Dictionary of Welsh Biography

EVANS, DAVID (Dewi Dawel; 1814 - 1891), teiliwr, tafarnwr, bardd, etc. Ganwyd 16 Medi 1814 yn Cefnffordd, Penygarn, plwyf Llanfynydd, Sir Gaerfyrddin. Bu i'w dad, Thomas Evans, teiliwr, foddi yn afon Cothi ger Rhydodyn, 9 Rhagfyr 1833, gan adael naw o blant. Bu ' Dewi Dawel ' yn gweithio fel teiliwr o dŷ i dŷ. Priododd, 10 Tachwedd 1837, Mary Davies, Maesyrhaidd, Llanfynydd (bu farw 7 Mai 1867), a bu iddynt 10 o blant. Dechreuodd fusnes drwy gadw gweithdy teiliwr
EVANS, DAVID (Dewi Haran; 1812 - 1885), arwerthydd, prisydd, goruchwyliwr tir, a bardd
EVANS, DAVID DELTA (Dewi Hiraddug; 1866 - 1948), newyddiadurwr, awdur, gweinidog (U) Ymofynnydd gan ei gyfraniadau, wedi'u sgrifennu dan yr enwau Delta, D D E, a Dewi Hiraddug. Enwau eraill a ddefnyddiai oedd ' Cadfan Rhys ', ' Deiniol Ddu ', ac ' An old sinner '. Mabwysiadu'r enw 'Delta' a wnaeth. Dafydd Evans oedd ei enw gwreiddiol. Ysgrifennai golofn wythnosol i'r Kentish Independent am flynyddoedd o dan yr enw ' An old philosopher '. Cyfrannodd erthygl ar ' Phrenyddeg ' yn ail argr. Y
EVANS, EVAN (1851 - 1934), eisteddfodwr ac ysgrifennydd Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion . Cafodd le'n y pentref fel disgybl athro, cynorthwywr mewn masnachdy, a chlerc. Fe'i denwyd gan Lundain, cyrhaeddodd yno Dydd Gŵyl Dewi, 1872, ac arhosodd yno hyd ei farw 13 Tachwedd 1934. Cafodd le ar staff cwmni o archwilwyr cyfrifon; daeth yn ysgrifennydd ac, yn ddiweddarach, yn rheolwr y 'Chancery Lane Land and Safe Deposit Company' - a chadwodd y swydd hon hyd ychydig fisoedd cyn ei farw
EVANS, GRUFFYDD (1866 - 1930), clerigwr a hynafiaethydd Ganwyd 18 Medi 1866 ym Mhontardawe, yn fab i John Gruffydd, goruchwyliwr gwaith, a’i wraig Elizabeth (g. Griffiths). Wedi bod am gyfnod byr yn ddisgybl-athro yng Nghlydach (Cwm Tawe), aeth i Goleg Dewi Sant, a graddio yn 1891 (B.D. 1902). Cafodd urddau yn 1892 a 1894; bu'n gurad yn Abertawe, Llansadwrn, a Llandingad (Llanymddyfri). Cafodd ficeriaeth Cydweli yn 1908; yn 1913 symudodd i ficeriaeth
EVANS, GWYNFOR RICHARD (1912 - 2005), cenedlaetholwr a gwleidydd Pum Mlynedd. Dechreuad digon sigledig a gafodd yr ymgyrch ond llwyddwyd i ddenu Megan Lloyd George yn gadeirydd ac ymhen y rhawg Huw T. Edwards a nifer o ASau Llafur i gefnogi'n gyhoeddus. Cafwyd ralïau mawr a chyfarfodydd gorlawn ac erbyn i S. O. Davies gyflwyno'i Fesur Senedd i Gymru (a ddrafftiwyd gan un o gefnogwyr pennaf Gwynfor, Dewi Watkin Powell) ger bron y Senedd ym Mawrth 1955 roedd y
EVANS, ILLTUD (1913 - 1972), offeiriad Catholig Ganwyd Illtud Evans ar 16 Gorffennaf 1913, yn fab i David Spencer Evans, postfeistr, a'i wraig Catherine (g. Jones). Er iddo gael ei eni yn Chelsea, Cymry Anghydffurfiol oedd ei rieni. Ei enwau bedydd oedd John Alban. Mynychodd Ysgol Ramadeg Tywyn yn Sir Feirionnydd, a chafodd fagwraeth ddwyieithog. Roedd yn ddawnus yn academaidd, ac enillodd wobr Bates i astudio Saesneg yng Ngholeg Dewi Sant
EVANS, JOHN JAMES (1894 - 1965), athro ac awdur draethawd ar 'Morgan Rhys a'i amserau'. Cyhoeddwyd hwn gan Wasg Prifysgol Cymru yn 1935. Gwobrwywyd ef hefyd am lawlyfrau ar idiomau Cymraeg ac ar y cynganeddion yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd yn 1938. Cyhoeddwyd Llawlyfr y cynganeddion gan yr un wasg yn 1939 a thrachefn yn 1951. Llyfrau eraill ganddo oedd Cymry enwog y ddeunawfed ganrif (1937), Gramadeg Cymraeg (1946 ac 1960), Dewi Sant a'i amserau
EVANS, JOHN SILAS (1864 - 1953), offeiriad a seryddwr Ganwyd 11 Mawrth 1864, mab Evan Evans, Blaen-llan, Pencarreg, Sir Gaerfyrddin. Cafodd ei addysg yn yr ysgol leol, ysgol Alcwyn C. Evans yng Nghaerfyrddin, hen ysgol ramadeg Llanbedr Pont Steffan, a Choleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan, gan ddal ysgoloriaethau Phillips a Treharne yn y coleg hwnnw. Graddiodd yn B.A. gydag anrhydedd mewn diwinyddiaeth yn 1885, a chipio gwobrau Cymraeg a
EVANS, MEREDYDD (1919 - 2015), ymgyrchydd, cerddor, athronydd a chynhyrchydd teledu Brifysgolion Bangor, Aberystwyth, y Drindod Dewi Sant a'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol. Yn fuan ar ôl ei farwolaeth yn 2015 anrhydeddwyd ef â'r Good Tradition Award, Gwobrau Gwerin Radio 2 ac yn 2019, i nodi canmlwyddiant geni Merêd, cyflwynwyd Gwobr Ysbrydoliaeth Gwobrau Cerddoriaeth Cymru iddo ef a Phyllis.
EVANS, TREBOR LLOYD (1909 - 1979), gweinidog (Annibynwyr) ac awdur , bu'r ddau yn gyd-fyfyrwyr ym Mangor. Ganwyd iddynt dri o blant - Elisabeth Lloyd ym 1938, Robert Lloyd ym 1941, a Dewi Pierce Lloyd ym 1947. Daeth yn fuan yn adnabyddus fel pregethwr gafaelgar a grymus. Mwynhaodd weithio gyda phlant a phobl ifainc yn Nyffryn Nantlle, a phrofi'r diwylliant Cymraeg ar ei orau. Bu yr un mor weithgar gyda'r ifainc yng nghwm Tawe. Sefydlodd Aelwyd yr Urdd yn Nhreforys, a
EVANS, WILLIAM (d. 1718), pregethwr Ymneilltuol ac athro academi , a gyhoeddwyd i ddechrau gan Matthew Henry yn 1702, ac a droswyd i'r Gymraeg gan James Davies ('Iaco ap Dewi'). Disgrifid Evans gan Jeremy Owen fel rhodd yr Arglwydd i'r bobl.

Search results

97 - 108 of 310 for "Dewi"