Dictionary of Welsh Biography

DWNN, OWAIN (c. 1400 - c. 1460) Modlyscwm, Cydweli. Ei daid oedd yr Henry Don a fu'n cynorthwyo Owain Glyn Dŵr (Lloyd, Owen Glendower, 41). Enwir Owain Dwnn yn fynych mewn dogfennau rhwng 1436 a 1446. Chwaer iddo oedd Mabli, gwraig gyntaf Gruffydd ap Nicholas o Ddinefwr, a charcharwyd Owain a Gruffydd fel canlynwyr i Humphrey, dug Caerloyw, ustus De Cymru, pan fachludodd haul hwnnw yn 1447. Y mae tystiolaeth (Panton MS. 40 (83
EDWARDS, DAVID (1858 - 1916), newyddiadurwr olygydd a rheolwr, 1901-2. Dychwelodd i Nottingham a bu'n olygydd a rheolwr-gyfarwyddwr yr Express a'r Evening News o 1908 hyd ei farwolaeth, 22 Chwefror 1916. Dylid ychwanegu at y crynodeb uchod (a godwyd o Who Was Who) y ffaith mai ef a R. A. Griffith a J. Owen Jones oedd awduron ffugenwol The Welsh Pulpit… by a Scribe, a Pharisee, and a Lawyer, 1894. Edwards oedd y 'Scribe'.
EDWARDS, EDWARD (1726? - 1783?), clerigwr ac ysgolhaig yn 1763. Gwyddai ryw gymaint am bethau Cymraeg, ond Groeg oedd ei faes. Bu'n hir arfaethu cyhoeddi argraffiad o Memorabilia Xenophon. Cyhoeddodd ym 1773 draethawd ar y foeseg Socrataidd a adlewyrchir yn y llyfr hwnnw; a chyn ei farw yr oedd wedi argraffu'r testun Groeg a chyfieithiad Lladin ohono, ond wedi ei farw y cwplawyd y gwaith (1785) gan ei gyfaill a'i gyd-Gymmrodor Henry Owen. Bu farw 2
EDWARDS, GWILYM ARTHUR (1881 - 1963), gweinidog (MC), prifathro Coleg Diwinyddol Aberystwyth, ac awdur Ganwyd 31 Mai 1881 yng Nghaernarfon, mab Owen Edwards, gweinidog (MC) brodor o Lanuwchllyn (cefnder Syr Owen M. Edwards), a Mary (ganwyd Jones) ei briod. Ymfudodd y tad i Awstralia i gael adferiad iechyd, ond bu farw'i briod cyn iddi fynd â'i theulu i ymuno ag ef ym Melbourne. Magwyd y teulu - tri o fechgyn-gan ei rhieni hi yn Nolgellau. Addysgwyd Gwilym yn ysgol sir Dolgellau, a dechreuodd
EDWARDS, HUMPHREY (1730 - 1788), meddyg ac apothecari Mab ROBERT EDWARDS, rheithor Llanrug o 1725 i 1733. Merch i Robert Edwards ydoedd Margaret, gwraig y Parch. Nicholas Owen, rheithor Llandyfrydog a mam y Parch. Nicholas Owen, rheithor Mellteyrn o 1799 i 1811 - yr oedd gan y Parch. Robert Edwards gasgliad bychan o lawysgrifau Cymraeg (NLW MSS., Panton 29, 81 et seq.). Cymerai Humphrey Edwards ddiddordeb mewn llenyddiaeth Saesneg, a rhoes y Parch
EDWARDS, HUW THOMAS (1892 - 1970), undebwr llafur a gwleidydd cyntaf y Rhyfel Byd Cyntaf, gan wasanaethu fel gyrrwr gyda'r Magnelwyr (Royal Field Artillery). Bu ym merw'r brwydro yn Ffrainc hyd fis Mawrth 1918 pan anafwyd ef yn ddifrifol a'i gludo adref. Heb os, fe wnaeth ei brofiadau yn y rhyfel ac fel glöwr ei galedu i ofynion bywyd cyhoeddus yn y dyfodol. Ar ôl y rhyfel, dychwelodd i ogledd Cymru a phriodi Margaret Owen o Rachub, Bethesda, ar 9 Mawrth 1920
