Dictionary of Welsh Biography

ANIAN (d. 1293), esgob Llanelwy i'w esgobaeth. Parhaodd y rhwyg am fwy na dwy flynedd; o'r diwedd llwyddodd ymdrechion yr archesgob Peckham i gael heddwch. Yn haf 1284 cydsyniodd Anian i dalu pum can marc er mwyn ennill ewyllys da'r brenin; bu iddo fodloni'r brenin ymhellach trwy beidio mwyach wrthwynebu trosglwyddo abaty Conwy i'w chartref newydd ym Maenan. Rhoes Edward iddo yntau, yn gyfnewid, yr hawl i ddewis offeiriaid
BLEDRI ap CYDIFOR (fl. 1116-30), pennaeth Rhoes y Normaniaid ofal castell Robert Courtemayn gerllaw Caerfyrddin arno yn ystod gwrthryfel y Cymry yn 1116 - yn Abercywyn yr oedd y castell, efallai. Yn y ' Pipe Roll ' o dan y flwyddyn 1130 cyfeirir ato fel ' Bledericus Walensis ' ag arno ddyled o bunt am i'w wŷr ladd brodor o Fflandrys a marc yn dâl yn lle gwasanaeth milwrol. Dengys llyfr copiau dogfennau priordy Caerfyrddin i ' Bledericus
BRAOSE family Barnstaple yn gyfan gwbl. Trwy dalu 5,000 o farciau, yn ôl pum can marc y flwyddyn, cafodd arglwyddiaeth Limerick, ac, yn ddiweddarach, cafodd dref Limerick hefyd. Daeth yn arglwydd Gwyr (1203) a'r Tri Chastell (1205). Yn 1207, fodd bynnag, collodd ffafr y brenin yn sydyn, gan mwyaf oherwydd iddo fethu talu'r cyfraniadau a oedd yn ddyledus ar ei ystadau. Atafaelwyd ar ei diroedd yn Lloegr a daeth byddin y
BURTON, RICHARD (1925 - 1984), actor ffilm a llwyfan sylweddol nesaf oedd y sioe gerdd Camelot ar Broadway, a enillodd ganmoliaeth fawr iddo ym 1960-61: oddi yno fe aeth i chwarae rhan Marc Anthony yn ffilm Cleopatra, gydag Elizabeth Taylor yn cymryd rhan brenhines yr Aifft. Fe ddatblygodd hon i fod y ffilm ddrutaf, fwyaf afradlon a gynhyrchwyd hyd hynny, ac yn ystod gwallgofrwydd llethol y ffilmio fe syrthiodd y ddau brif gymeriad mewn cariad angerddol. Er
DAFYDD GAM (d. 1415), milwr Cymreig tâl o ddeugain marc yn y flwyddyn (Cal. Close Rolls, 79). Gan fod y brenin Harri eisoes, oblegid ei briodas â Mary Bohun, ag arglwyddiaeth Brycheiniog yn ei feddiant, y mae'n debyg nad oedd y gyfathrach rhwng Dafydd ag ef yn un newydd; gwyddys i Ddafydd barhau yn bleidiwr teyrngar i blaid y Lancastriaid hyd ei farw. Ym mis Tachwedd 1401 fe'i gwobrwywyd o gronfa tir a gymerwyd oddi ar rai
DAVIES, EVAN CYNFFIG (1843 - 1908), athro, awdur, a cherddor Efengyl Marc, a llawer o ysgrifau i'r Cerddor ar gerddoriaeth a chaniadaeth. Pasiodd holl arholiadau Coleg y Tonic Sol-ffa, a chyfieithodd i'r Gymraeg y gwerslyfrau canlynol o waith John Curwen - Gramadeg Cerddoriaeth I; Yr Arweinydd Cerddorol I, II, a III; Y Wyddor Gerddorol: Elfennol I,… Ganolraddol II; Dadansoddiant a Chynghanedd. Yn 1892 penodwyd ef yn aelod o Gyngor y Coleg Sol-ffa, a pharhaodd yn
