Dictionary of Welsh Biography

PRICHARD, JOHN WILLIAM (1749 - 1829), llenor William Morris a ddaeth i'w feddiant rywsut (sgrifennodd nodiadau ar Lewis Morris, llawysgrif 81 yng Nghaerdydd), ac yr oedd ganddo lythyrau gan Oronwy Owen. Yr oedd ef ei hunan yn ohebydd prysur â chylch eang o lenorion: 'Gwallter Mechain' (NLW MS 1808E rhif 6), William Owen Pughe, Richard Llwyd (awdur Beaumaris Bay), ' Twm o'r Nant,' ' Dewi Wyn,' ' Robert ap Gwilym Ddu (a oedd yn gâr iddo), Robert
PRYSE, ROBERT JOHN (Gweirydd ap Rhys; 1807 - 1889), hanesydd a llenor ddwy wobr gyntaf ac ef oedd yr uchaf yn yr arholiad cyntaf am M.D. Yn ystod gwyliau'r haf aeth i Gaergybi fel arfer. Gweithiodd yno'n galed iawn, cafodd annwyd trwm a throdd hwnnw'n ddarfodedigaeth. Bu farw yn nhŷ ei rieni, Vale View, Dinbych, 13 Tachwedd 1862, a chladdwyd ef ym mynwent eglwys Dewi Sant. Gadawodd 40,000 o linellau o farddoniaeth, y rhan fwyaf yn gyfansoddiadau eisteddfodol
REES, ALAN WILLIAM (1941 - 2005), mynach Benedictaidd a cherddor brifysgol ei fwriad oedd ymuno ag Abaty Ampleforth, ond ni allai gyflawni ei fwriad oherwydd chwalfa nerfol, ac aeth yn athro ysgol. Rhwng 1963 a 1968 bu'n gôr-feistr ac organydd yn Eglwys Gadeiriol Fetropolitan Dewi Sant, Caerdydd. Yn 1968 ymunodd ag Abaty Benedictaidd Belmont yn Henffordd. Astudiodd ddiwinyddiaeth yn Athenaeum Archesgobol Sant Anselmo yn Rhufain, ac fe'i hordeiniwyd yn offeiriad ar 29
REES, BRINLEY RODERICK (1919 - 2004), ysgolhaig clasurol, addysgydd a phrifathro coleg prifysgol uwch, cydnabuwyd fwyfwy ei ddawn weinyddu, ac, yn 1975, dychwelodd eto i Gymru ar ei benodi'n brifathro Coleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan, y lleygwr cyntaf i ddal y swydd. Cawsai gryn ran, pan oedd yn Ddeon y Celfyddydau yng Nghaerdydd, yn y broses a arweiniodd at dderbyn Coleg Dewi Sant yn 'ysgol' ym Mhrifysgol Cymru (ffederasiwn yr oedd yn fynych yn dra beirniadol ohono). Bellach yn brifathro
REES, RICE (1804 - 1839), clerigwr ac ysgolhaig Newydd Dewi Sant yn Llanbedr Pont Steffan, penodwyd Rice Rees yn athro Cymraeg ac yn llyfrgellydd yno - yn yr un flwyddyn, urddwyd ef; cafodd reithoraeth Llanddewi Efelffre yn 1832 a phenodwyd ef yn gaplan i'r esgob yn 1838 - eisoes yr oedd y gwaith o arholi Cymraeg ymgeiswyr am urddau wedi ei osod arno. Greddf ysgolhaig oedd ynddo, ac y mae ei lyfr The Welsh Saints, meddai J. E. Lloyd yn ei ysgrif
REES, TIMOTHY (1874 - 1939), esgob Llandaf mab David Rees a Catherine ei wraig; ganwyd yn y Llain, Llanbadarn Trefeglwys, Sir Aberteifi, 15 Awst 1874. Cafodd ei addysg yn ysgol Ardwyn, Aberystwyth, ysgol y coleg, Llanbedr-Pont-Steffan, a Choleg Dewi Sant, a graddiodd yn B.A. yn 1896. Ar ôl treulio blwyddyn yng Ngholeg Mihangel Sant, Aberdâr, urddwyd ef yn ddiacon yn Rhagfyr 1897, ac yn offeiriad flwyddyn yn ddiweddarach. Bu am ddwy
