Dictionary of Welsh Biography

MORGAN ap HYWEL (fl. 1210-48), arglwydd Cymreig arglwyddiaeth Gwynllwg neu Gaerlleon-ar-Wysg Harri II yn arglwydd Caerleon. Hwn oedd y Morgan a laddwyd gan Ifor Bach yn 1158. Dilynwyd ef gan ei frawd IORWERTH ab OWAIN. Yn 1171 syrthiodd Iorwerth rywsut dan wg y brenin, a chollodd Gaerlleon. Pan oeddid ar fin cymodi rhyngddynt (1172), lladdwyd OWAIN, mab Iorwerth, gan wŷr iarll Caerloyw. Ffyrnigodd Iorwerth, a'i fab arall HYWEL, yn erbyn y brenin a'r Normaniaid, a chan fanteisio ar 'wrthryfel
MORGAN GAM (d. 1241), arglwydd barwniaeth Gymreig Afan Wallia (neu Nedd-Afan) yn arglwyddiaeth ('honour') Morgannwg mab Morgan ap Caradog ap Iestyn, o Gwenllian (y mae'n debygol), merch Ifor Bach. Dilynodd ei frawd hŷn, Lleision, c. 1213, a chan fabwysiadu polisi ei dad, sef polisi o gyfeillgarwch a chyduniad â'r tywysogion cynhenid, bu o gymorth mawr i fwriadau Llywelyn I drwy beri aflonyddwch i arglwyddiaid Clare ym Morgannwg. Yn ôl yr achau priododd (1), Janet, merch Elidyr Ddu, a (2), Ellen, merch Gronw ab
MORGAN, DEWI (Dewi Teifi; 1877 - 1971), bardd a newyddiadurwr Faner. Ymhlith ei 'ddisgyblion' yr oedd D. Gwenallt Jones, T. Ifor Rees, Caradog Prichard, T. Glynne Davies, J. M. Edwards, Iorwerth C. Peate ac Alun Llywelyn-Williams. Bu farw yn 93 oed yn ysbyty Bronglais Aberystwyth 1 Ebrill 1971 a'i gladdu ym mynwent y Garn 6 Ebrill.
PARRY, BLANCHE (1508? - 1590) Ganwyd yn 1508 neu 1507 yn Newcourt, Bacton, yn nyffryn 'Dore' yn Euas (Ewias) yn sir Henffordd, yn ferch i Henry Parry a'i wraig Alice. Gwelir ach y teulu mawr a changhennog hwn yn Theophilus Jones, History of the County of Brecknock (3ydd arg.), iv, 2-3; canodd Guto'r Glyn (200-4 a 216-20 yn arg. Ifor a J. Ll. Williams) i Harri Ddu o Euas, hendaid Blanche Parry; yr oedd ei thaid, Miles ap Harri
PARRY, BLANCHE (1507/8 - 1590), Prif Foneddiges Siambr Gyfrin y Frenhines Elisabeth a Cheidwad Tlysau'r Frenhines Diweddar a'u trosi i'r Saesneg ar www.blancheparry.com. Y mae un o gerddi Guto'r Glyn, 'Harri Ddu o Euas', yn rhoi ach y teulu mawr a changhennog hwn (200-4 a 216-20 yn arg. Ifor Williams a J. Llywelyn Williams o waith Guto'r Glyn). Cyfeiria at Harri Ddu ap Gruffudd, hendaid Blanche, steward Brynbuga, Caerllion ac Ewyas Lacey dan Syr William Herbert, Iarll Penfro (y greadigaeth gyntaf) a chefnogydd Dug
PARRY, ROBERT IFOR (1908 - 1975), gweinidog (Annibynwyr) ac athro ysgol Ganwyd Ifor Parry yn Longford Terrace, Caergybi, Ynys Môn, yn fab i Benjamin Parry a'i briod, aelodau yn Y Tabernacl, eglwys yr Annibynwyr, yn y dref lle'r oedd y Parchg. R. H. Davies yn weinidog. Roedd ei dad yn swyddog o beiriannydd ar y llongau a hwyliai o borthladd Caergybi i Iwerddon. Gadawodd Ysgol Sir Caergybi yn ddisgybl disglair iawn a mynd i Goleg Bala-Bangor a Choleg y Brifysgol
