Dictionary of Welsh Biography

EVANS, JOHN GWENOGFRYN (1852 - 1930), gweinidog Undodaidd, golygydd testunau Cymraeg cynnar ac arolygydd llawysgrifau Cymraeg ordeiniwyd ef yn weinidog gyda'r Undodiaid yng nghapel Parc-y-felfed, Caerfyrddin, fel olynydd i'r Parch. Stephenson Hunter, prifathro 'r Coleg Presbyteraidd (bu farw 1875). Bu'n fugail yno tan fis Medi 1877, pryd y symudodd i ofalu am eglwys yn Preston. Yn 1877 priododd Edith (bu farw 1923), merch y prifathro Hunter. Bu raid iddo roi ei ofalaeth i fyny, oherwydd colli ei lais, yn Chwefror 1880
EVANS, LEWIS (1720 - 1792), un o gynghorwyr cyntaf y Methodistiaid Calfinaidd yn y Gogledd dioddefodd erlid caled. Yn Ymraniad 1750, ochrodd ar y cychwyn gyda Harris, a mynychai ei sasiynau; ond yn y diwedd ymunodd â chyfundeb Rowland. Bu farw 5 Medi 1792 (E. Griffith, Methodistiaeth Trefaldwyn Isaf, 39).
EVANS, LEWIS PUGH (1881 - 1962), milwr a ffigwr cyhoeddus, Brigadydd Gadfridog, VC, CB, CMG, DSO llinellau Almaenig. Dychwelodd yn ddiweddarach i'r Black Watch fel Cadlywydd. Enillodd Lewis Evans ei DSO cyntaf yn Hooge ar y 16eg o Fehefin 1915. 'Pan gymysgodd y fyddin symudodd i fyny ac i lawr y llinell o dan danio trwm a di-dor am 14eg awr yn ail-drefnu'r unedau ac yn dod ag adroddiadau'n ôl', London Gazette, 24 Mehefin 1915. Fe'i hapwyntiwyd yn uwchgapten ym Medi 1915, a GS02 HQ 6ed adran ym Mawrth
EVANS, LLEWELLYN IOAN (1833 - 1892), ysgolhaig Beiblaidd dechrau ar ei waith yno; claddwyd ef yn Cincinnati ym mis Medi. Cyhoeddodd ' Gwir Werth Addysg ' (yn Y Traethodydd, 1852); Notes and Additions to Lange's (Zockler?) Commentary on Job (New York, 1874); ' Cristionogaeth Bersonol ' (yn Y Traethodydd, 1892); Preaching Christ, 1893; Poems, Addresses, and Essays, 1893 - y ddwy olaf wedi ei farw.
EVANS, MAURICE (1765 - 1831), clerigwr efengylaidd Ganwyd yn Pengelli, plwyf Llangwyryfon, Sir Aberteifi. Addysgwyd ef yn Ystrad Meurig dan Edward Richard, urddwyd ef gan esgob Tyddewi, 1787, daeth yn gurad i Henry Venn yn Yelling, sir Huntingdon, 1791-6, ac yna yn Eltisley, sir Caergrawnt, 1796-1810. Penodwyd ef i ficeriaeth Tregaron, 20 Medi 1810; Penybryn, 18 Ebrill 1818; Llangeler, 14 Chwefror 1820; a Penybryn ynghyda Betws Ifan a Brongwyn
EVANS, MEREDYDD (1919 - 2015), ymgyrchydd, cerddor, athronydd a chynhyrchydd teledu ymlyniad at ddulliau di-drais yn un arall o'i egwyddorion sylfaenol. Ym mis Medi 1940 gadawodd y Coparét a mynd i Goleg Clwyd, Y Rhyl, i ddilyn cwrs rhagbaratoadol ar gyfer y weinidogaeth. Flwyddyn yn ddiweddarach cofrestrodd ym Mhrifysgol Bangor i barhau â'i baratoadau. Roedd yn fyfyriwr diwyd, disglair a direidus. Fodd bynnag, ym mis Medi 1943, ar ôl llawer o wewyr calon, penderfynodd beidio â gorffen