RHISIART FYNGLWYD (fl. 1510-70), bardd i Ruffudd Dwnn o Ystrad Merthyr, a'i fab Harri. Yr oedd yn Ystrad Merthyr ar wyliau'r Sulgwyn 1531 a 1533, ac ar Ddydd Gŵyl Dewi, 1536 a 1537, ac ym mhlas Syr Siors Herbert yn Abertawe tua 1543. Dywaid G. J. Williams am ei waith: ' Efallai y mwyaf diddorol yw'r cywydd heddwch rhwng Syr Siors Herbert a Mr. Edward Mawnsel,' a hefyd mai Rhisiart Fynglwyd, a oroesodd Lewys Morgannwg, oedd yr ' olaf o
RHYGYFARCH (1056/7 - 1099) gadwyd y mae buchedd Dewi, barddoniaeth Ladin mewn sallwyr sydd yng Ngholeg y Drindod, Dulyn, a ' Cwynfan ' (a briodolir iddo yn B.M. Cotton MS. Faustina C. i); cân Ladin fer yw'r olaf yn cwyno oblegid gormes cynyddol y Normaniaid ar y Cymry. Ysgrifennwyd ei brif waith, a hwnnw'n ddiweddarach na'r lleill, c. 1090, i bleidio hawliau Tyddewi i fod yn brif esgobaeth Cymru ac yn annibynnol ar Gaergaint
RHYS-WILLIAMS, BRANDON MEREDITH (1927 - 1988), gwleidydd Ceidwadol erbyn lewcemia a chladdwyd yn ef eglwys Dewi Sant, Y Groesfaen. Arweiniodd ei farwolaeth at yr is-etholiad cyntaf yn senedd 1987-92. Ei olynydd yn y farwnigaeth oedd ei fab Arthur Gareth Ludovic Emrys Rhys-Williams (ganwyd 9 Tachwedd 1961).
RICHARDS, FREDERICK CHARLES (1878 - 1932), arlunydd choeth a atgynhyrchwyd mewn cyfrolau a oedd yn delio ag Eton a Windsor, Florence, Venice, Rhufain, etc., ac a fu'n bur boblogaidd. Yr oedd gan Richards allu arbennig i lythrennu; yn hyn o beth amlygodd fedr neilltuol wrth gyfaddasu teip Rhufeinig colofn Trajan (yn Rhufain) at wasanaeth argraffu. Cynlluniodd lawer o lyfrynnau Dydd Gŵyl Dewi i'r Weinyddiaeth Addysg, rholau anrhydedd, tystysgrifau a
RICHARDS, JOHN (Iocyn Ddu; 1795 - 1864) Meurig ar yr un pryd a ' Dewi o Ddyfed ' a ' Carn Ingli,' a bu ar hyd ei oes yn ymddiddori yn yr un pethau - canodd rai awdlau. Ond yr amgylchiad a ddug iddo 'enwogrwydd,' amheus braidd, oedd y feirniadaeth ar yr awdl yn eisteddfod Aberffraw yn 1849. Rhwng 'Emrys' a 'Nicander' yr oedd y wir gystadleuaeth; barnai 'Eben Fardd' mai 'Emrys' oedd y gorau, ond daliai 'Iocyn Ddu' yn dynn dros 'Nicander,' a
RICHARDS, THOMAS (1754 - 1837), clerigwr chyfieithiadau. DAVID RICHARDS 'Dewi Silin' (1783 - 1826) Ganwyd yr ail fab ar 12 Ebrill 1783, a'i addysgu yn ysgol ramadeg Dolgellau ac yn Ystrad Meurig. Urddwyd ef yn ddiacon 1809 gan yr esgob Burgess a'i drwyddedu i guradiaeth Penbre, ger Llanelli. Cafodd urddau offeiriad yn 1810, a gwasnaethu fel curad yn y Drenewydd, Nantglyn, Llys Meirchion (?), a Llansilin, cyn ei sefydlu'n ficer Llansilin, Awst 1819

Search results

241 - 252 of 310 for "Dewi"