DE SAEDELEER, ELISABETH (1902 - 1972), artist tecstiliau hefyd ym Masilica Genedlaethol y Galon Gysegredig yn Koekelberg, un o gofadeiliau Art Deco enwocaf Gwlad Belg. Yn ystod ei gyrfa gwnaeth dapestri yn seiliedig ar ddyluniadau llawer o artistiaid o fri rhyngwladol megis Ossip Zadkine, Michel Seuphor a Marc Chagall. Enillodd enw da am ansawdd ei gwaith a'i chleientiaid, ac yn 1927 fe'i gwahoddwyd gan Henry van de Velde i ddysgu yn La Cambre, yr ysgol
ELEANOR DE MONTFORT (c. 1258 - 1282), tywysoges a diplomydd Llywelyn wedi anfon negeseuwyr mynych i lys y brenin i geisio cymodi rhyngddynt, ond heb gael unrhyw lwyddiant. Mewn memorandwm o gynigion dyddiedig Ionawr neu Chwefror 1277 cynigiodd y tywysog nid yn unig i dalu gwrogaeth ond hefyd i dalu iawn i'r brenin o 6,000 marc bymtheng niwrnod wedyn os rhyddeid yr Arglwyddes Eleanor o garchar a'i hadfer yn wraig ac yn gydwedd iddo (domine Alienore uxoris sue et
ELLIS, JOHN GRIFFITH (1723/4 - 1805), pregethwr Meth. yn ôl William Jones, Trefollwyn (1718 - 1773?. Siarl Marc oedd arolygwr seiadau de sir Gaernarfon yn 1750; mae'n bosibl felly mai Ellis oedd y gwr a drowyd allan gan Harris yn 1749. Ond yr oedd yn pregethu eto yn 1751, fel y dywed Thomas William o Eglwys Ilan mewn adroddiad i Harris; yr oedd hefyd yn un o ymddiriedolwyr capel Ty Mawr a apwyntiwyd yn 1752; adroddir hefyd iddo bregethu yn y sasiwn
GRIFFITH family Penrhyn, gweryl â Richard Bulkeley o Fiwmares (gweler dan deulu Bulkeley). Talai flwydd-dal o ddeg marc i Gromwell am rai blynyddoedd, ond bu'n aflwyddiannus yn ei gais i feddiannu brodordy Dominicaidd Bangor ar ei ddiddymiad. Efe, yn ôl pob tebyg, oedd yr Edward Griffith (iwmon y gosgorddlu) y rhoddwyd melin ddŵr iddo yn arglwyddiaeth Dinbych yn 1537. Yr oedd yn aelod o nifer o gomisiynnau yng Ngogledd Cymru
GRIFFITH, HUW WYNNE (1915 - 1993), gweinidog (MC) ac eciwmenydd amlwg gymuned ac yng ngweithgareddau ei enwad ac eglwysi o bob traddodiad. Dylanwadodd yn ei bregethu meddylgar, yn ei erthyglau i'r Goleuad, Y Traethodydd, Porfeydd, Ecwmene, Y Genhinen a Barn ar faterion llosg a phwysig y dydd. Ysgrifennai gyda pharch amlwg gan ddangos paratoad manwl ar gyfer yr ysgrifau. Lluniodd werslyfr ar yr Efengyl yn ôl Marc (1953), llyfr o straeon i blant, Gyda'r Iesu (1961), a
GRUFFUDD FYCHAN Syr (d. 1447), milwr dyrchafwyd ef. Yr oedd yn farchog ac yn ôl yng Nghymru cyn 1443, ac ar ŵyl S. Laurence (10 Awst) y flwyddyn honno yng Nghawres trywanodd â gwaywffon galon ei feistr, Syr Christopher Talbot (1419 - 1443), 3ydd mab iarll Amwythig a phen campwr ei ddydd mewn chwarae gwaywffyn. Fe'i gyrrwyd ar herw a phris o 500 marc ar ei ben, oherwydd nid ystyrid mai damwain ydoedd lladd y marchog ieuanc. Difreiniwyd ef, ei

Search results

1 - 12 of 33 for "Marc"