Dictionary of Welsh Biography

EVANS, ALFRED THOMAS (Fred, Menai; 1914 - 1987), gwleidydd Llafur Grŵp Seneddol Eingl-Libiaidd. Etholwyd ef yn gadeirydd ar Bwyllgor Mesurau Seneddol ym 1975 a chadeirydd y Blaid Lafur Seneddol ym 1977. Roedd yn ffyrnig ei wrthwynebiad i ddatganoli. Ymddeolodd o'r senedd yn etholiad cyffredinol 1979. Priododd ar 13 Medi 1939 â Mary Katherine, merch Joseph a Cecilia O'Marah. Bu hi farw o'i flaen ym 1981, a bu iddynt un mab a dwy ferch. Roedd eu cartref yng Nghoedlan
EVANS, ANNIE FLORENCE (1884 - 1967), diwygwraig a chenhades fan cychwyn effeithiol y Diwygiad yng Nghymru. Aeth Joseph Jenkins â grwpiau o bobl ifainc ar draws Sir Aberteifi wedyn i ledu'r diwygiad, a Florrie Evans yn flaenllaw yn eu plith. Dywedodd Jenkins fod ei hesiampl hi yn fodd i'w waredu rhag hunan a philosoffi. Pan ddaeth Evan Roberts i Gastellnewydd Emlyn ym Medi y flwyddyn honno, cafodd brofiad ysbrydol nerthol mewn cyfarfod ym Mlaenannerch wedi ei
EVANS, ARTHUR (1755 - 1837), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd Ganwyd yn y Felindre, Penboyr, 2 Medi 1755; enw ei dad oedd Thomas Evans. Gadwyd ei yn amddifad ond magwyd ef yn wehydd gan ewythr. Yn 1773, ymunodd â'r seiat yng Ngwern-yr-hafod, ac aeth i academi Caerfyrddin, ond ni lwyddodd i gael urddau. Yn 1782 dechreuodd bregethu, a thua'r un adeg priododd (bu ganddo bedwar o blant), ac aeth i gadw ysgol yng Nghynwyl. Wedyn, cymerodd dyddyn Waunlwyd, a bu
EVANS, DAVID (Dewi Dawel; 1814 - 1891), teiliwr, tafarnwr, bardd, etc. Ganwyd 16 Medi 1814 yn Cefnffordd, Penygarn, plwyf Llanfynydd, Sir Gaerfyrddin. Bu i'w dad, Thomas Evans, teiliwr, foddi yn afon Cothi ger Rhydodyn, 9 Rhagfyr 1833, gan adael naw o blant. Bu ' Dewi Dawel ' yn gweithio fel teiliwr o dŷ i dŷ. Priododd, 10 Tachwedd 1837, Mary Davies, Maesyrhaidd, Llanfynydd (bu farw 7 Mai 1867), a bu iddynt 10 o blant. Dechreuodd fusnes drwy gadw gweithdy teiliwr
EVANS, DAVID (1814 - 1847), gweinidog Wesleaidd ein Harglwydd Iesu Grist (1840) i wrthweithio dylanwadau Undodaidd ar Wesleaid Abertawe; cyhoeddwyd ei draethawd ar ' Pechod Gwreiddiol ' yn Eurgrawn 1855. Bu farw yn Aberystwyth 12 Medi 1847.
EVANS, DAVID (1886 - 1968), Athro prifysgol yn yr Almaeneg ac awdur ar ôl ei ryddhau bu'n athro ysgol yn Wrecsam ac yna'n ddarlithydd ym Mhrifysgol Birmingham, hyd nes ei benodi 24 Medi 1920 yn Ddarlithydd Annibynnol a Phennaeth Adran yn Aberystwyth. Er gwaethaf atgasedd y cyfnod at yr Almaen a'i phobl, llwyddodd ef i fagu adran arbennig o fywiog a daeth ei enw yn symbol mor gyfarwydd o'r bri newydd ar yr iaith nes cymell y coleg yn 1936 i sefydlu cadair yn y pwnc
EVANS, DAVID (1879 - 1965), gwas sifil ac emynydd Ganwyd ef ym Mlaenpennal, Ceredigion 26 Medi 1879 yn un o ddeg plentyn David Evans a'i wraig Jane (gynt Jones). Yr oedd ei dad, ffermwr Caerochor, yn weithgar yn y gymdogaeth leol, yn aelod o Fwrdd Ysgol Blaenpennal a Lledrod Isaf ac yn flaenor yng nghapel MC Peniel. Addysgwyd David yn ysgol fwrdd Tanygarreg lle y daeth, yn ôl yr hanes, yn ddisgybl-athro llym yn 1895 ar gyflog o £5 y flwyddyn. Yr
EVANS, DAVID EMLYN (1843 - 1913), cerddor Ganwyd 21 Medi 1843 yn Castellnewydd Emlyn, mab Evan Evans (1817 - 1902) a'i wraig Mary (1816 - 1884) a gladdwyd ill dau yn hen fynwent Tre-wen, Cwm-cou, Ceredigion. Yr oedd mam Evan Evans (ganwyd Peregryn) o linach Huguenot ac yn disgyn o deulu Francis, Dinas Ceri a Chwmsylltyn ac yn berthynas i Enoch Francis (1688/9 - 1740) a bu ei dad yn y frwydr yn erbyn y Ffrancod yn Abergwaun yn 1797, a
EVANS, DAVID THOMAS GRUFFYDD (Barwn Evans o Claughton), (1928 - 1992), cyfreithiwr a gwleidydd cadeirydd cyfarfod y Cynulliad Rhyddfrydol yn Llandudno ar 16 Medi 1981 a gefnogodd y drefn arfaethedig gyda mwyafrif llethol. Bwriodd Evans ei brentisiaeth wleidyddol yn ei wasanaeth ar gynghorau lleol ar lannau Mersi, ac yn gynnar yn ei yrfa yr oedd o blaid gwleidyddiaeth y gymuned -'Rhyddfrydiaeth ar y stepen drws' - rhywbeth a ddaeth yn fwy pwysig o lawer yn y 1980au a'r 1990au. Yn gynnar ym 1978
EVANS, DAVID TYSSIL (1853 - 1918), gweinidog gyda'r Annibynwyr ac athro yng Ngholeg y Brifysgol, Caerdydd Nghaerdydd, 1891, ac, yn ddiweddarch, yn athro. Gofalai am eglwys Trinity, Cowbridge Road, o 1894 hyd 1917. Bu farw 29 Medi 1918, a chladdwyd ef ym Mhenygroes, Sir Benfro. Cyhoeddodd: Cofiant a Phregethau Caleb Morris, Fetter Lane, Llundain, 1900, ac argraffiad Saesneg ohono yn 1902; The Principles of Hebrew Grammar (London, 1912).
EVANS, EDGAR (1876 - 1912), fforiwr gan y Morlys. Coffeir Edgar Evans gan blac ar Eglwys Rhosili, ac un arall ar oleudy coffa Scott yn llyn Parc y Rhath, Caerdydd. Enwyd Rhewlif Evans yn Victoria Land, Antarctica, ar ei ôl. Ym Medi 2014 dadorchuddiwyd plac i'w goffáu yn Abertawe.
EVANS, ELLEN (1891 - 1953), prifathrawes Coleg Hyfforddi Morgannwg, y Barri y Barri a derbyniodd yr anrhydedd o C.B.E. yn 1948. Bu farw 26 Medi 1953 gan adael tair chwaer.

Search results

169 - 180 of 894 for "Medi"