Dictionary of Welsh Biography

DAVIES, JENNIE EIRIAN (1925 - 1982), newyddiadurwraig oedd ei chyfryngau cyn hyn. Wrth olygu cylchgrawn wythnosol câi roi ei stamp ei hun ar faterion y dydd a hynny wedi'i gofnodi ar ddu a gwyn, ar gof a chadw. Ond cyfuniad o bleser a hunllef oedd y cyfnod hwn yn ei bywyd. Er iddi dderbyn canmoliaeth am ei gwaith dygn, cythruddwyd llawer gan ei dull o olygu'r cylchgrawn a'i barn ar ddigwyddiadau sylweddol cyfnod cythryblus 1979-82. Canlyniad hyn oedd i
EDMUND-DAVIES, HERBERT EDMUND (1906 - 1992), cyfreithiwr a barnwr myfyriwr ifanc o Gymru, a chyfeiriodd ato yn ddiweddarach fel ei fyfyriwr disgleiriaf. Graddiodd o Rydychen yn 1929, cafodd ei ethol yn 'Vinerian Scholar' ac fe'i galwyd i'r bar gan Gray's Inn. Ar ddechrau ei yrfa câi ei rwygo rhwng ymarfer y gyfraith a'r byd academaidd. Yn y 1930au cynnar bu'n gysylltiedig am ysbaid gyda'r London School of Economics lle dysgodd gyfraith gontract a gwrthdaro cyfreithiau
EDWARDS, THOMAS (Caerfallwch; 1779 - 1858), geiriadurwr Ganwyd, mwy na thebyg yn y Felinganol, yn nhref-ddegwm Caerfallwch, ym mhlwyf Llaneurgain (Northop), Sir y Fflint, yn 1779, a'i fedyddio yn Llaneurgain 5 Mawrth 1780, mab i Richard a Margaret Edwards. Rhwymwyd ef yn 14 oed yn brentis i gyfrwywr yn yr Wyddgrug, ar ôl ychydig addysg mewn ysgol ramadegol yn Llaneurgain. Câi gyfle yn nhy ei feistr i ddarllen newyddiaduron a llyfrau Saesneg. Ar
ELDRIDGE, MILDRED ELSIE (1909 - 1991), artist Ganwyd Mildred Eldridge ar 1 Awst 1909 yn 35 Dunmore Road, Wimbledon, Llundain, yn ferch i Frederick Charles Eldridge (1874-1960), gemydd, a'i wraig Mildred Mary (ganwyd Chevalier, 1871-1961). Roedd ganddi un brawd, Frederick (1906-1980), a gafodd yrfa mewn yswiriant. Yn 1925 symudodd y teulu i 3 Bridge Street, Leatherhead, lle buont yn byw uwchben siop gemwaith ei thad. Câi ei hadnabod fel
ELIAS, JOHN (1774 - 1841), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ei fys blaenaf; ac oherwydd gwres a thanbeidrwydd ei ysbryd a'i ddifrifwch mawr, câi ddylanwad rhyfeddol ar ei wrandawyr. Oherwydd ei boblogrwydd fel pregethwr a'i ddoniau areithyddol dihafal, daeth yn arweinydd amlwg yng nghyfundeb y Methodistiaid Calfinaidd, ac am ei fod yn ŵr o ewyllys gref, meddwl annhyblyg, a natur dra-arglwyddiaethol, ni ellid yn hawdd ei wrthwynebu. Coleddai syniadau Uchel
EVANS, JOHN (1779 - 1847), offeiriad a gweinidog Methodistaidd genhedlaeth yn fwy poblogaidd nag ef dros Gymru oll. Creadur od ydoedd. Câi adegau o bruddglwyf. Ond ar gyfrif ei ymddangosiad boneddigaidd, hynawsedd ac addfwynder ei ysbryd, pereidd-dra'i lais, a phertrwydd ei ymadrodd, yr oedd yn anwylddyn ei wrandawyr. Gallai'r 'hen Lwynffortun,' fel y gelwid ef, yrru cynulleidfa i berlewyg ysbrydol â melystra'i ddawn. Bu farw 6 Hydref 1847, a chladdwyd ef ym Mhen-twyn.
