Dictionary of Welsh Biography

THOMAS, MARGARET HAIG (IS-IARLLES RHONDDA), (1883 - 1958), awdures, golygydd, a chadeirydd cwmnïau St Andrews, yn yr Alban, gwlad ei theidiau Haig. Bu am ychydig yng Ngholeg Somerville, Rhydychen, ond ni bu'n gartrefol yno. Nid ymhoffai chwaith ym mywyd cymdeithasol dinas Llundain, gwell oedd ganddi unigeddau Sir Faesyfed o gylch Pen Ithon a thirionwch Llan-wern, ei chartref yng Ngwent. Ni ddysgodd ddim Cymraeg oddigerth brawddeg fer i'w defnyddio wrth ganfasio yn etholiadau ei thad ym Merthyr
THOMAS, MARGARET HAIG (1883 - 1958), swffragét, golygydd, awdur a gwraig fusnes Ganwyd Margaret Haig Thomas ar 12 Mehefin 1883 yn Bayswater, Llundain, yn unig blentyn i David Alfred Thomas (yn ddiweddarach Arglwydd Rhondda), diwydiannydd cyfoethog a gwleidydd Rhyddfrydol o Ysgubor-wen ger Aberdâr, a'i wraig Sybil Margaret (g. Haig, 1857-1941) a hanai o un o hen deuluoedd Gororau'r Alban. Roedd rhieni ei mam yn byw ym Mhlas Pen Ithon, sir Faesyfed, a byddai'r teulu Thomas yn
THOMAS, RONALD STUART (1913 - 2000), bardd a chlerigwr nodweddai'r byd natur a ddatgelwyd yn nysgeidiaeth Charles Darwin. Tua'r un adeg darganfu ddadleniad cyfatebol hynod nerthol o galedi bywyd cefn gwlad yng ngherdd fawr Patrick Kavanagh, The Great Hunger (1942), a bu hynny'n fodd iddo araf ollwng heibio ei ddarlun euraidd o fywyd 'Celtaidd' y werin yng Ngorllewin Iwerddon ac ar ynysoedd yr Alban. Aeddfedwyd ei ddawn ymhellach pan briododd Mildred (Elsi
WEBB, HARRI (1920 - 1994), llyfrgellydd a bardd rhyfel cafodd ei ddadfyddino i'r Alban lle arhosodd am sbel yn ansicr sut i symud ymlaen â'i fywyd. Dychwelodd i Gymru yn 1946 a chymryd swydd yng Nghaerfyrddin gyda Keidrych Rhys, sefydlydd y cylchgrawn Wales a'r Druid Press, a hyrwyddwr cynnar llenyddiaeth 'Eingl-Gymreig', fel y'i gelwid ar y pryd. Roedd Webb wedi dechrau sgrifennu barddoniaeth yn ystod y rhyfel, a chyhoeddwyd ei gerdd gyntaf yn 1949
WILLIAMS, DAVID REES (BARWN 1af OGMORE), (1903 - 1976), gwleidydd a chyfreithiwr llywodraethwr a gynrychiolai Gymru ar sefydliad y Gymanwlad am i'r llywodraeth wrthod sefydlu cangen yng Nghymru, fel yn yr Alban. Fel aelod o Bwyllgor yr Arwisgo, cariodd y goronig yn seremoni arwisgo Tywysog Cymru yn 1969. Mae casgliad o bapurau gwleidyddol yr Arglwydd Ogmore 1957-1976 yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, yn ogystal â chopi o'i gofiant anghyhoeddedig 'The Dedication of a Prince' (NLW Facs 621
WILLIAMS, Syr IFOR (1881 - 1965), Athro prifysgol, ysgolhaig wyddom am hanes y wlad a elwir heddiw yn ogledd Lloegr a deheudir yr Alban yn y chweched ganrif, ac felly y mae'n rhesymol credu fod brwydr Catraeth wedi ei hymladd tua'r flwyddyn 600, a bod cnewyllyn y ' Gododdin ' yn coffáu'r frwydr honno. Yr olaf o'r Cynfeirdd a drafodwyd gan Ifor Williams oedd Taliesin. Dangosodd fod bardd o'r enw wedi canu i frenhinoedd ym Mhowys ac yn yr hen Ogledd yn y chweched