EDWARDS, Syr IFAN ab OWEN (1895 - 1970), darlithydd, sylfaenydd Urdd Gobaith Cymru; gan Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion; a LL.D. er anrhydedd gan Brifysgol Cymru yn 1959. Priododd, 18 Gorffennaf 1923, ag Eirys Mary Lloyd Phillips, Lerpwl, a chartrefu yn Neuadd Wen, Llanuwchllyn hyd 1930, ac yn Aberystwyth o hynny ymlaen. Ganed iddynt ddau fab, Owen a Prys. Bu farw yn ei gartref, Bryneithin, 23 Ionawr 1970 a'i gladdu yn Llanuwchllyn.
EDWARDS, JOHN (Siôn Ceiriog; 1747 - 1792), bardd ac areithiwr Ganwyd yng Nglynceiriog yn sir Ddinbych. Aeth i Lundain yn ŵr ifanc, ac wedi dyfod i gysylltiad ag Owen Jones (' Owain Myfyr ') a Robert Hughes ('Robin Ddu o Fôn'), ymunodd a Chymdeithas y Gwyneddigion. Ef oedd un o'r aelodau amlycaf o hynny hyd ei farw yn Medi 1792. Bu'n ysgrifennydd yn 1779, yn llywydd yn 1783, ac edrychid arno fel bardd y gymdeithas. Pan gynigiodd y Cymmrodorion 'fath arian
EDWARDS, JOHN KELT (1875 - 1934), arlunydd Ganwyd 4 Mawrth 1875 yn Berlin House, Blaenau Ffestiniog, mab Jonathan Edwards, siopwr. Ar ôl cael addysg yn ysgol Llanymddyfri ac yn Beaumont, Jersey, aeth i Rufain a Paris. Dangosodd rai o'i ddarluniau yn y Paris Salon, yn Llundain, a rhai trefi eraill. Gwnaeth luniau o'r iarll Lloyd George o Ddwyfor a'i ferch Megan, Syr Owen M. Edwards, Mr. a Mrs. John Hinds, R. O. Hughes ('Elfyn'), Ellis H
EDWARDS, JOHN MENLOVE (1910 - 1958), dringwr creigiau sgidiau gwael' ar ddringfeydd llaith fel rhai Clogwyn y Geifr. Nid ymddiddorodd yn yr Alpau. Mawrygir ei ysgrifau prin ar y profiad o ddringo a disgrifiadau cynnil ei lawlyfrau; nid yw ei ychydig gerddi cystal. Cynhwyswyd y rhan fwyaf o'i waith gorau yn y cyfrolau a enwir isod. Er bod canmol arno fel seiciatrydd yn Lerpwl, rhwng haf 1941 a hydref 1942 ymneilltuodd i Hafod Owen, uwchben Nant Gwynant, er
EDWARDS, LEWIS (1809 - 1887), prifathro Coleg y Bala am 50 mlynedd, athro a diwinydd rhag ymrysonau di-fudd cyfnod y dadleuon, drwy agor ffenestri'r meddwl er mwyn i oleuni gwybodaeth o fyd hanes a llên a gwyddoniaeth beri bywyd eto ym mhrenhines y gwyddorau. Y mae ei draethodau ar 'Ysgolion Ieithyddol i'r Cymry,' 1849; 'Cyfnewidwyr hymnau,' 1850; 'Goethe,' 1851; 'Barddoniaeth y Cymry,' 1852; a 'Goronwy Owen,' 1876, yn ddogfennau pwysig yn natblygiad beirniadaeth lenyddol yng Nghymru
EDWARDS, Syr OWEN MORGAN (1858 - 1920), llenor Ganwyd yng Nghoed-y-pry, Llanuwchllyn, ar 26 Rhagfyr 1858, yn fab hynaf i Owen a 'Beti' Edwards; bu eu trydydd mab, EDWARD EDWARDS (1865 - 1933), yn athro hanes yng Ngholeg Aberystwyth o 1896 hyd 1930. Ceir hanes addysg Owen Edwards yn swynol (nid yn ddeddfol gywir) yn ei lyfr Clych Adgof, 1906. A'i wyneb ar y weinidogaeth, aeth i athrofa'r Bala ac i Aberystwyth (1880-3), lle y gwnaeth yn dda

Search results

97 - 108 of 877 for "Owen"