Dictionary of Welsh Biography

IORWERTH FYNGLWYD (fl. c. 1480-1527), bardd o Saint y Brid (neu St. Bride's Major) ym Mro Morgannwg; Prawf y cywyddau ymryson a fu rhyngddo â Rhisiart ap Rhys Brydydd ym mhlas Siôn Stradling yn y Merthyr Mawr mai'r bardd hwnnw oedd ei athro. Cadwyd dros 50 o'i gyfansoddiadau yn y llawysgrifau, a rhoddwyd sylw mawr iddynt, nid yn unig gan gopïwyr Morgannwg ond hefyd yn y Gogledd. Canodd lawer i foneddigion ei dalaith ei hun, i'r Gameisiaid
JAMES, CARWYN REES (1929 - 1983), athro, chwaraewr a hyfforddwr rygbi Eisteddfod â chadeirio Sports Line-up, yn hapusach yn tynnu soned neu gywydd yn ddarnau na gwneud synnwyr o dâp mewn stiwdio foel, roedd ymbellhau o wir ddiwylliant yn straen. Yng nghanol amserlen lawn, roedd yna wacter. Dyn sengl ydoedd. Ei chwaer Gwen, nyrs wedi ymddeol a hefyd yn ddi-briod, oedd yn gofalu amdano yn eu cartref, ryw chwarter milltir o Rose Villa. Ar ol iddo farw, tyfodd y sïon am ei
JAMES, DANIEL (Gwyrosydd; 1847 - 1920), bardd ac Ysgol Gymreig 'Dafydd Morgannwg.' Ei enw barddol cyntaf oedd 'Dafydd Mynyddbach,' ond ar awgrym 'Dafydd Morgannwg' fe'i newidiodd i 'Gwyrosydd.' Daeth yn enwog fel telynegydd a chyfansoddwr darnau adrodd poblogaidd yn eu dydd, megis 'Ymson y Llofrudd,' 'Ble aeth yr Amen?' ac yn ddiweddarach, 'Fy hen siwt waith' ac 'Y Gog ac Adar Cymru.' Bu'n cynnal dosbarthiadau gramadeg Cymraeg yn yr ardaloedd
JAMES, DAVID (1787 - 1862), cerddor Ganwyd yn 1787, a dygwyd ef i fyny gan ei fodryb ym Mhenrallt, Pont Saison, ger Brynberian, Sir Benfro. Cafodd dri mis o ysgol yn blentyn, a thrwy hunan-ddiwylliant daeth yn rhifyddwr da, a thipyn o seryddwr. Dafydd Siencyn Morgan a roddodd iddo ei wersi cyntaf mewn cerddoriaeth. Galwyd ef yn 1804 i Hwlffordd i fynd dan ddisgyblaeth filwrol, a chafodd gyfarwyddyd a gwersi mewn cerddoriaeth gan
JAMES, DAVID EMRYS (Dewi Emrys; 1881 - 1952), gweinidog (A), llenor a bardd ('Dafydd ap Gwilym'), Llanelli, 1930 ('Y Galilead'), Bangor, 1943 ('Cymylau amser'), a Phen-y-bont ar Ogwr, 1948 ('Yr alltud'). Bu'n olygydd ' Pabell Awen ' Y Cymro o 1936 i 1952. Bu farw yn ysbyty Aberystwyth ar 20 Medi 1952, a chladdwyd ef ym mynwent Pisgah, Talgarreg. Codwyd maen coffa hefyd uwchlaw clogwyni Pwllderi, gogledd Penfro. Cyhoeddwyd llawer o'i waith: Rhigymau'r ffordd fawr, (1926), Rhymes
JAMES, JOHN LLOYD (Clwydwenfro; 1835 - 1919), gweinidog gyda'r Annibynwyr a hanesydd golygu Cyfaill y Werin, 1862, a cholofn barddoniaeth Y Twr (Aberdâr) am dymor. Ysgrifennodd lawer i'r Beirniad (yr hen), Y Tywysydd, Y Diwygiwr, a Cennad Hedd. Ei faes arbennig oedd hen hanesion lleol ac eglwysig a phortreadu hen gymeriadau megis ' Siams Dafydd.' Ei ddau brif waith oedd Hanes Cymanfaoedd yr Annibynwyr, 1867-9, pum rhan, a Hanes Eglwys Glandwr, 1902. Cyhoeddwyd ei nofel Habakkuk Crabb