WILLIAMS, JOHN (1792 - 1858), clerigwr, ysgolhaig, ac athro Winchester, ac yna yn ysgol Hyde Abbey, yn yr un gymdogaeth. Yn ystod y cyfnod hwn derbyniasai urddau eglwysig, ac yn 1820, wedi marw Eliezer Williams, cafodd gynnig bywoliaeth Llanbedr-Pont-Steffan gan yr esgob Burgess. Derbyniodd hi, a pharhau'r gwaith gwych a gychwynnwyd yn yr ysgol gan ei ragflaenydd. Er na ddewiswyd ef yn brifathro cyntaf Coleg Dewi Sant, anfonwyd ato nifer o ddisgyblion o'r Alban, ac
WILLIAMS, THOMAS (Gwilym Morganwg; 1778 - 1835), bardd syniadau Iolo, yn eu tro, yn fawr iawn eu dylanwad ar Gwilym Morgannwg, yntau. Ar tt. 7-8 o Llais Awen ceir can Gwilym Morgannwg, 'Heddwch', … ' ac a ddatganwyd yng Ngorsedd Morganwg ar y Maen Chwyf, ar yr ail Gyfadgyrch yn yr Alban Hefin, yn y flwyddyn 1814.' 'He and myself were initiated into the arcana of Druidism by my father,' medd ab Iolo, a geilw ef hefyd 'my only brother druid.' Yn y gyfrol arall
WOGAN family y brenin am ei wasanaeth yno ac yng Nghymru a'r Alban. Bu farw 1357. Ei orwyr, JOHN WOGAN (bu farw cyn 1420), ydoedd yr olaf o Woganiaid Pictwn yn y llinach agnatig. (2) Casgwîs. Hyd yn hyn ni phenderfynwyd y wir berthynas rhwng Woganiaid Picton a Chasgwîs. Bu teulu Casgwîs, tirfeddianwyr cefnog yn Neugleddau, yn flaenllaw ym mywyd lleol y cylch, yn enwedig yn y 15fed ganrif. Urddwyd nifer ohonyn
WYNDHAM-QUIN, WINDHAM THOMAS (4ydd IARLL DUNRAVEN yn yr urddoliaeth Wyddelig, ail FARWN KENRY yn y Deyrnas Unedig), (1841 - 1926), tirfeddiannwr a gwleidydd ym Morgannwg, sbortsmon ac awdur hunanreolaeth i Iwerddon yn 1886 am ei fod yn ei weld yn gyfystyr ag ymwahaniad, ond yr oedd yn gryf o blaid datganoli, gan ddadlau os oedd yn gweithio yn Ynysoedd y Sianel ac Ynys Manaw y byddai'n sicr o weithio mewn unedau mwy fel yr Alban a Chymru. Iwerddon oedd gofal mawr Dunraven yn ei flynyddoedd olaf. Bu'n gymorth i sicrhau pasio Deddf Tir Iwerddon yn 1903, a'r flwyddyn wedyn ymunodd á landlordiaid
YATES, WILFRID NIGEL (1944 - 2009), archifydd a hanesydd unfed ganrif ar bymtheg hyd y 1960au, ar ddiwygio eglwysig, gwleidyddiaeth a'r gymdeithas ehangach, litwrgi ac adeiladau eglwysig, pwnc yr oedd wedi dod yn brif awdurdod Ewrop arno, gan gwmpasu'r Alban ac Iwerddon yn ogystal â Lloegr a Chymru, a gadawodd dri llyfr i'w cyhoeddi wedi ei farwolaeth. Yn ychwanegol i'w waith ei hun gwasanaethodd yn gyfarwyddwr ymchwil y brifysgol, ac fe'i penodwyd hefyd yn

Search results

109 - 119 of 119 for "Alban"