PARRY, Syr THOMAS (1904 - 1985), ysgolhaig, Llyfrgellydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Prifathro Prifysgol, bardd Picton Davies, y priododd â hi 20 Mai, 1936. Yn 1929, ar farwolaeth Syr John Morris-Jones, penodwyd Thomas Parry 'n ddarlithydd o dan [Syr] Ifor Williams yn ei hen Adran ym Mangor. Yma y daeth yr ysgolhaig ifanc i'w deyrnas, megis. Ffrwyth ei egni a'i ddiwydrwydd rhyfeddol a'i ddiddordeb diwylliadol eang yn y cyfnod hwn oedd yr erthyglau niferus a gyhoeddodd ar Siôn Dafydd Rhys a'i Ramadeg, y testunau
PRICE, THOMAS GWALLTER (Cuhelyn; 1829 - 1869), newyddiadurwr a bardd Drych yn ffafrio'r fasnach mewn caethion. Ar 10 Ionawr 1857 cychwynnodd 'Cuhelyn' Y Bardd Newydd Wythnosol (Efrog Newydd), gyda llu o lenorion Cymru yn ohebwyr iddo - 'Eben Fardd,' Thomas Stephens (Merthyr Tydfil), 'Talhaiarn,' 'Cynddelw,' 'Llawdden,' 'Dewi Wyn o Esyllt,' 'Islwyn,' 'Aneurin Fardd,' 'Nathan Dyfed,' 'Nefydd,' 'Eiddil Ifor,' 'Gwilym Teilo,' etc. Cyhoeddwyd yn hwn hanes a rhai o weithiau
REES, THOMAS IFOR (1890 - 1977), llysgennad Ganed Thomas Ifor Rees ar y l6 Chwefror, 1890, ym Mronceiro, tŷ ar gyrion Bow Street a Llandre, Ceredigion. Roedd yn un o saith o blant a aned i'r cerddor a chyfansoddwr adnabyddus, J.T. Rees, a'i wraig Elizabeth (Davies). Derbyniodd ei addysg gynnar yn Ysgol Rhydypennau ac wedyn yn Ysgol Ramadeg Ardwyn, Aberystwyth, a Choleg y Brifysgol, Aberystwyth, lle y graddiodd gydag anrhydedd yn y Gymraeg
RHYS GOCH ap RHICCERT Thomas Stephens, J. H. Davies, Glyn Davies, a Syr Ifor Williams, a chwalwyd y chwedl yn derfynol gan G. J. Williams yn Y Beirniad, viii, 211-26, lle y dangosir mai'r hyn a wnaeth ' Iolo ' oedd ailwampio pump o hen gerddi a ffugio'r lleill. Y maent i gyd yn frith o'i eiriau a'i ffurfiau nodweddiadol ef. Nid oes dystiolaeth i Rys Goch ap Rhiccert sgrifennu llinell o farddoniaeth erioed.
RICHARDS, ROBERT (1884 - 1954), hanesydd a gwleidydd ddarlithydd mewn economeg a gwyddor gwlad yng Ngholeg Harlech. Yn ystod Rhyfel Byd II ef oedd pennaeth adran gogledd Cymru o'r gwasanaeth amddiffyn sifil. Yn 1946 arweiniodd ddirprwyaeth seneddol i'r India gan ennill parch ac ymddiriedaeth Gandhi a Jinnah. Bu ganddo gyfres o ysgrifau ar India yn Yr Eurgrawn am 1951. Gyda Syr Ifor Williams golygodd Y Tyddynnwr, 1922-23, ac ysgrifennodd lawer o gynnwys pedwar
ROBERT (fl. 1099-1147), mab ordderch i'r brenin Harri I fynachlog Margam. Bu farw 31 Hydref 1147. Yr unig beth a gofir am ei fab WILLIAM (bu farw 1183) yw'r tro digrif yn 1158 pan gymerwyd ef a'i deulu'n garcharorion yng nghastell Caerdydd ei hunan, gan Ifor Bach o Senghenydd. O'i blant, bu'r mab, ROBERT, farw (1166) o flaen ei dad. Priodwyd ei ferch hynaf, ISABEL (a elwir hefyd yn ' Hawys '), â'r tywysog John, y brenin wedyn. Diddymwyd y briodas, ond daliodd

Search results

61 - 72 of 85 for "Ifor"