Dictionary of Welsh Biography

STEPHENSON, THOMAS ALAN (1898 - 1961), swolegydd Ganwyd 19 Ionawr 1898 yn Burnham-on-Sea, Gwlad-yr-haf, mab Thomas Stephenson, D.D., gweinidog (EF.) a'i wraig Margaret Ellen (ganwyd Fletcher). Addysgwyd ef yn Clapham; Wrecsam; ac Ysgol Kingswood, Caerfaddon, 1909-13. Yn 1915 derbyniwyd ef i G.P.C., Aberystwyth (lle y preswyliai'r teulu, 1914-19) ond methodd â mynychu'r coleg oherwydd afiechyd. Cafodd wersi preifat gan yr Athro Herbert John
STRADLING family DE STRATELINGES oedd JOAN DE HAWEY, neu HALWEIA, aeres Sain Dunwyd ym Morgannwg, Cwm Hawey yng Ngwlad yr Haf, ac etifeddiaethau eraill yn neheudir Lloegr. Yr oeddynt ill dau yn Iwerddon yn 1298. Y mae'n ddigon posibl mai'r un gŵr ydoedd Syr Peter de Straddeley y gorchmynnwyd iddo drosglwyddo Castell Nedd i Wallter Hakelute yn 1297. JOHN DE STRATELYNGGE a ddaliai faenor Sain Dunwyd yn 1314-5, ond
TALBOT, CHARLES (y barwn Talbot o Hensol (sir Forgannwg) 1af), (1685 - 1737), arglwydd-ganghellor D.N.B., etc.) ynghlwm â hanes Prydain. Pan briododd, yn haf 1708, y dechreuwyd y cyswllt â Chymru. Ei wraig oedd Cecil, merch Charles Mathew, Castell Menich, Sir Forgannwg, ŵyres ac aeres y barnwr David Jenkins, Hensol. Adeiladodd gastell ar y dull Tuduraidd yn Hensol, castell y gwnaeth ei fab ychwanegiadau ato yn ddiweddarach. Dyrchafwyd yr arglwydd-ganghellor i'r bendefigaeth ar 5 Rhagfyr 1733. Bu
THODAY, MARY GLADYS (1884 - 1943), gwyddonydd, etholfreintwraig, ymgyrchydd heddwch hymdrechion i wella cyflwr y brodorion Affricanaidd trwy addysg a galw am etholfraint, yn ogystal â'i phryder am anffurfio organau cenhedlu benywod. Yn 1923 dychwelodd Gladys a'i theulu i Brydain pan dderbyniodd ei gŵr gadair mewn botaneg yng Ngholeg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, ac yn fuan wedyn fe'i penodwyd hithau'n ddarlithydd anrhydeddus. Ym Mangor y dechreuodd ei hymroddiad i achos heddwch. Yn haf
THOMAS, HELEN WYN (1966 - 1989), actifydd heddwch . Bu'n gweithio wedyn dros Gymorth Menywod Caerdydd ac elusennau eraill, ac ymunodd â'r Ymgyrch dros Ddiarfogi Niwclear. Yr adeg honno, roedd safle maes awyr yr Unol Daleithiau ar Gomin Greenham yn Berkshire, lle bwriadai NATO leoli 96 o daflegrau criws. Yn haf 1981, gorymdeithiodd y grŵp Cymreig 'Menywod dros fywyd ar y ddaear' o Gaerdydd i Gomin Greenham i brotestio. Sefydlasant Wersyll Heddwch
THOMAS, HUGH EVAN (Huwco Meirion; 1830 - 1889), gweinidog gyda'r Annibynwyr yr oedd yn un o'i olygwyr cyntaf. Ymddiddorai mewn barddoni ac enillodd gadair eisteddfod Lerpwl yn 1854. Ganol haf 1869 ymfudodd i America i fugeilio eglwys Pittsburg ac yno y bu hyd ei farwolaeth, 9 Rhagfyr 1889, yn eithriadol barchus a llafurus. Cyhoeddodd gofiant i'w frawd, Cofiant, Pregethau, a nodiadau byrion W. Thomas, Beaumaris, 1867, a golygodd Cofiant, Pregethau, a Barddoniaeth T. Pierce