EVANS, MORGAN (Cynllo Maesyfed, Cynllo Maelienydd; 1777? - 1843), offeiriad a phrydydd Ganwyd ym mhlwyf Llanrhystyd, Sir Aberteifi, o bosibl yn Rhyd-las, yn fab i David a Mary Evans (?). Addysgwyd ef yn ysgol Ystrad Meurig, a bu'n gurad Llanddeiniol yn yr un sir o 23 Medi 1804 hyd 22 Medi 1805 pan gafodd ficeriaeth Breideth a Chaslai yn Sir Benfro. Ar 4 Awst 1807 derbyniodd ficeriaeth Llangunllo, sir Faesyfed, ac o 15 Mehefin 1825 ymlaen daliai fywiolaethau Llanddewi'r Cwm a
EVANS, PHILIP (1645 - 1679), offeiriad o Gymdeithas yr Iesu, a merthyr Ganwyd yn Sir Fynwy. Ei dad oedd William Evans, a'i fam oedd Winifred Morgan, o bosibl o Lanfihangel Crucornau. Addysgwyd ef yn St. Omer ac ymaelododd â Chymdeithas yr Iesu ar 8 Medi 1665. Ordeiniwyd ef yn 1675, a'i ddanfon i genhadaeth yr Iesiwitiaid yn ne Cymru. Yn ôl y bradwr Edward Turberville ymwelodd â Chastell Powys; ond canolfan ei weithgarwch oedd sir ei enedigaeth a Morgannwg. Bu ar
EVANS, RICHARD THOMAS (1892 - 1962), gweinidog a gweinyddwr (B) Mehefin 1920 ym Mhorthmadog, 14 Mehefin 1922 yn Nhrefdraeth, Penfro, a 26 Mai 1927 yn Rhydaman. Ymhen saith mlynedd dewiswyd ef yn ysgrifennydd Undeb Bedyddwyr Cymru, a chyflwynwyd ef i'w swydd yn ystod y gynhadledd flynyddol ym Methesda, Abertawe, 3 Medi 1934. Ymddeolodd ddydd Llun y Pasg 7 Ebrill 1958, ac fel teyrnged i'w wasanaeth fe'i codwyd yn llywydd Adrannau Cymraeg a Saesneg Undeb Bedyddwyr
EVANS, ROBERT TROGWY (1824 - 1901), gweinidog gyda'r Annibynwyr Ganwyd ym mhlwyf Trefeglwys, sir Fôn. Fe'i trwyddedwyd i bregethu yn 1849 a chafodd ei addysg yng Ngholeg y Bala o dan Michael Jones (yr hynaf). Bu'n fugail eglwys Annibynnol Gymraeg yn Manchester; ordeiniwyd ef yno 12 Medi 1853. Wedi bod yno am bedair blynedd aeth yn weinidog ar eglwys yn Greenfield, Sir y Fflint. Ymfudodd i U.D.A. yn 1870; yno bu'n weinidog yn Remsen, talaith New York, gan
EVANS, Syr SAMUEL THOMAS (1859 - 1918), gwleidyddwr a barnwr herbyn i gydnabod ei allu i ddatblygu egwyddorion a oedd eisoes yn sefydledig er mwyn cyfarfod â'r newid a achosid gan ryfel fel y dygir ef ymlaen yn yr oes bresennol. Ynghyd â Syr Leoline Jenkins a'r Arglwydd Stowell cyfrifir Evans yn un o adeiladwyr pwysicaf y gyfundrefn a elwir yn ' British Prize Law.' Bu Evans farw 13 Medi 1918, a chladdwyd ef yn Ysgiwen. Cafodd radd Ll.D. ('er anrhydedd') gan
EVANS, GERAINT LLEWELLYN (1922 - 1992), canwr opera ddiweddarach. Derbyniodd hefyd wisg wen Gorsedd Cymru. Ymhlith cantorion Cymru mae i Geraint Evans le arbennig, yn enwedig fel arloesydd ym myd opera. Bu farw Geraint Evans o drawiad ar y galon yn Ysbyty Bronglais, Aberystwyth ar 19 Medi 1992, a chladdwyd ei lwch ym mynwent Llanddewi Aber-arth ger Aberaeron. Cynhaliwyd gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster yn Llundain ar 27 Tachwedd yr un flwyddyn.

Search results

193 - 204 of 894 for "Medi"