Dictionary of Welsh Biography

MORTIMER family Wigmore, ' ac yn darostwng ' Melenyth,' y ddau yn sir Faesyfed. Yn ystod y 12fed ganrif ymddengys oddi wrth y cyfeiriadau prin a geir fod llawer o ymladd rhwng y Mortimeriaid a'r Cymry. Yn 1144 ceir HUGH de MORTIMER yn ailennill Maelienydd ac Elfael, hyn yn awgrymu eu darostwng a'u colli rywbryd cynt, ac yn 1145 daliwyd a charcharwyd y tywysog Cymreig Rhys ap Howel ganddo. Ef hefyd oedd yn gyfrifol am farw
MOSTYN family Mostyn Hall, Yn ôl History of the Family of Mostyn of Mostyn, 1925, a gynullwyd gan y 3ydd barwn Mostyn a T. Allen Glenn, daeth y tir y saif plas Mostyn arno yn awr yn eiddo teuluol bum canrif yn ôl trwy briodas IEUAN FYCHAN (a fu farw 1457), Pengwern, Llangollen (a Thre Castell, sir Fôn) ag ANGHARAD, merch ac aeres HYWEL (neu Howel) AP TUDUR AB ITHEL FYCHAN (a gweddw Edward Stanley yn ôl NLW MS 1557C). Ni
MOSTYN family Talacre, Y mae Mostyniaid Talacre yn disgyn o Peter (Peyrs, Piers), mab Richard ap Howel a'i wraig Catherine, merch Thomas Salusbury, yr hynaf, Llewenni - am Peter a Richard ap Howel gweler yr erthygl ar deulu Mostyn, Mostyn. Crewyd y farwnigiaeth yn y teulu hwn yn 1670, sef pan wnaethpwyd EDWARD MOSTYN yn farwnig, ac erbyn heddiw y mae rhif y barwnigiaid yn 12. Aelod o'r teulu hwn oedd FRANCIS EDWARD
OWEN family Peniarth, Adda yn eglwys Tywyn. Aer y briodas hon oedd ARON AB EDNYFED a ddilynwyd gan EDNYFED, hwnnw gan ei fab GRUFFYDD, a hwnnw gan RHYS AP GRUFFYDD, gŵr y gwnaethpwyd ei ewyllys yn 1476. Mab i Rys ap Gruffydd oedd JOHN AP RHYS a briododd Angharad, merch Dafydd ap Meurig Fychan, Nannau. Aer John ap Rhys ac Angharad oedd WILLIAM, a oedd yn fyw yn 1566, ac a briododd Elizabeth, merch Howel ap Jenkin ab
OWEN, ANEURIN (1792 - 1851), hanesydd ac ysgolhaig Cymreig a golygydd cyfreithiau Hywel Dda comin. Pan fu John Humffreys Parry farw (1825) rhoddwyd i Owen y gwaith o gwpláu yr hyn a gychwynasid gan hwnnw, sef paratoi argraffiad o gyfreithiau Hywel Dda a chasglu defnyddiau ar gyfer argraffiad o 'Brut y Tywysogion.' Cyhoeddwyd y 'cyfreithiau' yn 1841 - Ancient Laws and Institutes of Wales; Comprising the Laws … by Howel the Good and Anomalous Laws … with an English Translation (London, for the
OWEN, GORONWY (1723 - 1769), clerigwr a bardd , argraffiad yn 1876, ac Isaac Foulkes, Holl Waith Barddonol Goronwy Owen yn 1878. Ymhlith yr argraffiadau diweddaraf o weithiau Goronwy Owen ceir 'Cyfres y Fil,' 1902; Cywyddau Goronwy Owen, W. J. Gruffydd, 1907; Y Farn Fawr … a Dinistr Jerusalem; Clasuron Llenyddiaeth Cymru; 'Cyfres yr Ysgol Haf Gymreig,' 1907. Ymddangosodd 'Marwnad Lewis Morris' yn Almanac Gwilym Howel, 1770, a llythyrau Goronwy Owen yng