JAMES, THOMAS EVAN (Thomas ab Ieuan; 1824 - 1870), gweinidog gyda'r Bedyddwyr ac awdur yng Nghwmbach, Aberdâr (1856-8), Castell Nedd (1858-61), a Glyn Nedd (1861-70). Bu farw 21 Mehefin 1870. Ymhlith ei weithiau ceir Marwnad Joel Jones, gweinidog ym Mhwllheli; Coffadwriaeth y Cyfiawn neu sylwedd pregeth … or farw Dafydd Jones o Gaerdydd a Stephen Edwards o Rymni; Deigryn ar ol Cyfaill … John Jones, Merthyr; Cofiant … James Davies, gweinidog y Bedyddwyr yn Cincinatti, Ohio. Casglodd a
JENKIN, JOHN (Ioan Siengcin; 1716 - 1796), prydydd ac athro 1793 o leiaf. Bu farw yn 1796 ac fe'i claddwyd yn Llangoedmor. Cafodd addysg farddol gan ei dad. Dylanwadwyd arno'n drwm gan Ramadeg Siôn Rhydderch. Canai yn y mesurau caeth a rhydd i'r uchelwyr, yn enwedig i'w noddwr Thomas Lloyd, Cwmgloyn. Ymwelodd ag eisteddfod Llanidloes 1772, a threfnu eisteddfod Aberteifi 1773. Adnabu 'Ieuan Brydydd Hir' a chanodd englyn beddargraff i Lewis Morris.
JENKINS, DAFYDD Rhydwilym - see JENKINS, JOHN
JENKINS, DAVID (1912 - 2002), llyfrgellydd ac ysgolhaig . Dechreuodd ymchwilio i hanes bywyd a gwaith Huw Morys (Eos Ceiriog, 1624-1709) yn Efrydydd Ymchwil Syr John Williams (1937-39) a chyhoeddodd erthygl werthfawr yn Bwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd (cyfrol 8, 1935-37, 140-5) ar enwau personau a lleoedd yng nghywyddau Dafydd ap Gwilym. Ei athro, T. Gwynn Jones, a awgrymodd y pwnc hwn iddo, fel un a adweinai dirwedd ac enwau lleoedd y cylch, a chafwyd ganddo
JENKINS, DAVID ARWYN (1911 - 2012), bargyfreithiwr a hanesydd Cyfraith Hywel Dda Ganwyd Dafydd Jenkins yn Llundain ar Wyl Ddewi, 1 Mawrth 1911, yn fab i William Jenkins, clerc banc a anwyd yn Bermondsey ond a ymfalchïai yn ei wreiddiau teuluol yn Sir Aberteifi ac a fu'n ysgrifennydd Capel Cymraeg Jewin yn Llundain, a'i wraig Elizabeth a anwyd yn Aberystwyth. Ei enw bedydd oedd David, ond dewisodd arddel yr enw Dafydd. Ganwyd ei chwaer hyn, Edith Nancy Jenkins ('Nansi') yn
JENKINS, JOHN (1656? - 1733) Rhydwilym, gweinidog y Bedyddwyr . Yr oedd ei frawd Dafydd yn henuriad yn Rhydwilym, a thybir mai brawd arall oedd yr Evan a restrwyd fel hwythau dan Gilymaenllwyd yn llyfr yr eglwys yn 1689; ceir cyfeiriad hefyd at ei ferch Jennett Richards, a llawer o sôn am ei fab Evan Jenkins a'i ŵyr y Dr. Joseph Jenkins, a fu ill dau yn weinidogion Hen Gapel Wrecsam. Bu cyfrol wreiddiol o'i bregethau ym meddiant William Herbert, gweindog

Search results

349 - 360 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"