydd, llenyddiaeth a phynciau'r
ROBERTS, GWILYM OWEN (1909 - 1987), awdur, darlithydd, gweinidog a seicolegydd ran Cymdeithas Addysg y Gweithwyr a Phrifysgol Bangor o 1953 tan ei ymddeoliad yn y 1970au cynnar. Cynhaliodd ddosbarthiadau ar seicoleg a chrefydd ledled Gogledd Cymru, ac roedd yn athro poblogaidd a charismatig. Ond daeth i amlygrwydd cenedlaethol yng Nghymru yn bennaf trwy ei golofn wythnosol ymfflamychol yn Y Cymro, a gyhoeddwyd bron yn ddidor rhwng 1958 a 1967. Cyfunodd ei ddau brif ddiddordeb
ROBERTS, GWYNETH PARUL (1910 - 2007), meddyg a chenhades Ganwyd Gwyneth Roberts ar 1 Tachwedd 1910 yn Sylhet, India, yr ail o dri o blant y Parchedig John William Roberts (1880-1969), un o Gymry Lerpwl, a'i wraig Ethel Griffith Roberts (g. Jones, 1879-1972), genedigol o Fanceinion. Aeth ei rhieni yn genhadon i Sylhet yn 1907, a gweithio yno am bron i ddeugain mlynedd. Ganwyd iddynt dri o blant: bu farw'r cyntaf yn faban, a daeth y mab Hywel Griffith
ROBERTS, JOHN (1767 - 1834), gweinidog gyda'r Annibynwyr a diwinydd Ganwyd 25 Chwefror 1767 yn Bron-y-llan, Mochdre, Sir Drefaldwyn. Aelodau o gynulleidfa Annibynnol Llanbrynmair oedd ei rieni, ac i gangen ohoni yn Aberhafesp yr aent. Yn 18 oed symudodd i Lanbrynmair at ei chwaer hynaf ac ymunodd â'r eglwys yno Hydref 1786. Dechreuodd bregethu Ionawr 1790 a'r mis Mawrth dilynol aeth, ar ei draul ei hun, i athrofa Gogledd Cymru yng Nghroesoswallt a oedd dan ofal y
ROBERTS, JOHN (Jack Rwsia; 1899 - 1979), glöwr, cynghorydd ac aelod amlwg o'r Blaid Gomiwnyddol . Anfonwyd 24 o'r arweinwyr i sefyll eu prawf yn Llys Mynwy. Carcharwyd pob un ohonynt, gan gynnwys John Roberts, yng ngharchar Caerdydd am dymor o chwe mis. Safodd John Roberts yn Ymgeisydd Comiwnyddol yn etholiadau'r Cyngor Dosbarth yn Abertridwr yn 1932 a 1933 a bu bron ag ennill sedd yn 1934. Erbyn 1935 defnyddiodd yn effeithiol y bocs sebon o un stryd i'r llall yn Abertridwr gan ennill yn erbyn Daniel
ROBERTS, KATE (1891 - 1985), llenor ysgoloriaeth i fynd i Ysgol y Sir yng Nghaernarfon ym 1904. Dyma ddechrau symud i ffwrdd oddi wrth gylch cyfun ei phlentyndod am y tro cyntaf. Yn unol â'r gyfundrefn addysg a oedd yn bodoli ar y pryd, cafodd ei haddysgu yng Nghaernarfon bron yn gyfan gwbl drwy gyfrwng y Saesneg, a chofiai'n glir ei theimlad o fod ar goll pan symudodd yn dair ar ddeg oed o ardal fwy neu lai uniaith Gymraeg i drefn hollol
ROBERTS, OWEN OWEN (1793 - 1866), meddyg a diwygiwr cymdeithasol . Roberts ddiddordeb byw mewn addysg, ac yn enwedig felly yng ngwaddoliadau addysgol esgobaethau Bangor a Llanelwy. Camgymhwyswyd y rhain bron yn gyfan gwbl, a thynnodd yntau sylw'r Senedd yn arbennig at gyflwr ysgol ramadeg Llanrwst, ac ysgol y Friars, Bangor; a phan ddaeth y dirprwywyr addysg i Gymru yn 1846, ysgrifennodd lythyr maith atynt i ofyn iddynt geisio unioni pethau. Yr oedd O. O. Roberts hefyd
ROBERTS, RICHARD (1789 - 1864), dyfeisydd oedd arian iddo - dyfeisiai'n reddfol, heb ymboeni ormod a oedd y ddyfais yn ymarferol yn ystyr fasnachol y gair; er iddo gymryd 'patent' bob blwyddyn am 28 mlynedd bron, ni phoenodd i gymryd patent ar liaws o'i ddyfeisiau. Yn ail, nid arbenigodd mewn unrhyw faes neilltuol - codai dyfais i'w feddwl, i ba gyfeiriad bynnag y trôi ei sylw. Nid geiriadur yw'r lle i fanylu ar ei ddyfeisiau - ceir

Search results

241 - 252 of 305 for "Bron"