EVANS, JOHN (1796 - 1861), ysgolfeistr mewn ysgol a gedwid gan Griffith Davies, y cyfrifydd enwog. Gwnaeth gynnydd mawr yno mewn mathemateg. Ar ôl bod yn cadw ysgolion yn Llanfair Caereinion a Llanidloes, dychwelodd i Aberystwyth oddeutu 1821 (neu'n gynharach, gan y dywed ei garreg fedd iddo fod yn ysgolfeistr am 44 mlynedd) i agor ei ysgol enwog, ' The Mathematical and Commercial School,' yn Chalybeate Street, lle y câi ieuenctid y cylch
GIBBINS, FREDERICK WILLIAM (1861 - 1937), Crynwr a meistr gwaith platiau haearn ('tinplate') un o sylfaenwyr y ' Welsh Plate and Sheet Manufacturers Association ' a bu'n gadeirydd y gymdeithas honno o 1910 hyd 1922. Yr oedd yn ustus heddwch yn Sir Forgannwg, a bu'n siryf iddi, 1908-9. Câi achosion dyngarol bob cymorth ganddo; bu'n is-lywydd y ' Welsh National Memorial Association ' (i ymladd yn erbyn y darfodedigaeth). Gwerthodd yr Eagle Tinplate Works i gwmni Baldwins yn 1922, ac aeth i
GRUFFYDD ap LLYWELYN (d. 1244), tywysog gogledd Cymru fod yn llidio oblegid mai hanner-brawd, David II, mab Joan, a edrychid arno i fod yn unig olynydd i Llywelyn. Yng Nghymru 'r Canol Oesoedd, gallai mab cydnabyddedig, serch ei fod yn anghyfreithlon yn ôl y safonau arferol, obeithio herio un arall a bod yn weddol sicr y câi gymorth y cyhoedd yn hynny. Nid oedd ym mwriad Llywelyn, fodd bynnag, nacâu rhoddi iddo awdurdod yn rhyw ran o'r wlad os profai y
HARRIS, JOHN RYLAND (Ieuan Ddu; 1802 - 1823) Ganwyd 12 Rhagfyr 1802 yn Abertawe, mab i ' Gomer.' Dysgodd argraffu gyda D. Jenkin. Pan fethodd Jenkin sicrhaodd ' Gomer ' ei swyddfa i'w fab. O 1816 ymlaen ' Ieuan ' a gysodai'r cwbl, a'r tad wedi oriau'r ysgol yn cywiro'r proflenni. Er mwyn dysgu'r ieithoedd clasur cai wersi preifat oddeutu 1822, a mynychai Goleg Hamsworth gerllaw. Ysgrifenasai Cymorth i Chwerthin cyn ei fod yn 12 oed, a'i ail
HUGHES, HUGH JOHN (1912 - 1978), athro ysgol, awdur, golygydd ac adolygydd chan ei fod yn athro wrth reddf câi bleser arbennig mewn trosglwyddo'r wybodaeth honno i eraill. Prawf pellach o hyn oedd iddo gymryd rhan mewn cyfres o raglenni teledu, 'Swyn y Glec', a ddarlledwyd gan BBC Cymru rhwng Hydref 1970 a Mawrth 1971, lle cyflwynodd wersi ar y cynganeddion. Cynhwyswyd tair cerdd o'i eiddo yn Awen Meirion (1961) a thalodd Emlyn Evans, y golygydd cyffredinol, deyrnged
HUGHES, MICHAEL (1752 - 1825), diwydiannwr a dyn busnes ; ceir hefyd lawer o wybodaeth am ddiddordebau diwydiannol eraill Michael Hughes a'i swyddogaeth fel un a roddai arian yn fenthyg. Erbyn 1780 yr oedd Hughes yn byw yn Sutton Lodge fel rheolwr dau waith a sefydlasid yn sir Lancaster - y Stanley Works a'r un a elwid yn Ravenhead; câi hefyd gyflog gan gwmni Mynydd Parys - daeth yn bartner yn y cwmni hwnnw yn ddiweddarach a hefyd yn gyfran-ddaliwr yn y

Search results

13 - 24 of 75 for "Cai"