Dictionary of Welsh Biography

EDWARDS, HUW THOMAS (1892 - 1970), undebwr llafur a gwleidydd T fod ganddo gymwysterau asgell chwith da). Sefydlwyd Swyddfa Gymreig dan ofal James Griffiths, fel deiliad cyntaf swydd ysgrifennydd gwladol Cymru. Ar yr un pryd dyrchafwyd rhai datganolwyr Cymreig, megis Cledwyn Hughes a Goronwy Roberts, i swyddi yn y llywodraeth newydd. O ganlyniad i'r datblygiadau hyn, ail-ymunodd Huw T â'r Blaid Lafur. Fodd bynnag, roedd wedi colli'r rhan fwyaf o'i ddylanwad
EDWARDS, Syr JOHN GORONWY (1891 - 1976), hanesydd Ganwyd Goronwy Edwards yn Salford, sir Gaerhirfryn, ar 14 Mai 1891, yn unig blentyn i John William Edwards, gweithiwr rheilffordd, a'i wraig Emma (née Pickering), y ddau wedi'u geni a'u magu yn sir y Fflint. Ffermwyr ger Halcyn yn Nyffryn Clwyd oedd hynafiaid ei dad, a'i fam yn ferch i löwr o Sais a ymfudodd o swydd Efrog i Gernyw. Magwyd eu mab yn Gymro Cymraeg ac yn Fethodist Calfinaidd, a
EDWARDS, LEWIS (1809 - 1887), prifathro Coleg y Bala am 50 mlynedd, athro a diwinydd rhag ymrysonau di-fudd cyfnod y dadleuon, drwy agor ffenestri'r meddwl er mwyn i oleuni gwybodaeth o fyd hanes a llên a gwyddoniaeth beri bywyd eto ym mhrenhines y gwyddorau. Y mae ei draethodau ar 'Ysgolion Ieithyddol i'r Cymry,' 1849; 'Cyfnewidwyr hymnau,' 1850; 'Goethe,' 1851; 'Barddoniaeth y Cymry,' 1852; a 'Goronwy Owen,' 1876, yn ddogfennau pwysig yn natblygiad beirniadaeth lenyddol yng Nghymru
ELIAS, WILLIAM (1708 - 1787) gohebiaeth rhyngddo a Goronwy Owen.
EVANS, EVAN (Ieuan Fardd, Ieuan Brydydd Hir; 1731 - 1788), ysgolhaig, bardd, ac offeiriad 1753, ond ymadawodd heb gymryd gradd. Cyn mynd i Rydychen, daeth i adnabod Lewis Morris, a roddodd gyfeiriad i'w fywyd trwy ei gyfarwyddo yng nghelfyddyd cerdd dafod, ennyn ei ddiddordeb mewn dysg Gymraeg, a dod ag ef i gysylltiad â'r rhai eraill a hyrwyddai adfywiad llenyddol a hynafiaethol Cymreig y 18fed ganrif, sef Richard a William Morris, William Wynn, Llangynhafal, a Goronwy Owen. Urddwyd ef
FOULKES, ISAAC (Llyfrbryf; 1836 - 1904), perchennog newyddiadur a chyhoeddwr Cefn Coch MSS., 1899. Cyhoeddodd gofiannau nodedig: i'r Dr. Thomas Charles Edwards, Dr. John Hughes, Caernarfon, Daniel Owen y nofelydd, John Ceiriog Hughes ('Ceiriog'), a hefyd gyfrol o farddoniaeth a llythyrau Goronwy Owen. Cyhoeddodd lyfrau rhatach, 'Cyfres y Ceinion,' am swllt yr un, yn cynnwys gweithiau 'Hiraethog,' 'Ceiriog,' 'Elfed,' ac eraill, ac yng 'Nghyfres y Classuron Cymreig,' a werthid
GORONWY DDU - see MATHIAS, JAMES GORONWY
GORONWY DDU O FON - see OWEN, GORONWY
GORONWY GYRIOG (fl. c. 1310-60), bardd Tad, y mae'n debyg, i'r bardd Iorwerth ab y Cyriog. Ni wyddys unrhyw fanylion amdano, ond cadwyd peth o'i farddoniaeth yn ' Llyfr Coch Hergest ' a rhai llawysgrifau eraill sy'n cynnwys awdl i Fadog ab Ierwerth (esgob Bangor) ac englynion marwnad i Wenhwyfar, gwraig Hywel ap Tudur o Fôn (brawd Goronwy Penmynydd). Ymddengys mai ef biau rhan, o leiaf, o'r farddoniaeth a briodolir i 'Gutun Ceiriog' a
GORONWY-ROBERTS, Barwn - see ROBERTS, GORONWY OWEN
GRIFFITH family Penrhyn, ap Gwilym (bu farw 1405 gweler 2 isod), ychwaneg o diroedd ym Môn a Sir Gaernarfon. GRIFFITH AP GWILYM (bu farw 1405) Priododd (c. 1360) Generys, merch ac aeres Madog ap Goronwy Fychan, a oedd yn llinach Ednyfed Fychan, trwy ei fab, Goronwy, cyndad y Tuduriaid. Dug hi i'w gŵr diroedd yng Ngwredog ym Môn, ynghyd â'i rhan o diroedd y teulu yng Ngafael Goronwy ab Ednyfed yn nhrefgordd Cororion, Sir
GROSSMAN, YEHUDIT ANASTASIA (1919 - 2011), gwladgarwraig Iddewig ac awdur chwe mis. Yn ôl yng Nghymru, ar ei phen ei hun gyda'r mab ifanc y bu'n byw yn bennaf hyd Ragfyr 1950, â'i gŵr yn cael ei hyfforddi mewn cerfio a thorri llythrennau yn hen weithdy Eric Gill yn Speen, Berkshire, ac yn cychwyn ar ei yrfa yn y maes, cyn cael ei daro gan achos difrifol o'r ddarfodedigaeth. Bryd hynny, llwyddodd Yehudit drwy gymorth yr aelod seneddol lleol, Goronwy Roberts, i gael hyd i

Search results

13 - 24 of 76 for "Goronwy"