OWEN, JOHN (1698 - 1755), canghellor eglwys Bangor . Gwrthododd yn chwyrn (1741) gais Howel Harris i sefydlu ysgol yn eglwys Llannor; a phan roddwyd lloches i'r ysgol gan William Prichard, manteisiodd ar eiriau a ddywedwyd gan hwnnw ym mynwent yr eglwys i'w erlyn (E. B. Jones, yn Llawlyfr Undeb yr Annibynwyr, 1923, 46-7) o flaen y llys esgobol ym Mangor - amddiffynnwyd Prichard gan y cyfreithiwr John Williams o'r Tŷ Fry (Môn); taflwyd yr achos i'r Sesiwn
PALMER, HENRY (1679 - 1742), gweinidog Annibynnol . Bu Howel Harris yn aros yn ei dŷ am noson (10 Mawrth) yn 1740, ac yr oedd Palmer yn un o'r rhai a arwyddodd lythyr (Trevecka Letter 231) at Harris i'w ailwahodd i'r ardal. Bu farw 12 Rhagfyr 1742. Yr oedd un o'i feibion, GEORGE PALMER (a fu farw 1750), yn weinidog yn Abertawe; bu un arall, John Palmer, yn henuriad dylanwadol iawn yn Henllan am faith flynyddoedd - bu farw 1 Ionawr 1800, yn 86 oed
PARRY, BLANCHE (1507/8 - 1590), Prif Foneddiges Siambr Gyfrin y Frenhines Elisabeth a Cheidwad Tlysau'r Frenhines Ganwyd hi rhwng Mawrth 1507 a Mawrth 1508 yn Newcourt, Bacton yn Nyffryn Aur afon Dore, Euas (Ewyas), yn swydd Henffordd, yn ferch i Henry Myles a'i wraig o Saesnes Alice (Milborne). Aelwyd Gymraeg ei hiaith ydoedd. Ceir naw cerdd farddol sy'n cyfeirio at deulu Blanche, pump gan Uto'r Glyn ac un yr un gan Wilym Tew, Howel Dafi, Huw Cae Llwyd a Lewys Morgannwg. Cynhwysir hwy mewn fersiynau Cymraeg
PARRY, EDWARD (1723 - 1786), prydydd, 'cynghorwr' Methodistaidd, ac emynydd Ganwyd yn 1723 yn Llys Bychan, Llansannan. Saer coed ydoedd wrth ei alwedigaeth. Yr oedd yn gyfoed â 'Twm o'r Nant,' ac yn un o'i chwaraewyr mwyaf dawnus. Priododd ddwywaith, a bu'n byw yng Nghefn Byr a Than y Fron. Yn 1747 cefnodd ar yr anterliwt, gan groesawu'r diwygwyr i'w dŷ. Yn 1749 dechreuodd 'gynghori' ond daeth yr ymraniad rhwng Howel Harris a Daniel Rowland ac oerodd ei sêl, ac aeth yn
PHILLIPS, HENRY (1719 - 1789), gweinidog gyda'r Bedyddwyr Ganwyd yn Nhrelech (Caerfyrddin) yn 1719. Argyhoeddwyd ef, 'yn 18 oed,' dan Howel Harris; aeth i Landdowror at Griffith Jones a bu'n athro mewn amryw o'i ysgolion; derbyniai'r Cymun gan Howel Davies. Troes wedyn at y Bedyddwyr ym Mhen-y-garn, a bedyddiwyd ef gan Miles Harry yn 1750; bu dan addysg yn y Trosnant a hefyd (1751) ym Mryste. Yn 1752-3 bu'n cynorthwyo gweinidog yr ' Hen Dŷ Cwrdd ' yn
POPKIN, JOHN (fl. 1759-1824), cynghorwr Methodistaidd a Sandemaniad Gŵr bonheddig cyfoethog ydoedd, yn hanfod o Popkiniaid Ynysdawe, a'r Fforest; bu'n byw ym Mhlas Tal-y-garn c. 1801, ond trigai yn y Fforest, Llansamled, ym mlynyddoedd olaf ei oes. Ni wyddys pryd yr ymunodd â'r Methodistiaid, ond daw i'r golwg yn 1759 fel cynghorwr a wrthwynebai ddychweliad Howel Harris yn y sasiynau. Daeth o dan ddylanwad athrawiaethau J. Glass a R. Sandeman c. 1760, a chreodd

Search results

97 - 108 of 154 for "Howel"