THOMAS, JOHN (1821 - 1892), gweinidog gyda'r Annibynwyr, gwleidyddwr, a hanesydd haf 1840 aeth i Marton i ysgol a gadwai'r gweinidog yno er hyfforddi pregethwyr. Y flwyddyn ddilynol symudodd i ysgol Ffrwd-y-fâl; nid arhosodd yno ond ychydig fisoedd. Cafodd alwad i eglwys y Bwlchnewydd, Sir Gaerfyrddin, ac urddwyd ef yno 15 Mehefin 1842. Yn Chwefror 1850 symudodd i eglwys Glyn Nedd ac yn 1854 i'r Tabernacl, Great Crosshall Street, Lerpwl, lle'r arhosodd weddill ei oes. Bu farw yn
THOMAS, LEWIS (1877 - 1955), arloeswr celfyddyd cerdd dant yn neheudir Cymru yn hanner cyntaf yr 20fed ganrif Llanelli, 1930. Yr oedd yn aelod o'r Gymdeithas Cerdd Dant o'i chychwyn, darlithiai yn ei hysgol haf gyntaf, ac ef oedd yr ail i ddal ei llywyddiaeth. Gwnaed ef yn aelod anrhydeddus o'r gymdeithas. Bu farw yn ysbyty Aberystwyth, 16 Mai 1955, a'i gladdu ym mynwent eglwys Llan-non, Llanelli.
THOMAS, MARGARET HAIG (1883 - 1958), swffragét, golygydd, awdur a gwraig fusnes treulio gwyliau haf hir yno gyda'u perthnasau Haig niferus. Ar ôl byw am ychydig flynyddoedd yn sir Gaint symudodd y teulu i Blas Llanwern ger Casnewydd, sir Fynwy. Dysgwyd Margaret gan athrawesau cartref, cyn mynd i Ysgol Uwchradd Notting Hill, Llundain, ac wedyn Ysgol Ferched St. Leonards yn St Andrews. Bu'n fyfyrwraig yng Ngholeg Somerville, Rhydychen, ond dewisodd ymadael ar ôl dau dymor, rhywbeth a
THOMAS, Syr PERCY EDWARD (1883 - 1969), pensaer ac ymgynghorwr ar gynllunio Ganwyd yn South Shields, 13 Medi 1883, yn drydydd mab a phumed plentyn Christmas a Cecilia (ganwyd Thornton) Thomas. Mab fferm o ardal Arberth, Penfro, a aethai i'r môr oedd y tad, ac erbyn geni Percy Edward yr oedd yn gapten ar long hwyliau. Hanai'r fam o Wedmore, Gwlad-yr-Haf. Pan oedd y bachgen yn ddeg oed symudodd y teulu i Gaerdydd, lle'r oedd y fasnach allforio glo lewyrchus yn atyniad i
THOMAS, RICHARD (1753 - 1780), clerigwr a chynullydd llawysgrifau ac achau Peniarth - ' Er pan ydwyf yn y Wlad yr ydwyf wedi cael Ffafor fawr yng Ngolwg Mr. Vychan o'r Hengwrt - gwedi cael edrych ei Lyfrau trosodd Amryw Weithiau, ac mae efe (trwy fy Nymuniad i) gwedi gaddo gyrru am Rwyniwr Llyfrau iw Dŷ yr Hâf hwn, i rwymo y sawl rhai ynt yn o gandryll, ac i ddiwigio'r Cwbl - a minnau i fôd yno i wneud Côfrestr o naddynt. … Fe welais Ieuan Fardd ('Ieuan Brydydd Hir') ym
THOMAS, ROBERT (Ap Vychan; 1809 - 1880), gweinidog ac athro diwinyddiaeth gyda'r Annibynwyr, bardd a llenor Gonwy ddechrau 1835 a'r haf dilynol pregethodd am y waith gyntaf a hynny yng nghapel Henryd gerllaw. Daeth yn fuan yn adnabyddus a chafodd alwad i Ddinas Mawddwy, ac urddwyd ef yno 19 Mehefin 1840. Yn 1842 symudodd i ofalu am eglwys newydd Salem, Lerpwl, a bu yno hyd 1848 pryd y symudodd drachefn i Rosllannerchrugog. Daeth i Fangor yn 1855 yn olynydd i'r Dr. Arthur Jones, a bu yno nes ei benodi yn

Search results

205 - 216 of 244 for "Haf"